Kubada böhran: cəmi 2 3 həftəlik neft ehtiyatı qalıb

Adanın iqtisadiyyatı artıq çökmə həddindədir: “Böhran o qədər ciddidir ki, Kuba rejiminin mövcudluğunu təhdid edir”

ABŞ-ın Venesuelaya qarşı blokadası və Vaşinqtonun Meksikaya təzyiqi Kubanı elektrik enerjisi istehsal etmək üçün istifadə etdiyi iki sabit neft və yanacaq mənbəyindən məhrum edib. AYNA.AZ-ın məlumatına görə, “Financial Times” qəzeti xəbər verir ki, mövcud tələbat və təvazökar daxili neft istehsalı nəzərə alınmaqla, Kubanın neft təchizatı uzun sürməyəcək. Adanın iqtisadiyyatı artıq çökmə həddindədir. Böhran o qədər ciddidir ki, Kuba rejiminin mövcudluğunu təhdid edir ", - deyə "Teneo" konsaltinq şirkətindən Nikolas Vatson qəzetə bildirib.

Məlumatlara görə, bu il Kuba tək bir Meksika daşınmasından cəmi 84.900 barel neft alıb. Orta gündəlik idxala çevrildikdə bu, cəmi 3000 barel təşkil edir. Halbuki 2025-ci ildə Kuba bütün təchizatçılardan bu məbləğin 12 qatından çox - 37.000 barel alıb.

“Kpler” şirkətinin xam neft analitiki Viktoriya Qrabenvogerin hesablamalarına görə, əgər yanvar ayı yükü ilin əvvəlində Kuba neft anbarında olan təxminən 460.000 barelə əlavə olunarsa, ölkə daha 15-20 gün dözə bilər.

Kubada yanacaq yağı tükənir və 2025-ci ilin ortalarına qədər yeganə təchizatçısı Venesuela olub. Adaya son yanacaq yağı yükü noyabr ayında çatıb.

11 yanvarda Meksikadan sonuncu yükün çatdırılmasından iki gün sonra və Venesuela lideri Nikolas Maduronun tutulmasından bir həftə sonra Donald Tramp Kubanın daha neft almayacağını elan etdi. Kuba kəşfiyyat zabitləri uzun müddətdir Maduronu qoruyurdular; onlardan bir neçəsi ABŞ xüsusi təyinatlı qüvvələrinin Karakasda keçirdiyi basqın zamanı öldürülüb.

Texas Universitetinin neft üzrə eksperti Xorxe Pinyona görə, yeni neft yükləri yaxın həftələrdə gəlməsə, Kuba "ciddi böhran"la üzləşəcək.

Neft blokadası olmasa belə, Kuba 1959-cu ildə kommunistlərin hakimiyyəti ələ keçirməsindən bəri ən ağır və uzunmüddətli iqtisadi böhranını yaşayır. Havana demoqrafı Karlos Albizu-Kamposun hesablamalarına görə, əhalinin təxminən dörddə biri və ya 2,7 milyondan çox insan 2020-ci ildən bəri ölkəni tərk edib.

Kuba neftinin təxminən 40%-ni Venesueladan və aşağı qiymətlərlə alıb. Vəziyyət ötən ilin sonlarında Tramp Venesuelaya qarşı dəniz blokadası tətbiq etdikdə və ABŞ gəmiləri onu daşıyan neft tankerləri axtarmağa başlayanda daha da gərginləşib. Amerikalılar tərəfindən ələ keçirilən tankerlərdən biri Kubaya 1 milyon bareldən çox neft daşıyırdı.

Meksika ötən il Kubanın ən böyük təchizatçısı idi. Lakin ABŞ Havanaya neft satışına son qoyulmasını tələb edir və Mexiko çətin vəziyyətdədir: Tramp narkotik kartellərinə qarşı demək olar ki, hərbi əməliyyatlarla hədələyir və Meksika, ABŞ və Kanada arasında azad ticarət müqaviləsi bu il yenidən müzakirə olunmalıdır.

Sosial Hüquqlar Mərkəzi tərəfindən ötən yay aparılan bir sorğuya görə, kubalıların təxminən 90%-i həddindən artıq yoxsulluq içində yaşayır və 70%-i gündə ən azı bir dəfə adi yemək yeyə bilmir. Kubalıların 70%-dən çoxu əsas problemlər kimi bəzi bölgələrdə gündə 18 saat və ya daha çox davam edə bilən qida çatışmazlığını və daimi elektrik kəsintilərini göstərib.