Icma.az
close
up
RU
İsveç miqrasiyası finlərin genomunu dəyişib Alimlər sübut etdi

İsveç miqrasiyası finlərin genomunu dəyişib Alimlər sübut etdi

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Finlandiyanın Turku Universitetinin beynəlxalq genetik və arxeoloq qrupu həmkarları ilə birlikdə orta əsrlərdə isveçlilərin kütləvi köçünün Finlandiyanın cənub-qərb sahillərində yaşayan əhalinin genofondunu köklü şəkildə dəyişdirdiyini müəyyən edib. Tədqiqatçılar 1050–1250-ci illərdə yaşamış 34 qədim insanın DNT-sini araşdıraraq İsveçdən gələn güclü miqrasiya dalğasının sahilyanı fin icmalarının əvvəlki genetik profilini faktiki olaraq aradan qaldırdığını sübut ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Springer Nature" nəşrində dərc olunub.

Məlum olub ki, qonşu iki Finlandiya regionunun taleyi kəskin şəkildə fərqlənib. Finlandiyanın dənizdən sıx meşələrlə ayrılan daxili rayonlarının sakinləri təxminən min il ərzində sabit genofondu qoruyublar. Eyni zamanda, sahilyanı icmalar transformasiyaya məruz qalıb: qədim insan genomlarının müasir finlərin DNT-si ilə müqayisəsi göstərib ki, hazırda sahilboyu ərazilərdə yaşayan insanların genofondunda Skandinaviya mənşəli komponentin payı 25% artıb. Bununla yanaşı, onların genofondunda erkən orta əsrlər üçün xarakterik olan Baltik mənşəli komponentin payı kəskin azalıb. Alimlər bu dəyişiklikləri XIII əsrdə şərq ərazilərini fəal şəkildə mənimsəməyə başlayan İsveç Krallığının siyasi ekspansiyası ilə izah edirlər.

Skandinaviyadan gələn köçkünlər əsasən inzibati mərkəzlərin və dəniz ticarət yollarının yaxınlığında məskunlaşır, Finlandiyanın daxili meşəlik ərazilərinə isə demək olar ki, nüfuz etmirdilər. Yeni əkinçilik texnologiyaları və əlverişli iqlim sayəsində regionun əhalisi sürətlə artıb: 800-cü ildə yerli sakinlərin sayının 2,5 min nəfər olduğu təxmin edilirdisə, 1250-ci ildə bu rəqəm 13 min nəfərə çatıb. Qohumluq əlaqələrinin təhlili göstərib ki, orta əsr finləri xəz ticarətində fəal iştirak etdikləri üçün Latviya və Qədim Rus əhalisi ilə də sıx əlaqələrə malik olublar.

Uzun müddət tarixçilər Finlandiyanın Esterland kimi tanınan İsveçin tərkibinə inteqrasiyasının yalnız inzibati idarəçilik və kilsənin təsiri hesabına baş verdiyini güman ediblər. Lakin araşdırma göstərir ki, siyasi tabeçilik genişmiqyaslı insan köçü ilə müşayiət olunub. İsveç hakimiyyətinin qurulması yalnız qalaların tikilməsi ilə məhdudlaşmayıb, həm də sahilyanı ərazilərdə demoqrafik dəyişikliklərə gətirib çıxarıb. Sahilyanı isveçdilli icmalarla Finlandiyanın daxili rayonları arasında genetik baryer regionda bu günədək qorunub saxlanılır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:118
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 16 Sentyabr 2026 16:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri