Mars və Yupiter arasındakı asteroid qurşağı yox olur...

Universe Today xəbər verir ki, astronomlar Mars və Yupiter arasındakı asteroid qurşağının tədricən kütləsini itirdiyini göstərən ilk dəqiq məlumat əldə ediblər. Julio Fernandezin komandasının (Respublika Universiteti, Uruqvay) hesablamalarına görə, illik itki toqquşmalarda iştirak edən aktiv materialın təxminən 0,0088 faizini təşkil edir.

SİA-nın məlumatına görə, elmi məqalə ArXiv-də ilkin çap olaraq dərc olunub.

Bu rəqəm kiçik görünsə də, milyardlarla il ərzində əhəmiyyətli bir axını təmsil edir. Materialın təxminən 20 faizi asteroidlər və meteoroidlər şəklində kəmərdən çıxır, bəziləri isə Yerin orbitindən keçərək meteorlar kimi atmosferdə yanır. Qalan 80 faiz toz halına salınaraq, sübhdən əvvəl və axşamdan sonra görünən zodiacal parıltı əmələ gətirir. Asteroid qurşağı planetin yarana biləcəyi zibildir.

Bununla belə, təxminən 4,6 milyard il əvvəl planetoidin əmələ gəlməsi Yupiterin cazibə təsirini pozdu: toqquşmalar birləşdirici deyil, dağıdıcı oldu.

Rezonanslar - Yupiter, Saturn və Mars ilə müntəzəm cazibə qüvvələrinin qarşılıqlı təsirləri bölgələri - süxurları Yerə və ya xarici planetlərə ataraq əlavə rol oynadı. Qalan hissəciklər tədricən toz halına gətirilir.

Böyük cisimlər - Ceres, Vesta və Pallas - analizdən çıxarıldı: onlar sabitdir və kütləvi itkidə iştirak etmirlər.

Elm adamları hesabladılar ki, cari sürətlər geriyə ekstrapolyasiya edilərsə, təxminən 3,5 milyard il əvvəl kəmər bir yarım dəfə daha kütləvi idi və kütlə itkisi sürəti iki dəfə yüksək idi.

Bu, geoloji məlumatlara uyğundur: Ay və Yer keçmişdə daha intensiv meteorit bombardmanının, o cümlədən çöküntü süxurlarındakı mikroskopik kürəciklərin təbəqələrini göstərir. Müəlliflər vurğulayırlar ki, asteroid qurşağının təkamülünü başa düşmək təkcə Yerin tarixi üçün deyil, həm də mövcud risklərin qiymətləndirilməsi üçün vacibdir.

Kəmərdən çıxan böyük fraqmentlər Yerlə kəsişən orbitlərə çıxa və təhlükə yarada bilər.

Beləliklə, asteroid qurşağı statik bir quruluş deyil, milyardlarla il ərzində yavaş-yavaş kütlə itirən dinamik bir sistemdir. Bu iş astronomik müşahidələri geoloji sübutlarla əlaqələndirmək üçün əsas yaradır və meteoritlərin təsir risklərini qiymətləndirməyə kömək edir.

Nazlı Almuradova