Mədənin xərçəngi riskini artıran gizli amillər müəyyən EDİLDİ

Mədə xərçəngi riski ilk simptomlar ortaya çıxmazdan çox əvvəl formalaşır və buna yaş, siqaret çəkmə, qanla bağlı genetik dəyişikliklər, hətta ağız boşluğundakı bakteriyalar təsir göstərir. Bu nəticəyə Sinqapurun Duke-NUS Tibb Məktəbi və Milli Səhiyyə Universitet Sistemi alimləri gəlib.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Cancer Discovery" (CanDis) jurnalında dərc olunub.

Alimlər altı ölkədən 1500-dən çox könüllüdə mədə selikli qişasının prekanseröz dəyişiklikləri olan intestinal metaplaziya nümunələrini analiz ediblər. Məlum olub ki, bu mərhələdə artıq hüceyrələrdə gələcək şiş üçün xarakterik mutasiyalar toplanır. Xüsusi diqqət ARID1A genindəki zədələrə yönəldilib: bu mutasiyalar xərçəngə keçmə riskinin yüksək olması və proqnozun pisləşməsi ilə əlaqələndirilib.

Alimlər həmçinin oksidləşdirici stres ilə bağlı spesifik DNT zədələnmə “izini” aşkarlayıblar. Bu proses siqaret çəkdikdə güclənir və zamanla mədə toxumalarında bədxassəli dəyişikliklərin yaranma ehtimalını artırır.

Digər risk amili isə klonal hemopoezdən ibarətdir – qan kök hüceyrələrində yaşa bağlı mutasiyalar. Bu, xüsusilə yaşlı insanlarda daha çox müşahidə olunur və mədə xərçənginə qarşı həssaslığı artırır. Belə xəstələrdə mədə selikli qişasında ağız boşluğuna xas bakteriyalar, o cümlədən Streptococcus daha çox aşkar edilib. Alimlərin fikrincə, immun sistemində yaşla bağlı dəyişikliklər və xroniki iltihab selikli qişanın zədələnməsini sürətləndirə bilər.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, mədənin xərçəngi tək bir səbəbdən deyil, uzun müddət ərzində mənfi faktorların toplanması nəticəsində inkişaf edir. Bu gizli mexanizmlərin anlaşılması risk qrupuna daxil olan insanları xəstəlik yaranmazdan əvvəl aşkar etməyə və daha effektiv profilaktik tədbirlər hazırlamağa imkan verə bilər.

Xədicə BAXIŞLI