Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Londondan iki dəfə böyük olan aysberq bir neçə həftə ərzində əriyəcək

Londondan iki dəfə böyük olan aysberq bir neçə həftə ərzində əriyəcək

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Dünyanın ən qədim aysberqlərindən biri hesab olunan A23a-nın hekayəsi sona yaxınlaşır. Təxminən dörd onillik mövcud olduqdan sonra onun qalıqları Cənubi Atlantikin daha isti sularında sürətlə əriməyə başlayıb. Alimlər hesab edir ki, bir vaxtlar nəhəng olan bu buz kütləsindən bir neçə həftə sonra demək olar heç nə qalmaya bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə BBC yazır.

40 illik səyahət

A23a bir vaxtlar planetin ən böyük aysberqi sayılırdı. Onun sahəsi 4 min kvadrat kilometrdən çox idi ki, bu da Londonun ərazisindən təxminən iki dəfə böyükdür.

Aysberq 1986-cı ildə Antarktidada yerləşən Filxner buz şelfindən böyük buz parçasının qopması nəticəsində Ueddell dənizində formalaşıb.

Qopduqdan sonra buz nəhəngi onilliklər boyu demək olar ki, hərəkətsiz qalıb. O, 30 ildən çox dəniz dibindəki çöküntülərə "bərkimiş" vəziyyətdə idi. Yalnız 2020-ci ildə alimlər aysberqin yavaş-yavaş sürüklənməyə başladığını qeydə alıblar.

Yaranmasından 39 il sonra, 2025-ci ilin əvvəlində belə, o hələ də çox böyük idi və ölçüsü təxminən Uayt adası ilə Fransanın Normandiya sahilləri arasındakı dəniz sahəsinə bərabər idi.

Merilend Universitetinin Baltimor dairəsindəki keçmiş tədqiqatçısı Kristofer Şuman bildirib ki, aysberqin bu qədər uzun müddət mövcud olması həqiqətən diqqətəlayiqdir.

Sürətli dağılma

Onilliklər boyu nisbətən sabit qaldıqdan sonra vəziyyət 2025-ci ildə kəskin şəkildə dəyişib. Bir neçə ay ərzində aysberq sahəsinin təxminən dörddəbirini itirib.

Böyük buz parçaları ard-arda qopmağa başlayıb, eyni zamanda okeanın daha isti suları buz kütləsinin əsasını və kənarlarını tədricən əridib. 2025-ci ilin ortalarına doğru A23a artıq dünyanın ən böyük aysberqi statusunu itirib.

Avqust və sentyabr aylarında o, Folklend adalarından təxminən 1500 kilometr şərqdə yerləşən Şimal-Qərbi Cənubi Corciya sualtı yüksəkliklərinin üzərindən sürüklənib. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, məhz burada mexaniki gərginlik və daha isti suyun təsiri buzun genişmiqyaslı dağılmasına səbəb olub.

Nəticədə əsas buz kütləsindən ayrılan böyük fraqmentlər ayrıca adlar alıb: A23g, A23h və A23i.

Vuds-Hol Okeanoqrafiya İnstitutunun tədqiqatçısı Ketrin Uoker bildirib ki, onilliklər boyu sabit qalan aysberqin cəmi bir il ərzində parçalanması olduqca maraqlı müşahidə olub.

Son mərhələ

2025-ci ilin dekabrında Cənub yarımkürəsində yay mövsümünün başlaması temperaturun artmasına və buzun daha sürətlə əriməsinə səbəb olub.

Aysberqin səthində dərin mavi göllər yaranmağa başlayıb. Bu isə buzun təkcə aşağıdan deyil, həm də yuxarıdan sürətlə əridiyini göstərən əlamətdir.

Britaniya Antarktika Xidmətinin professoru Mayk Meredit bildirib ki, bu mənzərə çox gözəl görünsə də, aysberqin getdikcə daha kövrək hala gəldiyini göstərir.

Bu dövrdə hidroçatlama adlanan proses də xüsusilə güclənib: ərimiş su çatlara dolaraq onları genişləndirir və buzun parçalanmasını sürətləndirir.

2026-cı il fevralın 11-dən 22-dək A23a okean axınlarının təsiri ilə Cənubi Atlantikdə 700 kilometrdən çox məsafə qət edib. Bu zaman o, səth temperaturu təxminən 10°C olan sulara düşüb.

Kristofer Şuman bunu belə izah edib: "Bu, içkidəki buz kubu kimidir — çox tez ərir".

2026-cı il martın 5-nə olan məlumata görə, aysberqin sahəsi təxminən 180 kvadrat kilometrə qədər kiçilib. Sahə 70 kvadrat kilometrə düşdükdə alimlər onun monitorinqini dayandıracaqlar.

Suonsi Universitetinin professoru Edrian Lakmanın sözlərinə görə, aysberqin qalan hissələri çox güman ki, bir neçə həftə ərzində tamamilə yox olacaq.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:154
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 Mart 2026 23:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see257

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see253

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see249

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see247

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see241

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see234

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see231

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see228

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see220

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see209

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see204

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see200

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see197

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see195

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see195

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see192

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see190

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see184

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see178

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri