İran Azərbaycana qarşı siyasətini dəyişəcəkmi?

Bir səfərin xoş niyyətləri və ideoloji təxribatlarla “zəngin” acı reallıqlar

Aqil CAMAL

Azərbaycan-İran münasibətlərində son zamanlar artan dinamiklik Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyevin Tehrana səfəri ilə daha da intensivləşdi.

Prezident Məsud Pezeşkian başda olmaqla, İranın rəhbər şəxsləri ilə keçirilən görüşlərdə ən müxtəlif sahələr üzrə ikitərəfli və regional əməkdaşlıq imkanları müzakirə olundu. Səfər edən tərəf – Azərbaycan gündəlikdə olan məsələlərlə bağlı sağlam mövqe, siyasi iradə sərgiləyərək əməkdaşlığa hazır olduğunu nümayiş etdirdi.

Hörmətli Hikmət Hacıyevin Tehranda keçirdiyi görüşlərdə İran tərəfi ilə razılıq əldə edilmiş məsələlər sırasında “bir-birinin daxili işlərinə qarşımama” haqda məsələdə vardı.

Məntiqlə, bu məsələ məhz Azərbaycan tərəfinin təşəbbüsü ilə gündəliyinə daxil edilib. Çünki, Azərbaycanın İranın daxili işlərinə qarşıması kimi sorğu ilə üzləşəcəyi real durum yoxdur. Bəzən, İran öz daxilində baş verən prosesləri hansısa xarici amillərlə əlaqələndirməyə çalışsa da… O cümlədən, İran daxilindəki Azərbaycan milli hərəkatını.

Amma, obyektiv yanaşma və tarix bilgisi onu deyir ki, bu gün İranda güclənməkdə olan Azərbaycan milli hərəkatı tarixi ənənəyə, tarixi köklərə söykənən, nəinki, Azərbaycan Respublikası, ümumiyyətlə, İrana qarşı olan beynəlxalq güclər tərəfindən dəstək görməyən, milli özünüdərk, milli kimlik, milli haqlar uğrunda təbii mübarizə hərəkatıdır. Digər yandan, İranda daxilində milli hərəkatlar yalnız, Azərbaycan türkləri ilə məhdudlaşmır. Son illərdə İranda qanlı aksiyalarla müşayiət olunan hadisələr, o cümlədən, sonuncu prezident seçkisinin nəticələri də, bu ölkədə milli məsələnin bütün etnik varlıqlar üçün ümdə məsələ halına gəldiyini göstərdi. Bu ayaqlanmaların başlıca səbəbi, yüzillərdir Azərbaycan, Türk kimliyini danan, onu əritməyə və məhv etməyə çalışan fars şovinizmidir.

Bu gün bu bir gerçəklikdir ki, İran dövlətinin ideoloji maşını Azərbaycana qarşı daxildən və xaricdən ən müxtəlif formalı təxribat fəaliyyətlərinə rəvac verir, onu dəstəkləyir.

Çox geri tarixə ekskurs etmədən son illərdə, Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etmək məqsədilə başlatdığı Vətən müharibəsində və sonrakı dövrdə İran hər zaman qeyri-konstruktiv, qeyri-səmimi, bir çox hallarda ermənipərəst mövqeyi ilə qarşımıza çıxdı. İran Xankəndidə separatçıların son nəfəsliyi kəsilənədək oraya TIR-larla yanacaq daşıdı. İran Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvanı birləşdirəcək Zəngəzur dəhlizinə qarşı çıxaraq, bunu özünün “qırmızı xətti” adlandırdı.

Bu gün İran nəzarətində olan medialar və sosial şəbəkələr üzərindən Azərbaycana qarşı total mübarizə durumundadır. Bu acı gerçəklik hər an, hər yerdə hiss olunur. Baxmayaraq ki, İran daxilində sosial şəbəkələrdən istifadə əsasən qadağan olunub, amma, İrandan Azərbaycana yönəlik sosial şəbəkə fəaliyyəti aktivdir.

Minlərlə saxta sosial şəbəkə hesabı üzərindən Azərbaycan seqmentindən fəallıq göstərən İranın “troll ordusu”, qazandığımız tarixi Zəfəri xalqın gözündən salmaq, cəmiyyətin bütünlüyünü sarsıtmaq, dövlətdən narazı salmaq, insanların dini, məzhəbi duyğuları ilə manipulyasiya etmək, milli azlıqlar, etnik qruplar arasında bölücü fikirlər yaymaq üçün sistemli iş aparır. Az qala dövlət doktrini halına gətirilmiş “ali məqsəd”, Azərbaycan cəmiyyətində özünə bağlı yumşaq güc formalaşdırmaq, Orta Şərqdəki əməllərini burada təkrarlamaqdır…

Təbii ki, bu pis niyyətlər Azərbaycan dövləti və cəmiyyəti tərəfindən sayıqlıqla izlənilir, vaxtaşırı bu təzahürlərlə bağlı preventiv tədbirlər görülür. Və görüləcək!

Bu baxımdan, cənab H.Hacıyevin səfəri zamanı ifadə olunan narahatlıqlar, həm də, Azərbaycan dövləti adından bir xəbərdarlıqdır. Dünyada, regionda sürətlə dəyişən geosiyasi şərtlər fonunda, İran Azərbaycan siyasətinə soyuq başla baxmalıdır. Köklü dəyişikliklərə ümid etməyə dəyməz. Anti-Azərbaycan siyasəti İran adlı dövlətin varlığı ilə mütənasiblik təşkil edir. Şah dövründə də belə idi, molla dövründə də belədir. Amma, ən azı korrektələr edə bilər.

Edəcəkmi? Yaxın zamanı gözləyək.