İspan alimlərindən ümidverici nailiyyət: siçanlarda mədəaltı vəzi xərçəngi tam məhv edilib “Euronews“

"Siçanlarda əldə olunan nəticələr ümid yaratsa da, alimlər insanlarda tətbiq üçün hələ uzun və mürəkkəb yolun qət edilməli olduğunu vurğulayır..."

İspaniyanın Milli Onkoloji Tədqiqat Mərkəzinin (CNIO) alimləri mədəaltı vəzi xərçəngi ilə mübarizədə mühüm elmi nailiyyət əldə etdiklərini açıqlayıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "euronews.com" nəşri məlumat yayıb.

Ən aqressiv xərçəng növlərindən birinə qarşı yeni yanaşma

Aparılan araşdırmalar nəticəsində siçanlarda bu son dərəcə aqressiv xərçəng növünün şişləri tamamilə aradan qaldırılıb və xəstəliyin yenidən qayıtmasının qarşısı alınıb. Mədəaltı vəzi xərçəngi, xüsusilə onun ən geniş yayılmış forması olan protokollu adenokarsinoma, tibbdə ən pis proqnozlu onkoloji xəstəliklərdən biri hesab olunur.

Bu xərçəng növü sürətlə müalicəyə davamlılıq (rezistentlik) qazanması və son dərəcə aşağı sağ qalma göstəriciləri ilə seçilir. Statistikaya görə, diaqnozdan beş il sonra xəstələrin sağ qalma ehtimalı 10 faizdən də aşağıdır.

CNIO-nun araşdırması göstərir ki, problemin əsas səbəblərindən biri şişlərin yalnız bir molekulyar nöqtə üzərindən bloklanması zamanı yaranan davamlılıqdır. Alimlər məhz bu mexanizmi sındırmağa çalışıblar.

KRAS genini hədəfləyən üçlü terapiya

Tədqiqat qrupunun rəhbəri, CNIO-da eksperimental onkologiya bölməsinin başçısı Mariano Barbasid olmaqla, üç fərqli təsir mexanizminə malik preparatın kombinasiyasını tətbiq edib. Bu üçlü terapiyaya KRAS onkogenini hədəfləyən eksperimental inhibitor, artıq digər xərçəng növlərinin müalicəsində istifadə olunan bir dərman və şiş hüceyrələrinin yaşamasını təmin edən zülalları parçalayan xüsusi komponent daxil olub.

Bu yanaşma siçanlar üzərində aparılan müxtəlif heyvan modellərində şişlərin tam yox olmasına gətirib çıxarıb və aylar ərzində heç bir residiv müşahidə edilməyib. Üstəlik, alimlərin sözlərinə görə, müalicə ciddi yan təsirlərlə müşayiət olunmayıb. Araşdırmanın nəticələri nüfuzlu elmi jurnal olan PNAS-da dərc edilib. Müəlliflər bildirir ki, KRAS protoonkogeninin eyni vaxtda üç əsas nöqtədən hədəflənməsi şişlərin uzunmüddətli geriləməsinə imkan yaradır.

İnsanlar üçün müalicəyə aparan yol hələ uzundur

Alimlər əldə olunan nəticələri xərçənglə mübarizədə mühüm mərhələ kimi qiymətləndirsələr də, ehtiyatlı mövqe tuturlar. Mariano Barbasid açıq şəkildə bildirir ki, hazırda bu üçlü terapiyanın insanlar üzərində klinik sınaqlara başlanması mümkün deyil.

Onun sözlərinə görə, müalicə kombinasiyasının insan orqanizminə uyğunlaşdırılması mürəkkəb və uzun bir proses olacaq. Bununla belə, tədqiqatçılar bu yolun tamamilə qeyri-mümkün olmadığını və gələcək klinik sınaqlar üçün yeni istiqamət müəyyənləşdirdiyini vurğulayırlar.

İspaniyada hər il 10 mindən çox insana mədəaltı vəzi xərçəngi diaqnozu qoyulduğunu nəzərə alsaq, bu araşdırma uzunmüddətli perspektivdə minlərlə xəstə üçün ümid qapısı aça bilər. Hələlik isə bu nəticələr elmi müstəvidə atılmış, lakin böyük potensial vəd edən ilk addım kimi qiymətləndirilir.