Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Likiyanın incisi: Qədim Myra şəhərinin sirləri

Likiyanın incisi: Qədim Myra şəhərinin sirləri

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Türkiyə başdan-başa bir tarix xəzinəsidir. Gəzməklə qurtarmayacaq, görməklə doymayacaq bir xəzinəyə sahibdir qardaş Türkiyə. Hər daşı bir tarix olan, hər şəhərində qədim bir tarixi özündə yaşadan çoxsaylı tarixi məkanlara sahibdir. Ümumdünya Turizm Təşkilatının hesabatına görə Türkiyəyə səfər edən turistlərin təqribən 50 faizi tarixi abidələri ziyarət edir. Bugünkü yazımızda Türkiyə ərazisində olan daha bir qədim yaşayış məskəni olan qədim Likiya şəhəri haqqında məlumat verəcəyik.

Miladdan sonra 141-ci ildə dünyanın ən əhəmiyyətli coğrafi məkanlarından biri Likiyada insanlıq tarixinin gördüyü ən acı faciələrindən biri baş verir. Likiya böyük bir zəlzələyə şahid olur. Bir çox yerlər xüsusilə sahildəki ticarət şəhərləri yerlə yeksan olur. Roma ilə Misir arasında əhəmiyyətli ticarət keçid zonası, gəmilərin lövbər saldığı şəhər uzun müddət dağılmış vəziyyətdə qalır. Lakin Romalılar buradan vaz keçə bilmirlər. Elə buna görə də şəhərə hər cür yardım və dəstək göstərərək bölgəni yenidən ayağa qaldırırlar. Miladdan əvvəl 142-ci ildə Romalılar şəhərə vergi toplamaq üçün gəldiyində maneələrlə üzləşir və Kokar çaydan şəhərə daxil olmaq üçün bölgəyə hərəkət edir. Bunu görən Myralılar bizansın osmanlı donanmasına etdiyi kimi Kokar çayın girişinə zəncir vururlar. Lakin romalılar buna məhəl qoymadan şəhərə daxil olmağa nail olurlar.

142-ci ildə bölgə tamamilə romalıların nəzarətinə keçir. Şəhərdə vergi verilməyə başlanır və romaya bağlılıq yaranır. Likya birliyinin sayılıb seçilən şəhərlərindən olan Myra miladdan əvvəl 2-ci əsrdə inkişaf etməyə başlayır, buradakı likiyalı zənginlərin yardımları ilə şəhərdə tikililər inşa olunmağa başlanır. Bunlardan biri Licinius Langusun yüz min dinara tikdirdiyi teatr və sütunlu girişdir. Miladdan sonra 13-cu ildə İmperator Hadrianus bu bölgəyə gəlmədən əvvəl müxtəlif yerlərdə taxıl ambarları inşa etdirməyi əmr eidr. Əslində bu bir Roma siyasəti idi. Misirdən gələn taxıl toplanır, ambarlara yığılır daha sonra Romaya daşınırdı.

Günümüzdə antik şəhərdə olan nadir tikili Hadrianus ambarı o zaman inşa edilib. Taxıl ambarının düz girişində ikinci qapının yanında iki misir tanrısını qabartması var. Qabartmanın sağ tərəfində ayaqüstə Serapis, sol tərəfdə isə yatmış İsis rəsmi təsvir olunub. Rəsmin altında bu qabartma haqqında yazılır: "Ambarın sahibi Herakl yuxusunda bu iki tanrını gördüyü üçün qabartmanı burda həkk etdirir”. Myra sözunun mənası məhlul sözündən götürülüb. Antik dövrlərdə işlədilən məhlul çüxurda bitən bir ağacın şirəsindən əldə olunur və musəvi ibadətxanalarında və xristian məkanlarında gözəl iyi yaymaq məqsədilə istifadə olunurmuş.

Likyanın ən əhəmiyyətli şəhərlərindən biri Demre yəni Myranın məşhurlarını saymaqla bitməz. Bütün bu şəxslər əsasən din adamı olub. Lakin bunlardan ikisi dünyada məşhur olan iki addır. Bunlardan biri qərb dünyasına xristianlığı tanıdan şəxs Əziz Paulus. O, Romaya gələrək Myranı ziyarət edir daha sonra burada xristianlıqı rəsmi din olaraq qəbul edir. Hz. İsadan sonra Xristianlıq üçün çox əhəmiyyətli bir şəxs hesab olunur. Hz. İsa Xristianlığı tapmış ola bilər, amma, Əziz Paulus olmadan xristianlığın yayılma imkanı yox idi. Kiçik Asiya, Makedoniya və Yunanıstanı gəzərək buralarda kilsələr qurub, xristianlığı yaymışdır. Halbuki, o, əvvəlcə yəhudi idi. Sonra xristianlığı qəbul edib. İncil və Xristiyanlıqla əlaqədar ən köhnə və ən etibarlı qaynaqlar Paulusdan geriyə qalan məktublardır.Beləliklə Romaya psikoposluq verilir. Buna görə də myra xristian dünyasında çox böyük əhəmiyyətə malik olur.

Şəhərin digər əhəmiyyətli yerlərindən biri antik teatrdır. Anadoluda yerləşən ən görkəmli Roma teatrlarından biri olan bu yerdə "tanrı sənə təşəkkür edirəm” sözləri və məzarlardan birinin girişində qabartmalı "Maskos Demostrosyosun qızı Filistanı sevir” yazısı diqqəti çəkən məqamlardandır. 1840-cı ildə İngilis araşdırmaçı və yazıçı Çarls antik şəhərə gəlir. Şəhərə valeh olan Çarls dəftərçəsinə yazır. "Böyük bir zəfər qazandığımı düşünürəm. Bu günədək görmədiyim gözəllikdə qaya məzarları və Roma teatrına rast gəldim. Lakin bunların hamısından ən maraqlısı qaya məzarları üzərinə həkk olunmuş yazılar, kitabələr, rəngli qabartmalardır. Bütün bunlardan başqa burada heç bir yerdə görmədiyim dağların üzərində arı pətəyi formasında olan qaya məzarlarının olması başqa bir aləmdir”.

Qeyd etdiyimiz kimi dağların yuxarısından arı pətəyi kimi yuxarıdan aşağıya doğru genişlənən Myra Likiyanın 6 ən böyük şəhərlərindən olub. O dövrlərdə şəhərdəki valyuta yəni dəmir pullar üzərində ana ilahə qabartmaları əks olunub. Antik mənbələrdə myranın miladdan əvvəl 1-ci əsrə aid olması, qaya məzarlarının və valyutalardan bəhs olunması şəhərin miladdan əvvəl 5-ci əsrə aid olduğunu sübut edir. Bəzi qaynaqlarda vurğulanır ki, şəhər 7-ci əsrdən başlayaraq 9-cu əsrə qədər ərəblərin axınına məruz qalmış, 809-cu ildə Harun Əl Rəşidin komandirlərindən biri Myranı zəbt eidr. Ərəblərin axını ilə myra çayının tez-tez daşması, buna görə də gələn torpaqla bəzi tikililərin dolması və yaranan zəlzələlər şəhərin tərk edilməsinə və myranın kənd olmasına səbəb olmuşdur. Günümüzdə şəhərdə roma dövründən qalan şəhər divarları, hellenistik zamana və miladdan əvvəl 5-ci əsrə aid olan divar qalıntıları aşkarlanmışdır. Onu da qeyd edək ki, Myranın su ehtiyacı demrə dərəsinin axdığı vadi kənarındakı qayaya açılan kanallarla təmin olunurdu. Günümzdə bu kanalları görmək mümkündür.

Antik şəhərdə turistlərin ən çox ziyarət etdiyi yerlərdən biri bəlkə də ən maraqlısı Əziz Nikolaus yəni Santa Klausun adına inşa edilmiş ən qədim kilsədir. Bura Apollon özəlliklərini xatırladır. Divarda Uşaqları, dənizçiləri qoruyan, itən insanların, yaxud itən əşyaların tapılmasına kömək edən simvolik rəsimlər əks olunur. Dildən-dilə dolaşan deyimlərdə belə məlum olur ki, Əziz Nikolaus öldükdən sonra bu kilsədə dəfn edilib. Miladdan sonra 9-cu əsrdə bölgəni işğal edən ərəblər kilsəni talan edərək, Əziz Nikalousun olduqu təxmin edilən tabutu yandırmışdılar. Lakin 1087-ci ildə bir qrup italyan tacirin bura gələrək həqiqi tabutu tapıb içinə baxdıqlarında myur məhlulunun içində yatan əziz nikolausun sümüklərini tapırlar. Və onun cəsədini indiki İtaliyanın cənub-şərqində yerləşən Adriatik dənizi kənarında liman şəhəri olan Baridə müqəddəs bir sahədə dəfn edirlər. Hətta belə güman olunur ki, günümüzdə Antalya muzeyində əziz nikolausun sümüklərinə rast gəlmək olur. Haqqında söylənilənlər nə qədər mübahisəli olsada ortada belə bir həqiqət var əziz nikolaus min illərdir Anadolu coğrafiyasında tanınır və hörmət edilir. Bu gün bu antik kəndləri çoxsaylı turist ziyarət edir. Turistlər bu antik şəhərin qalıqlarını gəzməklə tarixlə baş-başa qalırlar. Yolunuz Türkiyəyə düşsə bu tarixi ərazini ziyarət edin.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:287
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 16 İyul 2025 12:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri