Icma.az
close
up
RU
İsrail ABŞ tandemi İran üzərində strateji üstünlük əldə edərsə, bu birlik regionda güc balansını dəyişə bilər

İsrail ABŞ tandemi İran üzərində strateji üstünlük əldə edərsə, bu birlik regionda güc balansını dəyişə bilər

Bizimyol saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Benyamin Netanyahu yaxın günlərdə xalqa müraciət edərək ölkənin “taleyüklü və mürəkkəb mərhələdən” keçdiyini vurğulayıb və milli birliyin hər zamankindən daha vacib olduğunu bildirib. O, regionda gərginliyin artdığını qeyd edərək daxili parçalanmanın yalnız təhlükəni dərinləşdirə biləcəyini qeyd edib. Netanyahu İran rəhbərliyinə ünvanladığı açıq mesajda “ayətullahların hakimiyyəti devrilməlidir” ifadəsini işlədərək sərt strateji ritorika nümayiş etdirib. Bu çıxış son dövrlər regional təhlükəsizlik dinamizminin sürətlə dəyişdiyi bir kontekstdə siyasi və strateji mesajlar daşıyır.

“Magen David Azərbaycan” İnsan Hüquqları Müdafiə Mərkəzinin rəhbəri David Seliverstov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Yaxın Şərqdə artan geosiyasi gərginlik fonunda Benyamin Netanyahu tərəfindən edilən müraciət təkcə daxili auditoriyaya ünvanlanmış emosional çıxış deyil, daha geniş strateji kontekstin məhsuludur: “İsrailin “taleyüklü və mürəkkəb mərhələ”dən keçdiyini vurğulaması və milli birlik çağırışı regionda formalaşan təhlükəsizlik dinamizminə verilən siyasi reaksiyadır. Xüsusilə, “ayətullahların hakimiyyəti devrilməlidir” ifadəsi artıq adi diplomatik ritorika çərçivəsindən çıxaraq ideoloji və strateji mesaj xarakteri daşıyır”.

“Sual ondan ibarətdir: mümkün İran-ABŞ qarşıdurması baş verərsə, döyüş meydanı İsrail olacaqmı? Bu sualın cavabı sadə “bəli” və ya “xeyr” deyil. Birincisi, İranın hərbi-strateji doktrinası ABŞ materikinə birbaşa zərbə modelinə deyil, regionda yerləşən ABŞ bazalarına və müttəfiqlərinə təzyiq modelinə əsaslanır. İranın raket arsenalı əsasən regional radius çərçivəsində effektivdir. Bu da o deməkdir ki, eskalasiya halında ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki mövcudluğu və onun əsas müttəfiqi olan İsrail risk zonasına daxil olur. Lakin bu, avtomatik olaraq “İsrail əsas döyüş meydanı olacaq” anlamına gəlmir. Daha real ssenari çoxcəbhəli və proksi xarakterli qarşıdurmadır.

İran uzun illərdir asimmetrik müharibə modelini tətbiq edir. Bu model birbaşa genişmiqyaslı hava müharibəsindən çox, ballistik və kruiz raketləri, pilotsuz aparat hücumları və regiondakı tərəfdaş strukturlar vasitəsilə təzyiq mexanizmini nəzərdə tutur. Bu kontekstdə Livandakı Hizbullah və Qəzza xəttində Həmas kimi aktorlar mühüm rol oynayır. Bu yanaşma İsraili birbaşa ABŞ-la deyil, daha çox dolayı və regional cəbhədə üz-üzə qoya bilər”-deyən şərhçi qeyd edib ki, digər tərəfdən, İsrailin təhlükəsizlik arxitekturası məhz bu riskləri nəzərə alaraq qurulub.

David Seliverstov hesab edir ki, çoxlaylı hava-raket müdafiə sistemləri – Iron Dome, David’s Sling, Arrow və yeni lazer əsaslı Iron Beam – uzunmüddətli raket təzyiqinə qarşı müdafiə davamlılığı təmin edir: “Paralel olaraq İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin uzaq məsafəli əməliyyat imkanları və havada yanacaq doldurma qabiliyyəti ölkənin yalnız müdafiə deyil, strateji cavab potensialına malik olduğunu göstərir. Bu isə siyasi baxımdan çəkindirmə mesajıdır: hücumun qiyməti yüksək olacaq”.

“Netanyahunun milli birlik çağırışı, məhz bu strateji balans kontekstində dəyərləndirilməlidir. Uzunmüddətli təhlükəsizlik təhdidi şəraitində daxili parçalanma hərbi zəiflikdən daha təhlükəli amilə çevrilə bilər. Buna görə də müraciət həm daxili konsolidasiyaya, həm də xarici aktorlara yönəlmişdir. Mesaj ondan ibarətdir ki, İsrail mümkün regional sınaqlara hazırdır və daxili birlik olmadan təhlükəsizlik təmin edilə bilməz”-deyə şərhçi vurğulayıb.

“Əgər hipotetik olaraq İsrail–ABŞ tandemi İran üzərində strateji üstünlük əldə edərsə və İran ərazisində hərbi obyektlərə zərbələr endirilərsə, bu, regionda güc balansını dəyişə bilər. Lakin belə bir ssenari avtomatik sabitlik yaratmaz. İran kimi böyük və kompleks dövlətin zəifləməsi regional qeyri-sabitlik, daxili parçalanma və yeni güc boşluğu risklərini artırar. Bu da yalnız Yaxın Şərq üçün deyil, Cənubi Qafqaz üçün də dolayı təsirlər yarada bilər”-deyə David Seliverstov bildirib.

David Seliverstov qeyd edib ki, Azərbaycan kimi İranla uzun sərhədə malik dövlət üçün əsas risklər birbaşa hərbi deyil, daha çox təhlükəsizlik, miqrasiya, enerji bazarları və diplomatik balans sahəsində özünü göstərə bilər: “Regional eskalasiya enerji qiymətlərində sıçrayışa, nəqliyyat marşrutlarının yenidən formalaşmasına və böyük güclər arasında rəqabətin artmasına səbəb ola bilər. Bu şəraitdə optimal strategiya emosional mövqe deyil, balanslı və praqmatik siyasətin davam etdirilməsidir.. İsrailin sərt ritorikası yaxınlaşan qaçılmaz total müharibənin elanından çox, strateji çəkindirmə və daxili konsolidasiya məqsədi daşıyır. İran–ABŞ qarşıdurması baş verərsə, İsrail risk zonasına daxil ola bilər, lakin regionun bütövlükdə çoxcəbhəli və hibrid xarakterli qarşıdurma mühitinə çevrilməsi daha real ssenaridir. Əsas məsələ hansı dövlətin “döyüş meydanı” olacağından daha çox, regional güc balansının necə idarə olunacağıdır”.

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:256
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 25 Fevral 2026 18:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see368

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see345

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see333

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see291

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see277

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see255

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see247

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see243

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see243

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see239

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see230

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see228

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see222

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see214

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see214

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see213

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see195

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see194

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see192

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri