Metallar, şərablar və zeytun yağı...

...Bu gün olduğu kimi, qədim dövrlərdə də, insanlar pul yatırmağın onların sərvətlərini möhkəmləndirməyə və artırmağa kömək edə biləcəyini başa düşürdülər.

SİA-nın məlumatına görə, Theconversation.com portalı qədim yunanlar və romalıların pullarını necə yatırdıqlarını araşdırıb.

Qədim Yunanıstan və Romada insanların müxtəlif şirkətlərin səhmlərini ticarət edə biləcəyi birja yox idi. Lakin kimsə pul yatırmaq istəsəydi, seçimləri var idi - ən populyarlarından biri qızıl və gümüş idi.

Kütlələr və zərgərlik şəklində qiymətli metallar məşhur idi, çünki onlar valyutanı məzənnə dəyişkənliyindən və inflyasiyadan qoruyurdu.

Kontekst üçün, Qədim Yunanıstan və Romada ən böyük valyuta vahidi talant və ya təxminən 25 kq gümüş idi.

Bunlar adətən ya xüsusi seyflərdə, ya da evdə diqqətlə gizlədilmiş gizlənilən yerlərdə saxlanılırdı.

Düzdür, metal qiymətləri bəzən gözlənilməz şəkildə dəyişirdi - onlar vaxtaşırı düşürdü, baxmayaraq ki, valyuta qədər tez-tez deyildi.

Yunan tarixçisi Polibi (e.ə. 200-118) İtaliyanın Akviliya bölgəsində yeni bir qızıl mədəninin kəşfinin əsl qızıl axınına necə səbəb olduğunu danışmışdır.

Yeni material bazarı çox tez doldurmuşdu və tarixçinin sözlərinə görə, bu, İtaliyada qızıl qiymətlərinin iki ayda üçdə bir qədər aşağı düşməsinə səbəb olmuşdur.

Qızıl qiymətlərini sabitləşdirmək üçün bölgədə metal mədənçiliyi tez bir zamanda inhisara alınmış və tənzimlənmişdir.

Qiymətli metallarla ticarət edərkən insanlar onları çəki ilə satırdılar. Qızıl, gümüş və ya bürünc zərgərlik və ya digər əşyalara çevrilərsə, onlar əridilib külçəyə çevrilə bilərdi. Üstəlik, bu qiymətli əşyalara sahib olmaq çoxları üçün çox vacib idi.

Məsələn, varlı şəxslərin varislərinə qızıl və gümüşü külçə və ya lövhə şəklində qoyduqları bəzi qədim Roma vəsiyyətnamələri bu günə qədər qalmışdır.

Lakin cəlbedici investisiya malları yalnız qiymətli metallarla məhdudlaşmırdı. Digər məşhur seçim kənd təsərrüfatı məhsulları, xüsusən də taxıl, zeytun yağı və şərab idi. Bunlardan qazanc əldə etmək üçün insanlar torpaq alıb mallarını bazarda satırdılar.

Roma rəsmisi Katon hətta gündəlik istifadə olunan malların istehsalına investisiya qoymağın ən təhlükəsiz investisiya olduğuna inanırdı, çünki onlar "Yupiter tərəfindən korlana bilməzdi".

Başqa sözlə, onlar gözlənilməz iqtisadi dalğalanmalara ən az həssas idilər. Bu arada, qiymətli metallar sadəcə dəyər anbarı kimi xidmət edirdi - onlar özləri gəlir gətirmirdilər və mənfəət yalnız satışdan əldə edilə bilərdi.

Lakin kənd təsərrüfatı investisiyalarının şaxələndirilmiş portfeli daimi gəlir təmin edirdi.

Nəhayət, insanlar sənət əsərləri kimi lüks mallarla ticarət edir və investisiya qoyurdular. Eramızdan əvvəl 146-cı ildə Korinfin talan edilməsi zamanı romalılar şəhərin məşhur rəsm kolleksiyasını oğurladılar və sonradan onun məzmununu hərraca çıxardılar. Gəlir dövlət xəzinəsinə getdi.

Qeyd edək ki, bu hərracda Perqamon Krallığının hökmdarı II Attal rəsmlərdən birini 100 talant və ya 2500 kq gümüşə aldı.

Nazlı Almuradova