“Məktəb təhsili keyfiyyətli olsaydı repetitorluq bu qədər geniş vüsət almazdı” Etibar Əliyev

“Emin Əmrullayevin “şagird yaxşı öyrənmirsə, müəllimə niyə maaş verməliyik?” sözləri geniş müzakirələrə səbəb olub. Qəribə bir tendensiya mövcuddur. Nazirin ağzından söz çıxan kimi bəzi təhsil ekspertləri və başqa sahələrin ekspertləri başlayırlar naziri mədh etməyə. Nazir bu sözləri niyə deyib? Niyə onun fikirləri paradokslarala çox zəngin olur? Əslində ekspertlər çox vaxt ictimai rəyi bilərəkdən çaşdırırlar. Çünki tapşırığı onlara Elm və təhsil nazirliyi verir”.

Gununsesi.info -nun məlumatına görə, bu fikirləri sabiq deputat Etibar Əliyev bildirib:

“Müəllim peşəsi insanın təkmilləşməsinə yardımcı olmalıdır və bir sıra ambisioz məsələri qarşıya qoymalıdır: Professioanal bacarıqları inkişaf etdirmək, idrakı dərinləşdirmək, anlamağı genişləndirmək, hisslərin idarə olunmasını öyrətmək, digərinin nəzər-nöqtəsinə hörmətlə yanaşmaq və dürüst olmaq. Bütün bu dəyərləri formalaşdıran Ali təhsil sistemi mövcuddurmu? Yox. Bizim müəllimlər şagirdlərə test tapşırıqları öyrədirlər. Ən yüksək əməkhaqqı o müəllimə verilməlidir ki, o, şagird istedadını aşkarlayıb inkişaf etdirə bilir. Məktəb təhsili keyfiyyətli olsaydı repetitorluq bu qədər geniş vüsət almazdı. Demək, müəllimin həftəlik dərs saatlarını dövlət ödəyir. Repetitor xidmətini isə valideynlər. Digər tərəfdən, E. Əmrullayev dəqiq bilir ki, şagirdlər niyə məktəbdə öyrənmirlər? Bunu bilə-bilə ictimai rəyi çaşdırır, hədəfi isə müəllimdir. Əgər yuxarı sinif şagirdləri məktəbə gəlmirsə, onda sadə məntiqlə demək olar ki, öyrətmə prosesi kurslarda və evlərdə həyata keçirilir.

Bizim orta məktəb müəllimləri indiki dərsliklər və savadları ilə neçə istedadlı fizik, riyaziyyatçı, kimyaçı və bioloq yetişdiriblər. Müəllim beynəlxalq olimpiadalara düşən sulları həll edə bilmirsə, biliyə can atan şagirdi bu prosesə necə adaptasiya edə bilər? Müəllimlərdəki oxşar cəhətlər test tapşırıqlarını uşaqlara öyrətməklə bağlıdır. Fərqli cəhətlər o zaman ortaya çıxa bilər ki, onlar neçə istedadı üzə çıxarıb tədqiqatçı kimi yetişdirə biliblər. Çinli məşhur riyaziyyatçı Yau Şintun 80-dən çox riyaziyyatçıya məsələ verməklə onların alim kimi yetişməsinə nail olub. Həmin o 80 nəfər də növbəti nəsil riyaziyyatçıları yetişdirirlər.

Bizdə elmdə və təhsildə varislik prinsipi pozulub. Ali məktəb müəllimlərinin əksəriyyəti ötən sərin 70-80-ci illərinin mühazirələrini indi də oxuyurlar. Orta məktəb müəllimləri isə çətin yazılmış dərsliklər və mütaliəsizlik ucbatından istedadları ortaya çıxara bilmirlər. Beləcə gəlib çatmışıq XXI əsrin 26-cı ilinə”.

Qeyd edək ki, Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev “Real TV”yə müsahibəsində deyib.

Nazir məzmunla bağlı problemi də xatırladaraq bildirib ki, Azərbaycanda təhsilin məzmunu müəllimin məvacibinə bağlıdır.

“Bu, nə qədər ki belə qalacaq, məzmunu dəyişmək çətin olacaq. Məzmunu dəyişmək müəllimin maaşını dəyişmək deməkdir. Şərti olaraq, əgər biologiyanı bir saat azaldaq deyiriksə, bu həmin fənnin müəlliminin maaşının 10 % azaldılmasıdır. Məzmunda olunan dəyişiklik müəllimlərin maaşına təsir edəcək, müəllim maaşı ilə bağlı verilən qərar məzmuna təsir edəcək”.

E.Əmrullayev qeyd edib ki, müəlimlərin maaşı mütəmadi artırılsa da, məzmunu dəyişmək olmur. Onun fikrincə, Azərbaycanda 4 nəsil eyni məzmunla təhsil alıb, eyni fənləri oxuyub:

“Eyni sistemdir və bunu dəyişmək çox çətindir. 90-cı illərdə informatika fənni tədris olunmağa başladı. Bu məntiqlə təhsilə süni intellekt də gətirə bilərik. Amma müəllimlərimiz fənlərarası əməkdaşlığı başa düşməlidir. Məqsədlər dəyişməlidir. Müəllimin məqsədi ona ayrılan saatları keçib dərhal məktəbdən getməkdirsə, başqa fənn müəlliminin o uşağa nə öyrətdiyi onu maraqlandırmırsa, şagird hərtərəfli inkişaf etməyəcək”.

Nazir vurğulayıb ki, daha çox müəllimlərdən danışılsa da, təhsilin bütün mahiyyəti uşaqdır: “Biz müəllimə niyə maaş veririk? Çünki şagird daha yaxşı öyrənməlidir. Şagird yaxşı öyrənmirsə, müəllimə niyə maaş verməliyik”.

O əlavə edib ki, son 10 ildə müəllimlərin keyfiyyəti artıb: “Müəllim” sözünü düz yazmayan adamlarla sağollaşmışıq. Hazırda müəllimlər arasında rəqabət artıb. Bir gecəyə 150 min müəllimi əvəzləmək qeyri-mümkündür. Amma gənc müəllimlərin sertifikatlaşdırma prosesi mükəmməldir. Minlərlə müəllimin hər biri 51 baldan çox toplayıb. Bilikli müəllimlərin də metodik təkmilləşdirilməsi önəmlidir”.

Şəbnəm

Gununsesi.info