Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Londondan iki dəfə böyük olan aysberq bir neçə həftə ərzində əriyəcək

Londondan iki dəfə böyük olan aysberq bir neçə həftə ərzində əriyəcək

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Dünyanın ən qədim aysberqlərindən biri hesab olunan A23a-nın hekayəsi sona yaxınlaşır. Təxminən dörd onillik mövcud olduqdan sonra onun qalıqları Cənubi Atlantikin daha isti sularında sürətlə əriməyə başlayıb. Alimlər hesab edir ki, bir vaxtlar nəhəng olan bu buz kütləsindən bir neçə həftə sonra demək olar heç nə qalmaya bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə BBC yazır.

40 illik səyahət

A23a bir vaxtlar planetin ən böyük aysberqi sayılırdı. Onun sahəsi 4 min kvadrat kilometrdən çox idi ki, bu da Londonun ərazisindən təxminən iki dəfə böyükdür.

Aysberq 1986-cı ildə Antarktidada yerləşən Filxner buz şelfindən böyük buz parçasının qopması nəticəsində Ueddell dənizində formalaşıb.

Qopduqdan sonra buz nəhəngi onilliklər boyu demək olar ki, hərəkətsiz qalıb. O, 30 ildən çox dəniz dibindəki çöküntülərə "bərkimiş" vəziyyətdə idi. Yalnız 2020-ci ildə alimlər aysberqin yavaş-yavaş sürüklənməyə başladığını qeydə alıblar.

Yaranmasından 39 il sonra, 2025-ci ilin əvvəlində belə, o hələ də çox böyük idi və ölçüsü təxminən Uayt adası ilə Fransanın Normandiya sahilləri arasındakı dəniz sahəsinə bərabər idi.

Merilend Universitetinin Baltimor dairəsindəki keçmiş tədqiqatçısı Kristofer Şuman bildirib ki, aysberqin bu qədər uzun müddət mövcud olması həqiqətən diqqətəlayiqdir.

Sürətli dağılma

Onilliklər boyu nisbətən sabit qaldıqdan sonra vəziyyət 2025-ci ildə kəskin şəkildə dəyişib. Bir neçə ay ərzində aysberq sahəsinin təxminən dörddəbirini itirib.

Böyük buz parçaları ard-arda qopmağa başlayıb, eyni zamanda okeanın daha isti suları buz kütləsinin əsasını və kənarlarını tədricən əridib. 2025-ci ilin ortalarına doğru A23a artıq dünyanın ən böyük aysberqi statusunu itirib.

Avqust və sentyabr aylarında o, Folklend adalarından təxminən 1500 kilometr şərqdə yerləşən Şimal-Qərbi Cənubi Corciya sualtı yüksəkliklərinin üzərindən sürüklənib. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, məhz burada mexaniki gərginlik və daha isti suyun təsiri buzun genişmiqyaslı dağılmasına səbəb olub.

Nəticədə əsas buz kütləsindən ayrılan böyük fraqmentlər ayrıca adlar alıb: A23g, A23h və A23i.

Vuds-Hol Okeanoqrafiya İnstitutunun tədqiqatçısı Ketrin Uoker bildirib ki, onilliklər boyu sabit qalan aysberqin cəmi bir il ərzində parçalanması olduqca maraqlı müşahidə olub.

Son mərhələ

2025-ci ilin dekabrında Cənub yarımkürəsində yay mövsümünün başlaması temperaturun artmasına və buzun daha sürətlə əriməsinə səbəb olub.

Aysberqin səthində dərin mavi göllər yaranmağa başlayıb. Bu isə buzun təkcə aşağıdan deyil, həm də yuxarıdan sürətlə əridiyini göstərən əlamətdir.

Britaniya Antarktika Xidmətinin professoru Mayk Meredit bildirib ki, bu mənzərə çox gözəl görünsə də, aysberqin getdikcə daha kövrək hala gəldiyini göstərir.

Bu dövrdə hidroçatlama adlanan proses də xüsusilə güclənib: ərimiş su çatlara dolaraq onları genişləndirir və buzun parçalanmasını sürətləndirir.

2026-cı il fevralın 11-dən 22-dək A23a okean axınlarının təsiri ilə Cənubi Atlantikdə 700 kilometrdən çox məsafə qət edib. Bu zaman o, səth temperaturu təxminən 10°C olan sulara düşüb.

Kristofer Şuman bunu belə izah edib: "Bu, içkidəki buz kubu kimidir — çox tez ərir".

2026-cı il martın 5-nə olan məlumata görə, aysberqin sahəsi təxminən 180 kvadrat kilometrə qədər kiçilib. Sahə 70 kvadrat kilometrə düşdükdə alimlər onun monitorinqini dayandıracaqlar.

Suonsi Universitetinin professoru Edrian Lakmanın sözlərinə görə, aysberqin qalan hissələri çox güman ki, bir neçə həftə ərzində tamamilə yox olacaq.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 Mart 2026 23:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri