Legitimliyini dünyanın tanıdığı Zəfər

8 noyabr Zəfəri milli qürurun, sarsılmaz iradənin, gücün təntənəsi və beynəlxalq hüququn isbatıdır

Azərbaycan tarixində elə günlər var ki, onların mənası təqvimdəki bir tarixlə məhdudlaşmır. Belə günlər xalqın taleyini dəyişir, milli yaddaşın zirvəsinə yüksəlir, azadlığın və dövlətçilik iradəsinin rəmzinə çevrilir. 8 Noyabr - Zəfər Günü məhz belə müqəddəs tarixdir. Bu gün Azərbaycan xalqının Vətən sevgisinin, torpaq həsrətinin, mübarizə əzminin və milli iradəsinin təntənəsidir. 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi ilə Azərbaycan tarixinin yeni səhifəsi açıldı. Bu səhifəyə şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin fədakarlığı, əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığı, xalqımızın birliyi və Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin qətiyyətli siyasi iradəsi ilə Zəfər yazıldı. Bu, yalnız hərbi qələbə yox, uzun illər davam edən işğala, ədalətsizliyə və məcburi köçkünlüyə verilən tarixi cavab, ədalətin və beynəlxalq hüququn təntənəsi idi. Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızı işğalçılardan təmizləməklə BMT Təhlükəsizlik Şurasının, Baş Assambleyanın, İslam Əməkdaşlığı Təşkilatının, ATƏT-in və digər beynəlxalq təşkilatların qətnamə, qərar və konvensiyalarının icrasını təmin etmiş oldu. Eyni zamanda, tarixi ədaləti və beynəlxalq hüquq normalarının və prinsiplərinin qüvvəsini bərpa etdi. Azərbaycan bu ədalətli Zəfəri şəhid və qazilərinin canı və qanı bahasına qazandı. Zəfər müstəqil Azərbaycan dövlətinin öz taleyinə sahib çıxmaq qüdrətini, milli birliyin və xalqın doğma torpaqlarına qayıtmaq əzminin nümayişi deməkdir. Bu da danılmaz həqiqətdir ki, beynəlxalq təşkilatlar, münaqişənin “dinc yolla” nizamlanmasına cəlb olunmuş vasitəçi dövlətlər, eləcə də “kollektiv Qərb” 28 il ərzində işğalçı ilə işğala məruz qalanı eyniləşdirməklə Ermənistana gizli və aşkar dəstək verirdilər. Bu ədalətsizlik, qərəzli yanaşma Azərbaycana öz torpaqlarını güc yolu ilə azad etməkdən başqa yol buraxmadı. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tarixi ədaləti və beynəlxalq hüququ məhz güc tətbiq etməklə – müharibə yolu ilə bərpa etməyin nümunəsini bütün dünyaya sübut etdi.      

Tarixi ədalətin bərpasına aparan yol

Azərbaycanın Zəfər salnaməsi bir gündə yazılmadı. Onun arxasında onilliklər boyu davam edən mübarizə, diplomatik fəaliyyət, iqtisadi inkişaf, ordu quruculuğu və ardıcıl dövlətçilik strategiyası dayanırdı. 1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımız işğal edildi, yüz minlərlə soydaşımız doğma yurdlarından didərgin salındı. Şəhər və kəndlərimiz dağıdıldı, tarixi-mədəni irsimizə ağır zərbə vuruldu. Xalqımız 30 ilə yaxın Qarabağın, Şuşanın, Laçının, Kəlbəcərin, Ağdamın, Füzulinin, Cəbrayılın, Qubadlının və Zəngilanın həsrəti ilə yaşadı.

Beynəlxalq hüquq Azərbaycanın haqlı mövqeyini, ərazi bütövlüyünü təsdiqləyirdi. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrində işğal olunmuş ərazilərdən Ermənistan silahlı qüvvələrinin qeyd-şərtsiz çıxarılması ilə bağlı tələblər ifadə olunmuşdu. Lakin bu sənədlər elə kağız üzərində qaldı, icrası təmin edilmədi, diplomatik səylər işğalın aradan qaldırılmasına gətirib çıxarmadı. Azərbaycan bir daha gördü ki, hüquqi baxımdan haqlı olmaqla yanaşı, bu hüququ təmin etməyə qadir siyasi, iqtisadi və hərbi gücə də sahib olmaq vacibdir. Bu mərhələdə Prezident İlham Əliyev daxili və xarici siyasət kursunu yeni dövrün çağırışlarına uyğun davam etdirdi. İqtisadi imkanların genişləndirilməsi, müdafiə sənayesinin inkişafı, müasir silah və texnologiyaların alınması, hərbi kadr hazırlığının gücləndirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi ardıcıl dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərinə çevrildi. Azərbaycanın iqtisadi və hərbi qüdrətinin artırılması vahid strateji məqsədə – ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpasına xidmət edirdi.

Xalqın iradəsi, əsgərin şücaəti, sərkərdə qətiyyəti

44 gün ərzində Azərbaycan Ordusu misilsiz qəhrəmanlıq göstərdi. Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan və Qubadlı şəhərləri, eləcə də çoxsaylı yaşayış məntəqələri işğaldan azad edildi. Hər azad edilmiş yaşayış məntəqəsi illərlə yurd həsrəti çəkən insanların qəlbində ümid və sevinc yaratdı. Şəhidlərimizin fədakarlığı, qazilərimizin qəhrəmanlığı, əsgər və zabitlərimizin peşəkarlığı Zəfərin mənəvi əsasını təşkil etdi. Vətən müharibəsi müasir hərb tarixində də mühüm nümunə kimi yadda qaldı. Azərbaycan Ordusu pilotsuz uçuş aparatlarından, dəqiq zərbə sistemlərindən, müasir texnologiyalardan və çevik idarəetmə üsullarından istifadə etməklə döyüş meydanında üstünlük qazandı. Bununla belə, qələbənin əsas qüvvəsi texnologiya ilə yanaşı, Azərbaycan əsgərinin hazırlığı, cəsarəti, iradəsi və Vətən sevgisi idi.

