Icma.az
close
up
RU
İranı idarə edən azərbaycanlılar ADLAR

İranı idarə edən azərbaycanlılar ADLAR

Modern.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Bu gün baş verən etiraz aksiyaları, rejim dəyişikliyinə şağırışlar səbəbilə bütün dünyanın diqqətləri İrana yönəlib. Hazırda yüzlərlə insanın öldürüldüyü, minlərlə şəxsin isə həbsə atıldığı bildirilir. Baş verənləri isə Azərbaycan daha yaxından izləyir. Çünki bu ölkənin əhalisinin yarısından çoxu azərbaycanlılardır.

İran İslam Respublikasında etnik azərbaycanlıların dövlət idarəçiliyində rolu uzun illərdir həm ölkə daxilində, həm də regionda müzakirə mövzusudur. Rəsmi Tehran etnik kimlik məsələsində açıq statistika təqdim etməsə də, mövcud faktlar göstərir ki, hazırda ölkənin ali siyasi, dini və inzibati strukturlarında azərbaycanlı mənşəli şəxslər az deyil.

Modern.az-ın apardığı araşdırma İran hakimiyyətinin müxtəlif pillələrində azərbaycanlı kökənli fiqurların təmsilçiliyini ortaya qoyur.

Ali dini lider və prezident: diqqətçəkən məqamlar

Hazırda İranın prezidenti olan Məsud Pezeşkian 1954-cü il sentyabrın 29-da Qərbi Azərbaycan əyalətinin Mahabad şəhərində anadan olub. Prezidentin milliyyətcə azərbaycanlı olması ilə bağlı məsələ mübahisə doğurmur. Pezeşkian özü dəfələrlə açıq çıxışlarında azərbaycanlı olduğunu bildirib və bu fakt İran mediasında da yer alıb.

Ölkənin əsas siyasi-dini fiquru, Ali dini lider Seyid Əli Xamenei ilə bağlı da oxşar müzakirələr aparılır. Xameneinin dəfələrlə azərbaycanca çıxış etməsi, eləcə də Şərqi Azərbaycanın Xamnə şəhərindən olması onun etnik mənsubiyyəti ilə bağlı iddiaları gücləndirir. Rəsmi səviyyədə bu məsələ vurğulanmasa da, Xameneinin azərbaycanlı köklərə malik olduğu geniş şəkildə dilə gətirilir.

Parlamentdə azərbaycanlılar

İran parlamentində azərbaycanlı kimliyi ilə tanınan bir neçə nüfuzlu siyasətçi fəaliyyət göstərir.

Onlardan biri də Əhməd Əlirza Beygidir. O, Təbriz, Azərşəhr və Osku dairəsindən deputatdır. O, Güney Azərbaycandan olan və açıq şəkildə azərbaycanlı kimi tanınan siyasi fiqurlardandır. Bu fakt həm İran mediasında, həm də parlamentin rəsmi bioqrafik məlumatlarında qəbul olunur.

Ruhullah Mütəfəkkir-Azad da Güney Azərbaycandan olan və İran parlamentində azərbaycanlı kimliyi ilə tanınan deputatlardandır. 

İran parlamentində yüksək post tutmuş azərbaycanlı fiqurlardan biri isə Əli Nikzaddır. O, hazırda İran İslam Şurası Məclisinin birinci müavini, yəni parlament sədrinin əsas müavini və vitse-spikeri kimi fəaliyyət göstərir. Bu vəzifə qanunverici orqanın rəhbərliyində ən yüksək postlardan biri hesab olunur.

İcra hakimiyyətində: Şərqi Azərbaycanın rəhbəri

İranın strateji bölgələrindən sayılan Şərqi Azərbaycan vilayətinə hazırda Bəhram Sərməst rəhbərlik edir. O, 2024-cü ilin payızında bu vəzifəyə təyin olunub. Valinin azərbaycanlı olması bölgənin etnik tərkibi baxımından diqqətçəkən məqam kimi qiymətləndirilir.

Milli təhlükəsizlik və diplomatiya

Diqqətçəkən məqamlarından biri də təhlükəsizlik və xarici siyasət sahəsində azərbaycanlı kadrların mövcudluğudur.

Vahid Cəlalzadə hazırda İran Xarici İşlər Nazirliyində nazir müavini vəzifəsini tutur. O, Urmiyada anadan olub, daha əvvəl İran parlamentinin deputatı və Qərbi Azərbaycan vilayətinin qubernatoru kimi fəaliyyət göstərib. 

Nazirlər

İqtisadiyyat və maliyyə naziri Abdul Nasser Himmeti

Abdülnəsir Hemməti İranın iqtisadi idarəçiliyində uzun illərdir mühüm rol oynayan simalardandır. O, Həmədan vilayətinin Kabudarahang şəhərində dünyaya gəlib. Himmeti peşəkar iqtisadçı kimi tanınır və müxtəlif dövrlərdə bank sektorunda, hökumətdə yüksək vəzifələr tutub.

O hazırda İran Mərkəzi Bankının sədri vəzifəsini icra edir. Bundan əvvəl isə İqtisadiyyat və Maliyyə naziri postunda çalışıb. Sanksiyalar altında olan İran iqtisadiyyatının idarəsi məhz onun üzərinə düşür ki, bu da vəzifənin strateji əhəmiyyətini göstərir.

Kənd təsərrüfatı naziri - Qulamrza Nuri

Qulamrza Nuri 2024-cü ildən etibarən İranın kənd təsərrüfatı naziri vəzifəsini tutur. Bu nazirlik İran kimi aqrar potensialı böyük olan ölkə üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Nuri daha əvvəl parlament üzvü kimi də fəaliyyət göstərib və bölgə deputatı olub.

Müdafiə naziri - Əmir Əziz Nəsirzadə

İranın güc strukturlarında da azərbaycanlı mənşəli şəxslər yüksək mövqelərə yüksəlib. Onlardan biri Əmir Əziz Nəsirzadədir. O, Şərqi Azərbaycanın Sərab şəhərində doğulub.

Nəsirzadə peşəkar hərbçi kimi uzun yol keçib. O, müxtəlif illərdə İran Hava Qüvvələrində və digər hərbi strukturlarda rəhbər vəzifələrdə çalışıb. 2024-cü ildən etibarən İranın Müdafiə, Silahlı Qüvvələrə Dəstək və Logistika naziri postunu tutur.

Bu vəzifə İranın regional təhlükəsizlik strategiyasında həlledici rol oynayır.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:200
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 12 Yanvar 2026 16:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri