Məhəllə oyunları uşaqların ünsiyyət və əməkdaşlıq bacarıqlarını inkişaf etdirir Psixoloqdan TÖVSİYƏ

Zaman keçdikcə insanların, uşaqların həyat fəaliyyətində bir çox dəyişikliklər var. Bu dəyişikliklərdən biri də uşaqların əvvəlki vaxtlardakı kimi həyətə çıxmamasıdır. Küçələrdə və həyətlərdə oyun oynamaq ənənəsi getdikcə azalır.

Bəs uşaqların həyətə düşməməsi, məhəllə oyunları oynamaması onların sosial fəaliyyətinə necə təsir edir?

Psixoloq Pərvanə Musayeva Redaktor.az-a açıqlamasında bildirdi ki, dövrümüzdə ən aktual problemlərdən biri insanların sosial ünsiyyət bacarıqlarının zəifləməsi və azalmasıdır.

"Bu problem yalnız yetkinlərdə deyil, uşaqlar arasında da özünü göstərir. Bunun əsas səbəblərindən biri texnologiyanın sürətlə inkişaf etməsidir. İnsanlar bir çox işlərini elektron qaydada və sosial şəbəkələr vasitəsilə həll edir. Uşaqlar isə erkən yaşlarda televizor, telefon və planşet kimi texnologiya vasitələrinə məruz qalır ki, bu da onların yalnız sosiallaşma prosesinə deyil, eyni zamanda nitq və ünsiyyət bacarıqlarına da mənfi təsir göstərir. Uşaqların uzun müddət virtual məkanda vaxt keçirməsi gündəlik rutinlərə və digər real həyatdakı əyləncələrə marağı azaldır ki, bu da onların sosiallaşma və ünsiyyət bacarıqlarının zəifləməsinə səbəb olur".

Psixoloq qeyd etdi ki, problemin həlli üçün həm uşaqlar, həm də valideynlər maarifləndirilməlidir:

"Uşağın ekrandan istifadəsi yaşına uyğun və müəyyən vaxt məhdudiyyəti ilə tənzimlənməlidir. Əvəzində uşağın gündəlik həyatına maraqlı və fiziki aktivliyini artıran məşğuliyyətlər əlavə etmək faydalı olar. Bu məşğuliyyətlər idman, rəsm və ya rəqs dərnəkləri ola bilər. Açıq havada az vaxt keçirmək uşağın fiziki sağlamlığına da mənfi təsir göstərir. Beyin kifayət qədər oksigenlə təmin olunmadıqda uşağın yuxu rejimi, iştahı, əhval-ruhiyyəsi və öyrənmə bacarığı zəifləyir. Uşaqlarda problem həll etmə, ünsiyyət qurma, özünü ifadə etmə bacarıqlarını inkişaf etdirmək və emosional intellekti gücləndirmək üçün qarşılıqlı sosial ünsiyyət vacibdir. Ümumiləşdirsək, uşaqların həyətə çıxması onların real ünsiyyət bacarıqlarını inkişaf etdirir, çünki bu zaman onlar yaşıdları ilə üz-üzə əlaqə qurmağı öyrənirlər".

Müsahibimizin fikrincə, məhəllə oyunları əməkdaşlıq, paylaşma və münaqişə həll etmə bacarıqlarını gücləndirir:

"Açıq havada oynamaq uşaqların həm sosial, həm də emosional intellektinin inkişafına müsbət təsir göstərir. Həyətə çıxmayan uşaqlar zamanla sosial təşəbbüs göstərməkdə çətinlik çəkə bilər, çünki təcrübə və qarşılıqlı təmas azalır. Həyət mühiti uşaqlar üçün təbii sosial mühitdir ki, burada onlar qaydalara əməl etməyi, növbə gözləməyi və özünü ifadə etməyi öyrənirlər".

Xədicə BAXIŞLI