İran böhranı böyüyür “Dünya ikinci şoku yaşayacaq”

Bakupost.az xəbər verir ki, bu sözləri politoloq Elxan Şahinoğlu deyib.

Ekspert bildirib ki, Hindistan Baş naziri Narendra Modi bu fonda Donald Trampla telefon danışığı aparıb:

“Telefon danışığı zamanı ikitərəfli əlaqələr müzakirə olunmaqla yanaşı, Yaxın Şərqdəki mövcud vəziyyət ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Hindistan Baş nazirini ABŞ Prezidentinin Hörmüz boğazıyla bağlı planı maraqlandırır. Liderlər boğazın açıq və təhlükəsiz saxlanılmasının vacibliyini vurğulayıblar. Problemin həlli Hindistan üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Birincisi, Hindistan neftə olan tələbatının böyük hissəsini İran və Körfəz ölkələrindən əldə edir. İkincisi, hazırda Hindistanın neftlə dolu tankerləri Hörmüz boğazında ilişib qalıb.

Hörmüz boğazıyla bağlı problem həll olunmasa, gərginlik Bab əl-Məndəb boğazına keçəcək. Bu boğaz dünya ticarəti üçün Hörmüz qədər əhəmiyyətlidir. Bab əl-Məndəb Qırmızı dənizi Ədən körfəzi ilə birləşdirir, qlobal neft ticarətində əhəmiyyətli yer turur. Dünya neft-qazının 20 faizi Bab əl-Məndəbdən daşınır. Bundan başqa, bu boğazın dibində fiber-optik kabellər şəbəkəsi var ki, bu, dünya internet trafikinin təxminən 20 faizinə qədərini ötürür, bu hövzədə gərginlik qlobal rəqəmsal bağlantı və maliyyə bazarları üçün birbaşa təhlükə yaradır”.

Elxan Şahinoğlunun fikrincə, İran rejimi ilə bağlılığı olan Yəməndəki husilər Bab əl-Məndəb boğazını nəzarətə götürsələr, bu, dünya üçün ikinci şok olacaq:

“Bab əl-Məndəb boğazının bağlanması Asiya ilə Avropa arasında dəniz daşımalarını iflic vəziyyətə salacaq. Təsadüfi deyil ki, İran parlamentinin sədri Məhəmməd Qalibaf bir neçə gün əvvəl sosial şəbəkədə neftin, mayeləşdirilmiş təbii qazın, buğdanın, düyünün və gübrənin dünya üzrə daşınmasının əhəmiyyətli hissəsinin Bab əl-Məndəb boğazından keçdiyi barədə paylaşım edib. Yəni Qalibaf demək istəyib ki, İranın tələbləri yerinə yetirilməsə, Bab əl-Məndəb boğazı da husilər vasitəsilə nəzarətə götürüləcək. Husilər hələlik gözləmə mövqeyindədir. Ancaq hər an düyməyə basa bilərlər. Bunun qarşısının alınmasının yeganə yolu İranla ABŞ arasında müvəqqəti də olsa, razılaşmanın əldə edilməsidir”.