Icma.az
close
up
RU
Meyvə tərəvəz seçərkən bunlara diqqət edin Ekspert açıqladı

Meyvə tərəvəz seçərkən bunlara diqqət edin Ekspert açıqladı

Tribuna saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Havaların istiləşməsi ilə birlikdə bazarlarda və küçə ticarətində meyvə-tərəvəz bolluğu yaşanır. Lakin eyni zamanda bu məhsullardan qaynaqlanan zəhərlənmə hallarında da artım müşahidə olunur. İstər pestisid qalıqları, istər düzgün saxlanılmayan məhsullar, istərsə də süni tez yetişdirilən tərəvəzlər sağlamlıq üçün real təhlükəyə çevrilib. Bu zəhərlənmə halları əsasən uşaqlar, yaşlılar və xroniki xəstəliyi olanlar üçün daha ağır nəticələnə bilir.

Bazarda satılan məhsullarda pestisid qalıqları necə yoxlanılır və nəzarət mexanizmləri effektivdirmi?

Süni tez yetişdirilən tərəvəz və meyvələrə necə tanınır və onlardan necə qorunmaq olar?

Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı qurumların yay mövsümündə hansı nəzarət tədbirləri gücləndirilməlidir?
Yay mövsümündə meyvə-tərəvəzdən zəhərlənmə hallarının artmasının əsas səbəbləri nələrdir?

Məsələ ilə bağlı Tribunainfo.az-a açıqlama verən qida üzrə ekspert Fərid Səfərov bildirib ki,
çox aktual və vacib mövzuya toxunmusunuz. Yay aylarında meyvə-tərəvəz bolluğu ilə yanaşı, qida təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi risklər də artır.

F. Səfərovun sözlərinə görə, Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) bu sahəyə nəzarət edən əsas qurumdur.

– Pestisid qalıqlarının analizi: AQTA-nın müasir laboratoriyaları mövcuddur və təsadüfi şəkildə bazarlardan, ticarət obyektlərindən nümunələr götürülərək pestisid və digər kimyəvi qalıqlar analiz olunur.
– Risk əsaslı nəzarət: Yəni daha riskli məhsullara (xiyar, pomidor, çiyələk və s.) üstünlük verilir.
– Fitosanitar nəzarət: İdxal olunan meyvə-tərəvəzlərdə də pestisid səviyyəsinə baxılır.

Nəzarət olsa da, bütün məhsulları 100% əhatə etmək mümkün deyil. Kiçik kənd təsərrüfatı istehsalçıları və qeyri-leqal satışlar bu nəzarətdən yayına bilər. Cərimə və xəbərdarlıq tədbirləri tez-tez tətbiq olunsa da, bu, tam detektiv sistem deyil və sızmalar mümkündür.

Ekspert süni yetişdirilən məhsullar barədə qeyd edib ki, bu məhsullar əsasən kimyəvi gübrələr, hormonlar və ya süni işıqlandırma ilə tez böyüdülür. Aşağıdakı əlamətlərə diqqət yetirməklə müəyyən ipucları əldə etmək olar:

– Çox iri ölçü, lakin dad yoxdursa – bu, tez yetişdirilmə əlaməti ola bilər.
– Parlaq, cilalanmış görünüş – tez-tez mum və ya kimyəvi qoruyucularla örtülür.
– Eyniölçülü və eyni formada çox sayda meyvə/tərəvəz – bu, təbii deyil.
– Meyvənin içinin çox yumşaq və ya su kimi olması – erkən yetişdirilmənin əlamətidir.

Qorunma yolları:
– Yerli və mövsümə uyğun məhsullar seçin.
– Kənd məhsulları bazarlarından alın, lakin yenə də ehtiyatla.
– Yaxşı yuyulma və sirkə ilə durulama – pestisidlərin bir hissəsini azalda bilər.
– Meyvə-tərəvəzin qabığını soymaq bəzi hallarda kömək edir.

Yayda əsas risklər temperatur və gigiyena ilə bağlı olduğundan nəzarət də xüsusi yönümlü olmalıdır.
– Soyuq zəncirə nəzarət – daşınma və satış zamanı meyvə-tərəvəzin +25°C-dən yüksək temperaturda saxlanmaması təmin edilməlidir.
– Bazarlarda gündəlik yoxlamalar – əsasən açıq hava şəraitində satılan məhsulların təhlükəsizlik baxımından yoxlanması.
– Pestisid analizlərinin sıxlaşdırılması – xüsusilə yüksək riskli bölgələrdə və məhsullarda.
– Maarifləndirmə kampaniyaları – həm satıcılar, həm də alıcılar üçün.
– Etiket və mənşə nəzarəti – məhsulun haradan gəldiyi, necə yetişdirildiyi ilə bağlı məlumatlar izlənilməlidir.

Yay mövsümündə meyvə-tərəvəzdən zəhərlənmə hallarının artmasının əsas səbəbləri:

– İsti hava şəraiti – məhsullar tez xarab olur, bakteriyalar sürətlə çoxalır.
– Pestisid qalıqları – xüsusən düzgün yuyulmadıqda və ya istifadə qaydalarına əməl olunmadıqda.
– Məhsulun su ilə təması – yol kənarında və ya su ilə tez-tez isladılan məhsullar mikrobioloji baxımdan risklidir.
– Qeyri-rəsmi satış nöqtələri – sanitar normalara əməl olunmur.
– Süni yetişdirmə və gübrələmə – bəzi gübrələr və kimyəvilər tam udulmamış məhsulda qala bilər.
– Uşaqlar və yaşlılar – daha həssas immun sisteminə sahib olduqları üçün onlar üçün zəhərlənmə daha ağır nəticələnir.

Sağlam qidalanaraq sağlam yaşayın!

Söhbətləşdi: Dəniz Pənahova

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:245
embedMənbə:https://tribunainfo.az
archiveBu xəbər 30 İyul 2025 14:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri