İranın vurulmasına qarşı koalisiya NƏ BAŞ VERİR?

Birləşmiş Ştatlar İran ətrafında hərbi qüvvələrinin sayını hər keçən gün artırır. ABŞ təkcə bir həftə ərzində Yaxın Şərqə təxminən 20 hərbi reys həyata keçirib. Bu arada Körfəzdə Amerika hərbi obyektlərindən birinə ev sahibliyi edən BƏƏ-nin Xarici İşlər Nazirliyi hava məkanının, ərazisinin və ya sularının İrana qarşı hər hansı bir hərbi əməliyyatda istifadəsinə icazə verməmək öhdəliyini bir daha təsdiqləyib.

BƏƏ hücumlara logistik dəstək verməkdən də imtina edib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, dialoq, gərginliyin azaldılması, beynəlxalq hüquqa riayət və dövlət suverenliyinə hörmət mövcud böhranların həlli üçün ən yaxşı yoludur.

BƏƏ paytaxt Əbu-Dabi yaxınlığındakı Zafra Hava Bazasında minlərlə ABŞ əsgərinə ev sahibliyi edir. Baza körfəzdəki azsaylı Amerika hərbi obyektlərindən biridir. Maraqlıdır ki, egiondakı digər ölkələr isə tərəddüd edir. Xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Türkiyə müdaxiləyə qarşı çıxır.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi ABŞ-ın bölgəyə hərbi gəmilər göndərməsinin "güc nümayişi" olduğunu və İranın ona qarşı hər hansı bir hücuma sərt cavab verəcəyini bildirib.

Ərəb ölkələrinin bu mövqeyinə səbəb nədir? ABŞ yalnız sözügedən ölkələrə arxalanaraq İrana hücum etsə, bu, nə dərəcədə uğurlu və effektiv ola bilər?-
“ABŞ doğrudan da razılığa gəlmək üçün həqiqi dialoqa girməyə hazırdırsa, Tehran ABŞ administrasiyası ilə danışıqlara açıqdır”.

Bunu yanvarın 29-da İran parlamentinin spikeri Məhəmməd Baqer Qalibaf CNN-ə müsahibəsində bildirib.
"Əgər bunlar beynəlxalq normalar çərçivəsində razılığa gəlmək üçün həqiqi danışıqlardırsa, onda bəli. Lakin bunlar ABŞ Prezidentinin (Donald Trampın) axtardığı danışıqlar deyil; o, sadəcə öz iradəsini başqalarına qəbul etdirmək istəyir", - o bildirib.
"Hesab edirəm ki, əgər Tramp həqiqətən dürüstdürsə, Nobel sülh mükafatını qazanmaq istəyirsə, o, əsl sülhə can atmalı və əvvəlcə özünü müharibəni qızışdıranlardan, İranın təslim olmasını istəyənlərdən azad etməlidir", - İran parlamentinin spikeri əlavə edib.
O qeyd edib ki, Tramp İranla müharibəyə başlaya bilər, lakin onun nəticəsini idarə edə bilməz. "Evindən minlərlə kilometr uzağa (Yaxın Şərqə) göndərilən minlərlə Amerika əsgəri mütləq əziyyət çəkəcək. Bu, yaxşı deyil", - o, deyib.

Professor Qabil Hüseynli Musavat.com-a açıqlamasında ərəb ölkələrinin, o cümlədən Türkiyənin İrana hərbi müdaxiləyə qarşı çıxmasını regionda uzunmüddətli qeyri-sabitlik yaranacağından tərəddüd etmələri ilə əsaslandırıb. "İran Çin, Rusiyadan dəstək alır. Son həftələr Tehran aeroportuna karqolar tez-tez enir və Çinin hərbi təyinatlı dəstək göndərdiyi iddia olunur. Rusiyanın da bəzi hərbi təyinatlı dəstək verdiyi vurğulanır. Faktiki olaraq İrana iki böyük dövlətdən dəstək var. Eyni zamanda, proksi qüvvələr zəifləsə də, tamamilə sıradan çıxmayıblar, Livanda "Hizbullah"ın, Yəməndə husilərin, İraqda "Həşdi Şabi", "Hüseyniyyun", "Fatimiyyun" silahlı birləşmələr var və İranı müdafiə edirlər. Ona görə də ərəb dövlətləri ehtiyat edir ki, ABŞ hərbi müdaxilə edərsə, bölgə "qan çanağı"na çevrilər. Məsələn, Qətər gördü ki, İran Amerikanın bu ölkədə yerləşən hərbi bazalarına zərbələr endirdi. Bu ayrı sualdır ki, amerikalıların bazalarına İran raketləri nə edə bildi? Fakt Qətərdə narahatlıq yaratdı. Odur ki, bölgədə qarşıdurma istəmirlər. Eyni gözlənti Səudiyyədə var. İranın təlimatı ilə husilər bu ölkəyə zərbələr endirə bilər. Nəticədə regionda stabillik pozulacaq".
Q.Hüseynli hesab edir ki, "Maduro əməliyyatı"na bənzər blitzkriq olarsa, ildırımsürətli plan həyata keçirilərsə, o halda İranda rejimin demontajı ağrısız baş tuta bilər: "Amma buna zəmanət yoxdur. İran Venesuela deyil və ABŞ dirənişlə üzləşəcək. Şübhəsiz ki, bütün hallarda İranın vurulacağını gözləyirəm. Tramp son hədə dolu bəyanatında deyib ki, böyük armada İrana tərəf gedir və bu qrup Venesuelaya göndəriləndən daha böyükdür. O, Tehranı masaya oturmağa çağırıb. Əgər anlaşma olmasa, İrana daha pis zərbə vurulacaq. Yəni gözləntim budur ki, İrana tərəf gedən hərbi gəmilər boş yerə hərəkət etmirlər və ABŞ "əzələ nümayişi" naminə pul xərcləməz".