Müharibənin taleyində Prezident İlham Əliyevin Ali Baş Komandan kimi fəaliyyəti mühüm rol oynadı. O, dövlətin siyasi iradəsini, ordunun qətiyyətini və xalqın əzmini vahid məqsəd ətrafında birləşdirdi. Hərbi əməliyyatlarla yanaşı, diplomatik və informasiya müstəvisində aparılan mübarizə də qələbənin mühüm tərkib hissəsi oldu. Prezidentin beynəlxalq media qurumlarına verdiyi müsahibələr Azərbaycanın tarixi və hüquqi mövqeyinin, münaqişənin səbəblərinin və işğalın nəticələrinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasına xidmət etdi. Beləliklə, Zəfər yalnız döyüş meydanında qazanılmadı. O, illərlə aparılan dövlət quruculuğunun, diplomatik mübarizənin, iqtisadi güclənmənin və milli birliyin məntiqi nəticəsi oldu.

Liderin siyasi iradəsinin təntənəsi

Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı Zəfəri Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli liderliyindən, siyasi iradəsindən və uzaqgörən strateji baxışından ayrı təsəvvür etmək mümkün deyil. Vətən müharibəsinin ən vacib məqamlarından biri xalqımızın öz Prezidentinin, Ali Baş Komandanının ətrafında misilsiz həmrəylik nümayiş etdirməsi oldu. Azərbaycan xalqı vahid ürək, vahid nəfəs, vahid iradə və vahid biləklə döyüşən Ordusunun arxasında dayandı. Bəli, Xalq, Dövlət və Ordu bir yumruğa çevrildi. Bu, sadəcə siyasi birlik deyil, milli ruhun oyanışı, tarixi yaddaşın dirçəlişi, Vətən sevgisinin təzahürü idi. 

Qarşıda duran əsas vəzifə azad edilmiş ərazilərdə həyatın bərpası, təhlükəsizliyin təmin edilməsi, məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı və bölgənin iqtisadi potensialının yenidən qurulması idi. 2020-ci il dekabrın 3-də Prezident İlham Əliyevin imzaladığı Sərəncamla noyabrın 8-i Zəfər Günü elan edildi. Beləliklə, bu gün xalqımızın qələbə salnaməsi rəsmi dövlət bayramına çevrildi. Qərar Zəfərin dövlətçilik tariximizin ayrılmaz hissəsi kimi yaşadılmasına xidmət etdi.

Zəfərin gətirdiyi quruculuq missiyası

Düşmən üzərində Qələbədən sonra Azərbaycan qarşısında yeni tarixi vəzifə dururdu: azad edilmiş torpaqları yenidən qurmaq, dağıdılmış şəhər və kəndləri bərpa etmək, insanları doğma yurdlarına qaytarmaq. Prezident İlham Əliyev Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dirçəldilməsini dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən birinə çevirdi. Yeni yollar, tunellər, körpülər, hava limanları, elektrik və su infrastrukturu, yaşayış kompleksləri və sosial obyektlər inşa edildi. Füzuli və Zəngilan beynəlxalq hava limanlarının istifadəyə verilməsi, Laçın Beynəlxalq Hava Limanının tikintisi istiqamətində görülən işlər, avtomobil və dəmir yolu layihələri bölgənin ölkənin iqtisadi sisteminə inteqrasiyasını sürətləndirir. Bu layihələr Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun gələcəkdə mühüm iqtisadi və logistika mərkəzlərinə çevrilməsinə zəmin yaradır. “Böyük Qayıdış” proqramı Zəfərin insan talelərində təcəssümüdür. 

Bu gün Şuşanın zirvəsində dalğalanan üçrəngli bayrağımızın, Xankəndidə, Laçında, Kəlbəcərdə, Füzulidə, Cəbrayılda, Zəngilanda və Qubadlıda yüksələn dövlət rəmzlərimizin təntənəsidir. 

Zaman keçəcək, nəsillər dəyişəcək, lakin 2020-ci ilin payızında yazılmış Zəfər salnaməsi Azərbaycan tarixinin ən şərəfli səhifələrindən biri kimi yaşayacaq. Gələcək nəsillər bu qələbənin nəticələrini azad Qarabağın abad şəhərlərində, yenidən qurulmuş kəndlərində, məktəblərində və dalğalanan bayraqlarında görəcəklər. Bu möhtəşəm Zəfər Azərbaycanın çoxəsrlik dövlətçilik tarixinin ən şanlı səhifələrindən birinə, milli qürurumuzun və sarsılmaz iradəmizin əbədi rəmzinə çevrildi. Bu Qələbə sübut etdi ki, birliyi sarsılmayan xalqın iradəsini heç bir qüvvə qıra bilməz, öz torpağına sahib çıxan millətin qarşısında heç bir maneə dayana bilməz!

Kəramət QƏNBƏROV,

Dövlət İdarəçilik Akademiyasının şöbə müdiri,                                                                

beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert