İsraildə 5000 illik şərab aparatı tapılıb: Onu xüsusi edən nədir?

Arxeoloqlar İsrailin şimalında qədim dini ayinlərin olmasının sübutlarını, həmçinin təxminən 5000 illik şərab aparatı aşkar ediblər - bu, ölkədə indiyə qədər tapılan ən qədim preslərdən biridir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bunu "CBS News" yazıb.

"İsraildə ən erkən şərabçılıq abidəsi olan şərab aparatı, Tel Magiddo arxeoloji qazıntı sahəsində aparılan qazıntılar zamanı tapılıb", deyə İsrail Qədimliklər İdarəsi məlumat verib.

Qeyd edilib ki, işlər həmin rayon ərazisində planlaşdırılan şoseyol tikintisindən əvvəl aparılıb. Rəsmi şəxslər bildiriblər ki, daşdan oyulmuş şərab aparatı min illər əvvəl bu ərazidə xananlılardan ibarət dini qrupun mövcud olduğuna işarədir. EBSCO-nun məlumatına görə, xananlılar, Yunanıstandan Qərbi Avropaya qədər Aralıq dənizinin şərq sahilləri boyunca yerləşən Levantda Xanan kimi tanınan ərazini məskunlaşmış qədim yerli xalq idilər.

Onlar qarışıq etnik qrup olublar, baxmayaraq ki, Yəhudi Kitabı onları israillilərdən ayırır və israillilərin daha sonra bura gəldiyini deyir. İsrail Qədimliklər İdarəsinin qazıntı rəhbərləri Amir Qolani və Barak Tsin bildiriblər ki, şərab presinin aşkarlanması misli görünməyəndir. Bəyanatda deyilir:

"İndiyə qədər dolayı sübutlar 5000 il əvvəl şərab istehsalı ola biləcəyinə işarə edirdi, amma bizim əlimizdə inandırıcı sübut - bizim bölgədə bunun nə zaman baş verdiyini aydın şəkildə göstərən danılmaz sübut yox idi. Bu şərab aparatı nəhayət ki, burada erkən şərab istehsalının həqiqətən də mövcud olduğuna dair yeni və aydın sübut təqdim edir".

Maraqlıdır ki, şərab presindən əlavə, arxeoloqlar təxminən 3300 illik kiçik bir məbəd modeli və bir dini mərasim dəsti aşkar ediblər. Onlar bölgədə aparılan qazıntılar zamanı tapılan və müxtəlif dövrlərə aid çoxsaylı tapıntıları ortaya qoyan daha böyük əşya kolleksiyasına daxil olublar. Onların kəşfləri təxminən e.ə. 3300-3000-ci illəri əhatə edən Erkən Tunc dövrünü və təxminən e.ə. 1550-1400-cü illəri əhatə edən Son Tunc dövrünü əhatə edir.

Rəsmilərin sözlərinə görə, bu ərazidə erkən xananlı məskunlaşanların olmasının yeni sübutları aşkar edilib. Onların arasında şərab aparatı ətrafında aşkarlanan yaşayış binaları, ritual qablar və Kiprdən gətirilmiş keramika var ki, bunların da qədim xalqların bəzi ritual mərasimləri və mədəniyyətinə işiq tutduğu güman edilir.

Aydın