Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Kiçik Finlandiya Qış müharibəsində SSRİ ni necə alçaltdı?

Kiçik Finlandiya Qış müharibəsində SSRİ ni necə alçaltdı?

Icma.az bildirir, Tribuna saytına əsaslanaraq.

İosif Stalin ordusunun 12 gün ərzində Finlandiyanı işğal edəcəyini gözləyirdi. Lakin bu müharibə Sovet İttifaqı üçün qanlı fəlakətə çevrildi.

1939-cu ildə dünya genişmiqyaslı münaqişənin astanasında idi. Yaponiya Çində qanlı kampaniya aparır, İtaliya Efiopiyanı işğal edirdi, nasist Almaniyası isə Avstriyanı özünə birləşdirərək, Çexoslovakiyaya təhdid edirdi. Bu fonda daha bir dramatik hadisə baş verdi: Finlandiyanın Sovet İttifaqının işğalına qarşı müqaviməti, yəni Qış müharibəsi.

Tribunainfo.az qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, bu tarixi hadisələr haqqında “19FortyFive National Security” nəşrinin şərhçisi, ABŞ ordusunun xüsusi təyinatlı qüvvələrinin keçmiş zabiti Stiv Balestrieri məqalə yazıb.

Finlandiyanın sovet planlarını hiss etməsi

Finlər Stalinin torpaqlarını, xüsusilə də təbii sərvətlərini, o cümlədən nikel yataqlarını ələ keçirmək istəyini başa düşürdü. 1939-cu ilin avqustunda SSRİ və Almaniya arasında Molotov-Ribbentrop paktının imzalanması bu qorxuları daha da gücləndirdi. Polşanın işğalı və SSRİ ilə Almaniya arasında bölüşdürülməsindən sonra Stalin Finlandiyaya təzyiq göstərməyə başladı.

Sovet rəhbərliyi Leninqradın müdafiəsini gücləndirmək bəhanəsi ilə Finlandiya körfəzi yaxınlığında yerləşən adaların və Hanko yarımadasında hərbi-dəniz bazası üçün torpaq sahələrinin SSRİ-yə verilməsini tələb etdi. Əvəzində isə Finlandiyaya əhəmiyyətsiz bir hissə olan Kareliyadan kiçik bir ərazi təklif edildi.

Müstəqilliyini 1917-ci ildə qazanan Finlandiya bu tələbləri rədd etdi və Sovet İttifaqının təzyiqlərinə boyun əymədi.

SSRİ-nin böyük, lakin zəif hazırlanmış ordusu

Finlandiyanın imtinası Stalini qəzəbləndirdi və o, işğala hazırlaşmaq əmri verdi. Sovet ordusu kağız üzərində böyük görünürdü – onun 1 milyondan çox əsgəri var idi. Lakin bu qüvvənin yalnız 500 000 nəfəri Finlandiyaya qarşı cəmlənmişdi.

SSRİ texniki baxımdan da üstün idi – çoxsaylı tanklar, təyyarələr və artilleriya silahları var idi. Lakin 1937-ci ildə baş verən “Böyük Təmizləmə” ordunun effektivliyini ciddi şəkildə zəiflətmişdi.

1937-ci ildə Stalinin ordudakı təmizləmə əməliyyatı

Stalin müstəqil düşüncəli zabitlərə etibar etmirdi və 1937-ci ildə orduda genişmiqyaslı təmizləmə apardı. 30 000 hərbçi, o cümlədən yüksək rütbəli komandirlər edam edildi.

Bütün vacib vəzifələrə təcrübəsiz və zəif zabitlər təyin edildi. Bununla yanaşı, hərbi qərarları nəzarətdə saxlamaq üçün siyasi komissarlar təyin olunmuşdu.

Finlandiyanın kiçik, lakin yüksək döyüş ruhuna malik ordusu

Finlandiya ordusu kiçik idi, lakin yaxşı hazırlanmışdı. Müharibənin əvvəlində onun cəmi 33 000 əsgəri, bir neçə onlarla tankı və təyyarəsi var idi. Lakin səfərbərlik nəticəsində ordunun sayı 400 000-ə çatdırıldı.

Finlər şaxtalı qış şəraitinə uyğun döyüş aparmağı bacarır və ərazini çox yaxşı tanıyırdılar. Finlandiyanın müdafiəsini baron Karl Qustav Mannerheym idarə edirdi.

SSRİ-nin işğal planı və uğursuzluqlar

30 noyabr 1939-cu ildə SSRİ işğala başladı. Sovet tərəfi əsas hücumu Kareliya İsthmusu vasitəsilə həyata keçirmək istəyirdi və Finlandiyanın 12 günə təslim olacağını düşünürdü.

Lakin finlər Mannerheym müdafiə xəttində möhkəmlənərək Sovet tanklarını və piyadalarını uğurla dayandırdılar. Buzla örtülmüş göllər və sıx meşələr sovet texnikasının irəliləməsini çətinləşdirirdi.

“Molotov kokteyli”nin yaranması

Finlər sovet tanklarına qarşı sadə, lakin effektiv bir silah – “Molotov kokteyli” hazırladılar. İçərisinə yandırıcı maye doldurulmuş şüşə butulkalar tanklara atılır və onları alova qərq edirdi.

Fin ordusu Mannerheym xəttində Sovet İttifaqının 7 diviziyasını və 2 tank briqadasını məğlub edərək minlərlə əsgərini və 250-dən çox tankını məhv etdi.

Suomussalmi döyüşü – Finlandiyanın möhtəşəm qələbəsi

Mərkəzi Finlandiyada, Suomussalmi bölgəsində finlər Sovet İttifaqının 163-cü və 44-cü diviziyalarını tamamilə məhv etdilər.

Bu döyüşdə SSRİ 30 000-dən çox əsgərini itirdi, 43 tank və 270 hərbi maşın ələ keçirildi. Finlandiyanın itkiləri isə cəmi 900 ölü və 1 770 yaralı idi.

SSRİ-nin yenidən təşkilatlanması və müharibənin sonu

SSRİ-nin uğursuzluqlarından sonra Stalin ordunun rəhbərliyini dəyişdi və marşal Timoşenko ilə general Jukovu cəbhəyə göndərdi. Yeni komandanlıq möhkəm artilleriya atəşləri və ağır bombardmanlar təşkil etdi.

Finlandiya ağır itkilər verdiyinə görə 1940-cı ilin martında sülh sazişi imzalamağa məcbur oldu və ərazisinin 11%-ni SSRİ-yə verdi. Lakin bu müharibə SSRİ üçün siyasi və hərbi fəlakət oldu.

Finlandiyanın fədakarlığı və SSRİ-nin itkiləri

Finlandiya 25 000 ölü və 50 000 yaralı verdi. Lakin onlar öz müstəqilliklərini qorumağı bacardılar.

SSRİ isə daha böyük itkilərə məruz qaldı – 126 000 ölü və 188 000 yaralı.

Finlər “motti” taktikasından istifadə edərək Sovet ordusunu xırda qruplara bölərək məhv etdi. Lijçilərdən istifadə etməklə sürətli və gözlənilməz hücumlar təşkil edirdilər.

Bu müharibə Finlandiyanın kiçik, lakin güclü bir ordu ilə böyük bir imperiyanı necə məğlub edə biləcəyinin tarixi nümunəsi oldu.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:252
embedMənbə:https://tribunainfo.az
archiveBu xəbər 05 Aprel 2025 01:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri