İran müharibəni niyə uzadır?

İran müharibənin başlamasından yeddi ay keçməsinə baxmayaraq, döyüşləri dayandırmağa tələsmir. Tehran münaqişəni uzatmaqla ABŞ-nin hərbi, iqtisadi və siyasi xərclərini artırmağa, Vaşinqtonu müəyyən tələbləri qəbul etməyə məcbur etməyə çalışır.

“Bakupost” xəbər verir ki, İranın ballistik raket hücumlarının miqyası zamanla azalsa da, ölkənin müharibəni davam etdirmək imkanları yalnız raket ehtiyatları ilə ölçülmür. PUA və qanadlı raketlərin daha asan və sürətli istehsal olunduğu, öldürülən komandirlərin yerinə yenilərinin təyin edildiyi bildirilir.

Corc Vaşinqton Universitetinin beynəlxalq münasibətlər üzrə müəllimi Məhəmməd Qhaedinin sözlərinə görə, İran daha uzun müddət ərzində, daha aşağı intensivlikdə olsa belə, raket hücumlarını davam etdirə və Hörmüz boğazında problemlər yarada bilər.

ABŞ-nin müdafiə ehtiyatlarının bir hissəsi İranın raket və PUA-larının qarşısının alınmasına sərf edilib. Ekspertlər hesab edir ki, Tehran müharibəni uzatmaqla ABŞ-yə əlavə iqtisadi və siyasi təzyiq göstərməyə çalışır.

Bununla yanaşı, uzunmüddətli müharibə İran iqtisadiyyatına ciddi zərbə vurur. İran Statistika Mərkəzinin məlumatına görə, ölkədə 12 aylıq inflyasiya 62%-ə çatıb. Hörmüzgan əyalətində isə bu göstərici 101%-i ötüb.

İranın əmək nazirinin müavininin sözlərinə görə, müharibə nəticəsində bir milyondan çox iş yeri itirilib, ümumilikdə isə təxminən iki milyon insan birbaşa və ya dolayı yolla işsiz qalıb.

Beynəlxalq Valyuta Fondu İran iqtisadiyyatının 2026-cı ildə 5,4 faiz kiçiləcəyini, inflyasiyanın isə ilin sonunda 69%-ə yaxınlaşacağını proqnozlaşdırır.

Ekspertlər bildirirlər ki, müharibənin uzanması İran daxilində iqtisadi təzyiqi artırmaqla yanaşı, ölkənin regional münasibətlərinə də mənfi təsir göstərə bilər. Tehran üçün əsas problem isə müharibə zamanı əldə etdiyi təsiri gələcək siyasi razılaşmaya necə çevirəcəyidir.

İndiyədək hərbi, iqtisadi və siyasi məhdudiyyətlərin heç biri İranı müharibəni dayandırmağa məcbur etməyib. Lakin münaqişə uzandıqca ölkə daxilində iqtisadi təzyiqin artacağı və İranın bu xərcləri kompensasiya edən razılaşma əldə etməsinin çətinləşəcəyi bildirilir.

Vüsalə Hüseynova,

BakuPost