Kremlin tələbi: Fiko və Orban təhdidlə üz üzə

Slovakiya və Macarıstan Ukraynaya qarşı enerji cəbhəsi açacaqmı?

Ukraynanın Rusiyanın neft infrastrukturuna zərbələrinin çox təsirli kampaniyası fonunda, Rusiya diktatoru Vladimir Putin Avropadakı dostlarını Ukraynaya yanacaq və elektrik enerjisi tədarükünü dayandırmağa çağırıb. Məsələn, Çində Slovakiyanın Baş naziri Robert Fiko ilə görüşdə Putin deyib ki, guya Rusiya Ukrayna enerjisinə “xüsusilə qışda” zərbə endirməyib. Eyni zamanda, onun sözlərinə görə, Rusiya çox uzun müddət Ukraynanın Rusiya enerjisinə zərbələrinə “səbir edib” və yalnız bundan sonra “cavab verməyə başlayıb”.

Aydındır ki, bu cür bəyanatlar daha çox Putin tərəfindən qorxu yaratmaq üçündür və Fiko onunla bərabər oynayır. Biz “Drujba” neft kəmərinin Slovakiya və Macarıstan ərazisindəki infrastrukturuna zərbə vurmamışıq. Biz bu sistemi Rusiya ərazisində vurmuşuq və bu, bizim tam hüququmuzdur - bu, qanuni hərbi hədəfdir. Rusiya təcavüzü neft tədarükü hesabına maliyyələşdirilir. Slovakiya və Macarıstanın nefti, hətta Rusiyanı da yalnız başqa bir marşrutla - "Adria" alternativ neft təchizatı sistemini nəzərdə tuturam - Adriatik dənizindəki limanlardan Şərqi və Mərkəzi Avropa ölkələrinə, xüsusən Çexiya, Slovakiya və Macarıstana, həmçinin “Drujba” neft kəməri ilə Ukraynaya almaq üçün əla imkanları var. Bu yolla həm Macarıstan, həm də Slovakiya neft emalı zavodlarını tam həcmdə neftlə təmin etmək mümkündür. Üstəlik, hətta bəzilərini Çexiyaya göndərmək olar.

Halbuki Putin belə bir şey ortaya çıxarıb deməsəydi, qəribə olardı. Axı onun məqsədi bizi qorxutmaqla yanaşı, Avropa İttifaqı və NATO-da əlavə nifaq salmaqdır. Məsələn, keçən il “Naftoqaz”la “Qazprom” arasında qaz tranziti müqaviləsi başa çatanda o artıq Ukraynanı hədələmişdi. Heç bir uzadılma və ya yeni müqavilənin olmayacağı elan edildikdən sonra Fiko Ukraynanın tranziti davam etdirməyə razı olmadığı təqdirdə Slovakiyanın Ukraynaya elektrik enerjisi tədarükünü dayandıracağı ilə yenidən təhdid edib. Amma...

Bir dəfə dedi, ondan sonra belə bir şey təkrar etmədi. Görünür, ona izah ediblər ki, birincisi, Avropa İttifaqının heç bir ölkəsinin, o cümlədən Slovakiyanın hökumətinin Ukrayna üçün nəyisə götürüb söndürmək üçün hansısa açarı yoxdur. Və operator bunu hökumətin təzyiqi altında etsə belə, Avropa Transmissiya Sistemləri Operatorları Assosiasiyası çərçivəsində lisenziyasını itirəcək.

İkincisi, bundan Slovakiya da faydalanmayacaq. Bu və ya digər şəkildə Ukraynaya elektrik enerjisi və ya qazı təmənnasız vermirlər. Üstəlik, bu, onların qazı deyil, həm də tranzit olaraq onlardan keçir. Buna görə də, hər hansı bir dayanma halında, bu, ilk növbədə, özlərinə bir zərbə olacaq.

Belə ki, Slovakiyanın Rusiya Federasiyasından qaz və neft aldığı stimullaşdırıcı qiymətə baxmayaraq, Fiko Putini dinləyə bilmir. Axı Slovakiya Avropanın struktur fondlarından daha çox pul alır. Onların Avropa İttifaqı ilə münaqişə yaratması çətin ki, faydalı olsun.

Lakin belə “qadağanedici” ritorikanı da istisna etmək olmaz. Fikonun necə hərəkət edəcəyini görmək istərdim. Hətta ola bilsin ki, bu halda Brüssel Aİ və NATO daxilində praktiki olaraq təkcə Kremlin “troya atları” deyil, Moskvanın faktiki müttəfiqləri və Avropa İttifaqının və Şimali Atlantika Alyansının düşmənlərinin olduğunu görəcək. Bunlar Slovakiya və Macarıstandır. Ona görə də belə şeylərin danışılması hətta yaxşıdır. Fiko və ya Orban kimi fiqurları çox yöndəmsiz vəziyyətdə qoyurlar.

Müəllif: Ukrayna “Strategiya XXI” Qlobalistika Mərkəzinin rəhbəri.

Mənbə: UNİAN

Tərcümə AYNA.AZ-a məxsusdur.