Icma.az
close
up
RU
Marketlərin qiymət oyunları: Pərdəarxasında nə var?

Marketlərin qiymət oyunları: Pərdəarxasında nə var?

Yenisabah portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Yerli istehsalın artması idxaldan asılılığı azalda bilər, lakin bu, qiymətlərin avtomatik enməsi demək deyil.

Bəs Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsalının artırılması hansı məhsulların qiymətinə daha çox təsir göstərə bilər? İstehsalçı ilə istehlakçı arasındakı qiymət fərqi necə azaldıla bilər?

Demokrat.az-a açıqlamasında Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov bildirib ki, malların və məhsulların qiymətinin artmasında qida zəncirinin mühüm həlqələrindən biri olan market şəbəkələrinin böyük rolu var. Dominos pizza

Onun sözlərinə görə, market şəbəkələri istehsalçılara və təchizatçılara öz şərtlərini diktə edirlər:

"Hər hansı market şəbəkəsinə daxil olmaq və orada məhsul yerləşdirmək üçün əvvəlcədən külli miqdarda nağd pul tələb olunur. Bu məbləğ məhsulun rəfdə yerləşdirilməsi üçün ödənilir. Bundan sonra market şəbəkələri təchizatçılarla istədikləri kimi davranırlar. Təchizatçılar pullarını geri almaq məsələsində market şəbəkələrindən asılı vəziyyətə düşürlər. Marketlər isə onları istənilən vaxt şəbəkədən çıxara bilərlər.

Buna görə də marketlər özlərinə sərf edən qiymətləri müəyyənləşdirirlər. Üstəlik, təchizatçılarla istehlakçıların bilmədiyi müxtəlif problemlər də yaranır. Məsələn, marketlər ödənişləri gecikdirirlər. Təchizatçı pulunu vaxtında ala bilmədiyinə görə yeni investisiya edə, işçilərinə maaş verə bilmir.

Bəzən marketlər endirim kampaniyası keçirmək istədiklərini bildirərək təchizatçılardan məhsulları endirimlə təqdim etməyi tələb edirlər. Beləliklə, market şəbəkələri öz biznes maraqlarını düşünür, təchizatçıların vəziyyətini isə nəzərə almırlar.

Digər bir məsələ təchizatçıların öz satıcılarını marketlərdə yerləşdirməsi və onların maaşını ödəməsi tələbi ilə bağlıdır.

Çörək istehsalçıları da mənə bu barədə danışıblar. Onların sözlərinə görə, market şəbəkələri çörəyin rəflərdə daim olmasını tələb edir. Eyni zamanda, icarəyə verilən rəflərin dolu saxlanılmasını istəyirlər. Halbuki günün sonunda həmin çörəklərin bir hissəsinin satılmayaraq geri qaytarılacağı əvvəlcədən məlum olur.

Buna baxmayaraq, istehsalçılar marketlərə tələb olunandan daha çox çörək gətirməyə məcbur qalırlar. Nəticədə satılmayan çörəklər geri qaytarılır və böyük həcmdə məhsul toplanır. Həmin çörəkləri atmaq əvəzinə heyvan yemi kimi istifadə etmək istəyən şəxslər tapılmalıdır. İstehsalçılar bəzən bu məhsulları çox ucuz qiymətə, hətta ödənişsiz verməyə məcbur olurlar. Bəzi hallarda çatdırılma xərclərini də özləri ödəyirlər".

Eyyub Hüseynov əlavə edib ki, təchizatçılar market şəbəkələrindən asılı olduqları üçün bu problemləri açıq şəkildə dilə gətirməkdən çəkinirlər. Çünki bazara daxil olmaq üçün böyük məbləğ ödəyirlər və şəbəkədən çıxarıldıqları halda məhsullarını satmaqda çətinlik çəkə bilərlər.

"Çörək təchizatçılarının mənə danışdığı başqa bir məsələ də var. Çörək gecə saatlarında bişirilir və səhər saat 4-dən etibarən marketlərə paylanmağa başlanılır. Çörək daşıyan avtomobillər marketlərin qarşısında dayananda məhsulların boşaldılması üçün müəyyən vaxt tələb olunur. Lakin sürücülərin avtomobilləri harada saxlaması ilə bağlı da problemlər yaranır.

Təəssüf ki, müvafiq dövlət qurumları təchizatçıların bu problemlərinin həlli istiqamətində lazımi addımları atmırlar. Çörək istehsalçılarının sözlərinə görə, onlar ayda 3-4 min manat yol polisi tərəfindən tətbiq olunan cərimələr ödəyirlər. Bəzi hallarda sürücülər işdən kənarlaşdırılır, onların sürücülük hüquqları məhdudlaşdırılır. Nəticədə sürücü tapmaq çətinləşir və əməkhaqqı xərcləri artır. Halbuki sürücülər məhsulları boşaltmaq üçün avtomobili müəyyən yerdə saxlamağa məcburdurlar.

Digər mühüm problem təchizatçıların pullarını vaxtında ala bilməməsidir. Təchizatçıların mənə verdiyi məlumata görə, bəzi market şəbəkələrinin onlara milyonlarla manat borcu var. Lakin təchizatçılar qorxularından nə məhkəməyə müraciət edə, nə də başqa qurumlara şikayət edə bilirlər. Çünki şəbəkədən çıxarılmaq təhlükəsi ilə üzləşirlər.

Hesab edirəm ki, Rusiyada və Türkiyədə olduğu kimi, market şəbəkələrinin təchizatçılara ödənişləri vaxtında etməsini təmin edən hüquqi sənəd hazırlanmalıdır. Həmin sənəd Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiqlənməli və hüquqi qüvvəyə malik olmalıdır. Ödənişləri gecikdirən market şəbəkələrinə qarşı müvafiq tədbirlər görülməlidir. Təəssüf ki, hazırda belə bir sənəd yoxdur.

Bütün bu görünməyən amillər məhsulların qiymətinin artmasına səbəb olur. Market şəbəkələri təchizatçılar üzərindəki təsirlərini getdikcə daha da gücləndirirlər. Bazara yeni daxil olan şirkətlər marketlərdə məhsullarını yerləşdirmək üçün əvvəlcədən böyük məbləğlər ödəyirlər. Bəziləri isə məhsullarını sata bilmədikləri üçün çətin vəziyyətdə qalırlar.

Beləliklə, qida təchizatı zəncirində qiymət artımının əsas mərhələlərindən biri market şəbəkələri ilə bağlıdır. İstehlakçılar isə son məhsulu məhz bu şəbəkələrdən alırlar.

Əlbəttə, yerli istehsal güclənərsə, bu, qiymətlərə təsir göstərə və Azərbaycanın xarici bazarlardan asılılığını müəyyən qədər azalda bilər. Lakin bu asılılıq tamamilə aradan qalxmayacaq, çünki bazar qlobal xarakter daşıyır. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən Azərbaycana məhsullar gətirilir, ölkəmizdən də xarici bazarlara məhsullar ixrac olunur.

Bununla belə, xüsusilə ət, toyuq və süd məhsullarının istehsalına diqqət artırılmalıdır. Çünki bu məhsullar üzrə çatışmazlıq ildən-ilə artır. Bu baxımdan, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə də iri istehsal müəssisələri yaradılmalı, səmərəli və rasional tədbirlər görülməlidir ki, mövcud vəziyyət yaxşılaşsın".


Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:95
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 11 Oktyabr 2026 12:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri