Klaus hoqqabazlığı ARAŞDIRMA

AFFA iyunda Edmund Klausu texniki direktor vəzifəsinə təyin etdi ki, ölkə futbolu üçün yeni sistem formalaşdırsın. O da elə bir qərar verib, aləm dəyib bir-birinə.

Deməli, Klausun ideyasına görə, bundan sonra U-14 liqası 11×11 sistemiylə yox, 9×9 formatında keçirilməlidir. Meydança ölçüləri də qeyd edilən standartlardan qismən kiçik olmalıdır.

Düzdür, hələ qərar halına salınmayıb, ancaq demək olar, bütün iştirakçı klublar bu təklifə etiraz edir.

Avropanın bəzi ölkələrində hətta 11 yaşdan (U 12 liqası) 11×11 tətbiq olunsa da, Azərbaycanda bu sistemə son illərdə, 13 yaşdan etibarən keçilməyə başlanmışdı. İndi də belə…

Klaus niyə belə istəyir? O nəyə əsaslanır?

“Futbolpress.az” araşdırma apardı və niderlandlının istinad etdiyi formatın əsasını tapdı.

Ötən mövsümdən Niderland Kral Futbol Assosiasiyası (KNVB) U13 liqasında 11×11-i 9×9-la əvəzləyib. Lakin bu, pilot layihədir. Layihəyə əsasən,

– meydança ölçüləri kiçilir
– ⁠əvəzetmə (7) üçün oyun dayanmır
– ⁠aut xəttin üzərindən, yerlə başlanır

Ümumiyyətlə, gəlin Niderlandda aşağı yaş liqalarında tətbiq olunan formata cədvəldə nəzər yetirək:

Yaş qrupu Oyun formatı Meydança U7  4×4  1/8 meydança U8 6×6 1/4 meydança U9 6×6 1/4 meydança U10 6×6 1/4 meydança U11 8×8 1/4 meydança U12 8×8 1/4 meydança U13 11×11 tam meydança U14 11×11 tam meydança U15 11×11 tam meydança U16 11×11 tam meydança U17 11×11 tam meydança

KNVB ötən mövsümün yekunlarını təhlil edib və qərara gəlib ki, yeni format oyun sürətinə, topun meydanda/oyunda qalma faktoruna müsbət təsir göstərib. Bu səbəbdən pilot layihəni bu il də tətbiq etmək niyyətindədirlər.

Vacib qeyd:

Bu format Niderland U13 liqasında tətbiq olunur. Lakin əsas liqada yox!

Klausun vətənində təkcə U13 üzrə 6 liqa var. Onlardan 5-də 11×11, yəni klassik format tətbiq olunur. Yalnız sonuncu, səviyyəsinə görə ən zəif olan 6-cı liqada bu eksperimenti aparırlar.

Və Azərbaycanda uşaq/gənclər futbolunu abıra salmaq üçün dəvət edilən Edmund Klaus Niderland U13 liqasının 6-cı divizionunda tətbiq olunan pilot layihəni Azərbaycan U14 (!) liqasında tətbiq etmək istəyir.

Vur-tur bircə divizionu olan U14 liqasında eksperiment aparmaq istəyi nəyə xidmət edə bilər? İnkişafa yox, bu dəqiqdir.

Qeyri-rəsmi məlumata görə, niderlandlı mütəxəssis Azərbaycanda israrla tətbiq etmək istədiyi bu formatı, “uşaqlar çatdırmır” arqumenti ilə əsaslandırıb. Müzakirələr davam edir, yəqin AFFA və müstəqil ekspertlər Klaus müəllimə avantüraya uyduğunu anlada bilərlər.

13-14 yaşında tam standartlarda olan meydançada, 11×11-ə oynamayan uşaq 15 yaşda birdən-birə bunu bacara bilməz.

Bəs Avropa praktikasında necədir?

İslandiya istisna olmaqla (13 yaş) əksər şimal ölkələri 11×11 formatına 14 yaşda keçid edir. Danimarkada isə bu, elastikdir, tam keçid hətta 15 yaşdan olur.

Ümumiyyətlə, Avropada sözügedən formatı ən erkən yaşda tətbiq edən ölkələr İspaniya, Almaniya, Portuqaliya, Belçikadır (13-14 yaş). Maraqlıdır ki, qitədə bu formatı ən erkən tətbiq edən ölkələrdən biri İngiltərə (12-13) olsa da, bu ildən artıq 11×11-ə 14 yaşdan başlayacaq. Fransa da həmçinin (13) formatı 14 yaşa endirib. Niderlandın da U13 liqasında pilot layihə tətbiq etməsi yeni tendensiyaya qoşulmaq niyyətindən qaynaqlana bilər.

Qərbi və şimalı Avropa ölkələrinin bu islahatı tətbiq etməsinin nəyə əsaslandığını bildirmək üçün kifayət qədər əsasımız yoxdur, lakin Balkan və Şərqi Avropa ölkələrində ən geci 14 yaşdan 11×11 tətbiq olunur.

Klausun bu ideyası inkişaf etmiş Avropa ölkələrindəkinə əsaslansa da, məzmun arasında ciddi fərqlərin olduğu aşkar görünür.

Azərbaycanın heç bir uşaq liqasında birdən artıq divizion olmadığı halda, 13 yaşlı uşaqların 9×9 formatına, geri qaytarılması məntiqli, faydalı görünmür.

Funksioner karyerasında demək olar ki, hər iş görmüş (baş məşqçi, qapıçı məşqçisi, koordinator) “Ayaks”da 23 illik məşqçi və idarəçi təcrübəsi olan Klaus ilk qərarı, daha dəqiq, hoqqabazlığı ilə mənfi rezonans yaratdı. Yəqin texniki direktorun qərar verməkdə mütləq səlahiyyəti yoxdur, kollegial müzakirələr yanlışı düzəldər. Bu da AFFA-nın onunla bağladığı müqavilədə məsələlərin necə tənzimləndiyindən asılıdır. Ən azı, pozitivə güman edək…

Elçin Cəlilov