Kasıbların xərçəngə tutulmasının qarşısı alına bilər

Demək olar ki, bütün infeksiya ilə əlaqəli xərçəng hallarına cəmi beş səbəb olur.

Məhz bu 5 səbəb  ildə 2 milyondan çox yeni xərçəng diaqnozu və ya dünya üzrə təxminən səkkiz xərçəng halından birini tətikləyir. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tədqiqat “The Lancet Oncology” jurnalında dərc edilib.

Xərçəng epidemioloqu Harriet Ramgayın rəhbərlik etdiyi tədqiqatçıların fikrincə, 2024-cü ildə təxminən 2,3 milyon yeni xərçəng halı, yəni bütün xərçənglərin 12%-i  infeksiyalarla əlaqəli olacaq. Onlaırn arasında ən böyük payı iki yoluxucu “agent” təşkil edir. Birincisi mədə xərçənginə səbəb olan bakteriya Helicobacter pyloridir. O, təxminən 760000 yoluxmanın (bütün xərçənglərin 4%-nin) səbəbidir. İkincisi isə insan papillomavirusudur (HPV), təxminən 750000 xərçəngin səbəbkarıdır (bütün xərçənglərin 4%). Sonra hepatit B virusu (halların təxminən 2%-i), Epstein-Barr virusu (təxminən 1%) və hepatit C virusu (1%-dən az) gəlir.

Əsas məqam odur ki, bu xərçənglərin çoxunun qarşısı alına bilər. HPV və hepatit B-yə qarşı peyvəndlər mövcuddur, H. pylori infeksiyası aşkarlana və antibiotiklərlə müalicə edilə bilər. Hepatit C artıq antiviral dərmanlarla müalicə edilə bilir. Bu, o deməkdir ki, bu iki milyondan çox xərçəngin əhəmiyyətli bir hissəsinin qarşısı alına bilər.

Problem xüsusilə kasıb ölkələrdə kəskindir: infeksiya ilə əlaqəli xərçəng xəstəliklərinin təxminən dörddə üçü aşağı və ortagəlirli ölkələrdə baş verir. Təkcə Şərqi Asiya qlobal ümumi sayın 42%-ni təşkil edir. Bu ölkələrdə peyvənd, müayinə və müalicəyə çıxış da  daha zəifdir. Müəlliflər vurğulayırlar ki, infeksiyalar üçün peyvənd, müayinə və müalicənin genişləndirilməsi qlobal xərçəng yükünü azaltmağın ən real yollarından biridir.

İnfeksiyalar və xərçəng arasındakı əlaqə çoxdan məlumdur, lakin onun miqyası çox vaxt qiymətləndirilmirdi. İnsanlar xərçəngi genlərin və həyat tərzinin xəstəliyi kimi qəbul edirlər, buna görə də mikrobları və virusları unudurlar. Bu arada, bəzi xərçəng növlərini unikal şəkildə qarşısı alına bilən edən məhz onların yoluxucu təbiətidir. Qız və oğlanların kütləvi HPV peyvəndi, körpəlikdə hepatit B peyvəndləri və H. pylori və hepatit C skrininq proqramları milyonlarla insanın həyatını xilas etmək potensialına malikdir.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin