Icma.az
close
up
RU
İsveç miqrasiyası finlərin genomunu dəyişib Alimlər sübut etdi

İsveç miqrasiyası finlərin genomunu dəyişib Alimlər sübut etdi

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Finlandiyanın Turku Universitetinin beynəlxalq genetik və arxeoloq qrupu həmkarları ilə birlikdə orta əsrlərdə isveçlilərin kütləvi köçünün Finlandiyanın cənub-qərb sahillərində yaşayan əhalinin genofondunu köklü şəkildə dəyişdirdiyini müəyyən edib. Tədqiqatçılar 1050–1250-ci illərdə yaşamış 34 qədim insanın DNT-sini araşdıraraq İsveçdən gələn güclü miqrasiya dalğasının sahilyanı fin icmalarının əvvəlki genetik profilini faktiki olaraq aradan qaldırdığını sübut ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Springer Nature" nəşrində dərc olunub.

Məlum olub ki, qonşu iki Finlandiya regionunun taleyi kəskin şəkildə fərqlənib. Finlandiyanın dənizdən sıx meşələrlə ayrılan daxili rayonlarının sakinləri təxminən min il ərzində sabit genofondu qoruyublar. Eyni zamanda, sahilyanı icmalar transformasiyaya məruz qalıb: qədim insan genomlarının müasir finlərin DNT-si ilə müqayisəsi göstərib ki, hazırda sahilboyu ərazilərdə yaşayan insanların genofondunda Skandinaviya mənşəli komponentin payı 25% artıb. Bununla yanaşı, onların genofondunda erkən orta əsrlər üçün xarakterik olan Baltik mənşəli komponentin payı kəskin azalıb. Alimlər bu dəyişiklikləri XIII əsrdə şərq ərazilərini fəal şəkildə mənimsəməyə başlayan İsveç Krallığının siyasi ekspansiyası ilə izah edirlər.

Skandinaviyadan gələn köçkünlər əsasən inzibati mərkəzlərin və dəniz ticarət yollarının yaxınlığında məskunlaşır, Finlandiyanın daxili meşəlik ərazilərinə isə demək olar ki, nüfuz etmirdilər. Yeni əkinçilik texnologiyaları və əlverişli iqlim sayəsində regionun əhalisi sürətlə artıb: 800-cü ildə yerli sakinlərin sayının 2,5 min nəfər olduğu təxmin edilirdisə, 1250-ci ildə bu rəqəm 13 min nəfərə çatıb. Qohumluq əlaqələrinin təhlili göstərib ki, orta əsr finləri xəz ticarətində fəal iştirak etdikləri üçün Latviya və Qədim Rus əhalisi ilə də sıx əlaqələrə malik olublar.

Uzun müddət tarixçilər Finlandiyanın Esterland kimi tanınan İsveçin tərkibinə inteqrasiyasının yalnız inzibati idarəçilik və kilsənin təsiri hesabına baş verdiyini güman ediblər. Lakin araşdırma göstərir ki, siyasi tabeçilik genişmiqyaslı insan köçü ilə müşayiət olunub. İsveç hakimiyyətinin qurulması yalnız qalaların tikilməsi ilə məhdudlaşmayıb, həm də sahilyanı ərazilərdə demoqrafik dəyişikliklərə gətirib çıxarıb. Sahilyanı isveçdilli icmalarla Finlandiyanın daxili rayonları arasında genetik baryer regionda bu günədək qorunub saxlanılır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:115
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 16 Sentyabr 2026 16:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri