İranda “ağ adam”ların” ağ SİM kartı var

İranda üzrə internetin kəsilməsi və rəqəmsal blokada əslində İran üçün yeni bir şey deyil. 

İranlılar İslam Respublikası rejiminin kütləvi hökumət əleyhinə etirazlar başlayanda internetə çıxışı kəsməsinə öyrəşiblər. 

Yanvar ayında minlərlə insanın həyatına son qoyan etirazlar zamanı hakimiyyət orqanları həftələrlə internetə çıxışı kəsdi. Eyni taktika ötən ilin iyun ayında İsraillə 12 günlük müharibə zamanı da tətbiq edildi. 

ABŞ və İsrailin İrana qarşı 28 fevral başlatdığı hərbi əməliyyatdan sonra İran hakimiyyəti bir daha internetə çıxışı bağladı. İnternet monitorinq şirkəti “Netblocks” “X” platformasında paylaşdığı mesajda bildirib: "İranda internet kəsintisi 120 saatı keçib.

Bağlantı hələ də normal səviyyənin təxminən 1 faizindədir”. İranın daxilində məlumat üçün veb saytlara daxil olmaq və ya “Google Maps” kimi naviqasiya vasitələrindən istifadə edərək məlumat almaq mümkün olmayıb. 

İranlıların əksəriyyəti rəqəmsal dünyadan tamamilə təcrid olunsa da, rejimi dəstəkləyən və içindəki elit qrup, iranlıların "ağ SIM kartlar" adlandırdığı kartlar vasitəsilə məhdudiyyətsiz internetə çıxış əldə etməyə davam edir. Məlumatlara görə, İranda 50.000-dən çox belə SIM kart var. 

Bu istifadəçilərin böyük bir hissəsi sosial mediada aktiv olaraq qalırlar və hökumətin təbliğatı ilə məşğuldurlar. Digərləri üçün ünsiyyət əsas problem olaraq qalır. 

Xaricdən İranın mobil və ya stasionar telefonlarına çatmaq demək olar ki, mümkün deyil. Bəzi iranlılar mesaj göndərmək üçün gün ərzində qısa müddətə əlaqə saxlaya bildiklərini bildirirlər. 

Bir çoxları “Psiphon”, virtual özəl şəbəkələr (VPN) və ya İlon Maskın peyk əsaslı internet provayderi “Starlink”-ə qanunsuz abunəliklər kimi senzuradan yayınma vasitələrindən istifadə edirlər. 

Bu vəziyyət İran hakimiyyət orqanlarını vətəndaşları internetə qoşulmaqdan çəkinməyə çağıran xəbərdarlıqlar etməyə vadar edib. 

Nigar 
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin