Icma.az
close
up
RU
İranda yeni casusluq qanunu Hakimiyyətin edam maşını işə düşür

İranda yeni casusluq qanunu Hakimiyyətin edam maşını işə düşür

Icma.az, Hurriyyet portalına istinadən məlumat yayır.

İran parlamenti iyulun əvvəlində yeni və olduqca sərt bir qanun layihəsini qəbul edib. Layihəyə əsasən, casusluq və xarici düşmən ölkələrlə – xüsusilə İsrail və ABŞ-la – hər hansı əlaqə “yer üzündə fitnə-fəsad törətmək” kimi qiymətləndirilir. İran qanunvericiliyinə görə bu ittiham ölüm cəzası ilə nəticələnə bilər.

Hurriyyet.az xəbər verir ki, yeni qanun hüquq müdafiəçiləri və siyasi ekspertlər arasında ciddi narahatlıq doğurub. Sənəddə “casusluq” anlayışı olduqca geniş və qeyri-müəyyən tərif olunduğundan, bu, hakimiyyətə istənilən fəalı, jurnalisti və ya sadəcə fərqli düşüncəli vətəndaşı casusluqda ittiham etməyə və edam etməyə hüquqi zəmin yaradır.

Qanun, İran–İsrail qarşıdurmasının gərginləşdiyi bir dövrdə qəbul olunub. İsrailin “Mossad” xidməti son aylarda İranda bir sıra əməliyyatlar həyata keçirib. Rəsmi Tehran buna cavab olaraq onlarla şəxsi casusluqda ittiham edib, bir neçəsini edam edib, yüzlərlə insanı isə həbsə atıb. Yeni qanun, bu prosesin daha sistematik və hüquqi müstəviyə daşınması kimi qiymətləndirilir.

Qanunda təkcə dövlət sirrini ötürmək deyil, xarici media ilə şəkil və video paylaşmaq, “yalan xəbər yaymaq” və ya “ictimai mənəviyyata zidd məzmun” paylaşmaq da cinayət sayılır. Cəzalar isə uzunmüddətli həbsdən edama qədər dəyişir.

Xüsusi diqqətçəkən məqam “Starlink” peyk internet sisteminə qarşı yönələn müddəalardır. Bu cihazların istifadəsi, saxlanması və satışına görə 6 aydan 2 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulur. Rəsmilər iddia edirlər ki, “Starlink” vasitəsilə İran vətəndaşları xarici kəşfiyyat orqanları ilə gizli əlaqə saxlaya bilərlər.

Tanınmış hüquqşünas Möhsün Borhani bu qanunu “çirkin zarafat” adlandıraraq onun nə hüquqi, nə də dini prinsiplərə uyğun olduğunu bildirib. 

Hüquq müdafiəçilərindən ibarət “Dadban” qrupu isə vurğulayıb ki, bu qanun əvvəllər cinayət sayılmayan əməllərə – məsələn, “düşmən media ilə əməkdaşlıq” və “quruluş əleyhinə təbliğat”a görə belə ölüm cəzasını mümkün edir.

Siyasi analitik Babək Dorbeyki isə hesab edir ki, bu qanun xarici təhlükədən çox, daxildəki bütün fərqli səsləri susturmaq məqsədi daşıyır: “Bu layihə yalnız İslam Respublikasını tənqid edənlər üçün deyil, onu islah etmək istəyən tərəfdarlar üçün də təhlükəlidir”.

Hüquq eksperti Moin Xəzaeli də yeni qanunun cinayət hüququnun əsas prinsiplərinə, şiə hüququna və İran Konstitusiyasına zidd olduğunu qeyd edib.

Hazırda qanun layihəsi hələ İranın Konstitusiyaya nəzarət orqanı olan Keşikçilər Şurasının təsdiqini gözləyir. Lakin Şuranın bu tip layihələri nadir hallarda rədd etməsi nəzərə alınaraq, sənədin qüvvəyə minməsi ehtimalı yüksəkdir.

Hazırkı şəraitdə ölkədə edamların sayı artır və bu qanunun tətbiqi ilə senzura, kütləvi həbslər və repressiya dalğasının daha da güclənəcəyi proqnozlaşdırılır.

AzPolitika.info

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://hurriyyet.az
archiveBu xəbər 05 İyul 2025 20:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see304

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see295

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see292

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see288

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see287

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see284

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see274

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see272

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see266

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see265

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see245

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see238

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see236

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see235

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see232

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see226

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see225

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see223

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see221
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri