Icma.az
close
up
RU
Ləhcə və peşəkarlıq Doğrudanmı bir birinə zidd anlayışlardır?

Ləhcə və peşəkarlıq Doğrudanmı bir birinə zidd anlayışlardır?

Bizimyol saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Nitq təlimçisi Aida Aydının ləhcə ilə danışığın peşəkarlıqla uzlaşmaması ilə bağlı fikirləri sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Mövzu ətrafında fərqli yanaşmalar səsləndirilib. bBr qrup ali təhsilli şəxslərin ədəbi dildə danışmalı olduğunu vurğulasa da, digər qisim bu fikirləri “dar düşüncə” adlandıraraq ləhcənin savad göstəricisi olmadığını bildirib.

Bu müzakirə cəmiyyətimizdə uzun illərdir zaman-zaman gündəmə gələn bir sualı yenidən aktuallaşdırır. Ləhcə ilə danışmaq insanın peşəkarlığını və savadını şübhə altına alırmı?

Dil yalnız qrammatik qaydalar toplusu deyil, həm də mədəniyyətin, tarixinin və kimliyin daşıyıcısıdır. Ləhcələr isə bu dilin müxtəlif coğrafiyalarda formalaşmış, zənginləşmiş qollarıdır. Bir çox insanlar üçün ləhcə sadəcə danışıq tərzi deyil bu, onların uşaqlığından, ailəsindən, doğulduğu mühitdən gələn “ana dilidir”.

Azərbaycanda regionlara görə fərqli ləhcələrin mövcudluğu təbiidir. Şəki, Quba, Qarabağ, Naxçıvan və digər bölgələrin danışıq xüsusiyyətləri dilimizin rəngarəngliyini göstərir. Bu müxtəliflik dili zəiflətdiyi yox, əksinə, zənginləşdirdiyi üçün dəyərli hesab olunur.

Tarixə və müasir dövrə nəzər salsaq, görərik ki, illərlə müxtəlif ölkələrdə yaşayan, bir neçə universitet bitirən, elmi dərəcələr alan, beynəlxalq arenada fəaliyyət göstərən şəxslər arasında belə ləhcə ilə danışanlar var. Onların nitqində regional çalarların qalması nə savadlarının, nə də peşə bacarıqlarının göstəricisidir.

Dilçilik baxımından da ləhcə ilə danışmaq savadsızlıq əlaməti deyil. Ədəbi dil daha çox rəsmi yazışma, media, təhsil və dövlət səviyyəsində ünsiyyət üçün standartlaşdırılmış formadır. Ləhcə isə gündəlik ünsiyyətdə təbii şəkildə istifadə olunur. Bir insan həm ədəbi dildə sərbəst danışa, həm də öz ləhcəsini qoruya bilər.

Peşəkarlıq bilik, bacarıq, etik davranış və iş keyfiyyəti ilə ölçülür. Bir həkimin, alimin, müəllimin və ya hüquqşünasın işində əsas meyar onun danışıq tərzi deyil, ixtisas bilikləri və nəticələridir. Əgər bir şəxs fikrini aydın, məntiqli və düzgün ifadə edə bilirsə, onun ləhcə ilə danışması peşəkarlığa xələl gətirmir.

Əlbəttə, müəyyən sahələrdə məsələn, televiziya aparıcılığı, rəsmi çıxışlar və ya dövlət tədbirlərində ədəbi dil normasına riayət etmək tələb oluna bilər. Lakin bu, ləhcənin aşağı səviyyəli və ya qeyri-peşəkar olması anlamına gəlmir. Bu, sadəcə ünsiyyət mühitinə uyğunlaşma məsələsidir.

Sosial şəbəkələrdə yazılan “ləhcənin peşəkarlığa dəxli yoxdur”, “yalnız bizdə belə yanaşma var” kimi fikirlər göstərir ki, cəmiyyətdə bu məsələyə daha tolerant baxanların sayı az deyil. Qloballaşan dünyada fərqliliklərin qəbul edilməsi mühüm dəyərə çevrilib.

Əgər bir insanın ləhcəsi onun fikrini anlamağa mane olmursa, onu savadsız və ya qeyri-peşəkar adlandırmaq nə dərəcədə ədalətlidir? Axı dil müxtəlifliyi zəiflik deyil, zənginlikdir.

Ləhcə insanların kimliyinin bir hissəsidir. Onu savad və ya peşəkarlıq meyarına çevirmək doğru yanaşma deyil. Əsas məsələ insanın bilik səviyyəsi, düşüncə tərzi və fəaliyyətində göstərdiyi nəticələrdir.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:172
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 13 Fevral 2026 16:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri