Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Milli kinonun yönü hayanadır?

Milli kinonun yönü hayanadır?

Xalq qazeti saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan kinosunun zəngin tarixi və formalaşmış ənənəsi olsa da, müstəqillik dövründən sonra onun inkişafı çətinliklər və ciddi problemlərlə müşayiət olunub. Vəziyyəti dəyişmək üçün dövlət dəstəyi artır, yeni filmlər çəkilir. Lakin bu artım keyfiyyətli və davamlı kino uğuruna çevrilmir.

Son illərdə kino istehsalında nəzərəçarpacaq canlanma müşahidə olunur. Tammetrajlı bədii filmlər, sənədli layihələr və müxtəlif janrlı ekran işləri hazırlanır. Lakin bu rəqəmlər real kino uğuru ilə eyni məna daşımır. Çünki kino yalnız istehsal deyil, həm də güclü ssenari, peşəkar rejissor işi, effektiv prodüserlik və düzgün tamaşaçı əlaqəsi tələb edən sənaye sistemidir.

Bu mənzərəni daha aydın göstərmək üçün son illərin istehsal göstəricilərinə nəzər salmaq kifayətdir. Rəsmi məlumatlara əsasən, son 10 ildə 50-dən çox tammetrajlı bədii film, eyni sayda qısametrajlı film, 200-ə yaxın sənədli ekran işi və 20-dən artıq uşaq filmi istehsal olunub. Kağız üzərində bu, kino istehsalında artım deməkdir. Lakin bu artım beynəlxalq nüfuz və davamlı uğurla paralel şəkildə inkişaf etmir.

Azərbaycan kinosu zaman-zaman beynəlxalq festivallarda təmsil olunsa da, bu uğurlar sistemli xarakter daşımır. Müxtəlif illərdə “Özgə vaxt”, “Sarı gəlin”, “Ovsunçu”, “Buta”, “Axınla aşağı”, “Nabat” kimi filmlər mükafatlar qazanıb. Sonrakı dövrdə isə “Daxildəki ada”, “Xurmalar yetişən vaxt”, “Biləsuvar” və “Çılpaq” kimi ekran işləri Sarayevo, Moskva Premyera və İstanbul kimi festivallarda müəyyən uğurlar əldə edib.

Bununla belə, Azərbaycan kinosunun dünya miqyasında, xüsusilə də “Academy Awards” səviyyəsində davamlı uğur qazana bilməməsi diqqətçəkən məqamlardandır. 2024-cü ildə çəkilən “Tağıyev: Neft” filmi isə “Oscar” namizədi kimi beynəlxalq aləmə təqdim edilib. Belə filmlərin müxtəlif festivalların seçmə mərhələlərində yer alması müsbət göstərici olsa da, bu tendensiya, hələ ki, davamlı kino nüfuzuna çevrilə bilmir.

Ən ciddi problem ssenarilər ilə bağlıdır. Kino mühitini izləyən mütəxəssislərin ümumi qənaətinə görə, Azərbaycan kinosunda mövzu və ideya çatışmazlığı yoxdur. Lakin onların dramaturji baxımdan işlənməsi zəifdir. Bu baxımdan alman jurnalist Günter Vallrafın məşhur fikri diqqət çəkir: “Əgər mən Türkiyədə yaşasaydım, orada bir gündə baş verən hadisələrlə 1 illik qəzet çıxarardım”. Bu fikir Azərbaycan üçün də keçərlidir. Sadəcə, bu mövzuları görmək və sənət gerçəyinə çevirmək lazımdır.

Rejissor yanaşması ilə bağlı vəziyyət də oxşardır. Bir çox filmlərdə müəllif baxışı aydın formalaşmır, vizual həll və dramatik quruluş bir-birini tamamlamır. Bu isə həm beynəlxalq festivallarda, həm də yerli auditoriya qarşısında filmin təsir gücünü azaldır.

Digər mühüm məsələ tamaşaçı ilə kino arasındakı əlaqənin zəifləməsidir. Filmlər çox vaxt ya rəsmi istehsal prosesinin tələblərinə uyğun hazırlanır, ya da festivalyönümlü düşüncə ilə çəkilir. Lakin geniş tamaşaçı kütləsinin zövqü və gözləntiləri çox zaman ikinci plana keçir. Nəticədə kino istehsalı ilə real izləyici arasında məsafə yaranır.

Prodüserlik və marketinq sistemi isə bu zəncirin ən zəif halqalarından biri kimi görünür. Film hazırlandıqdan sonra onun tanıdılması, yayımı və bazara çıxışı sistemli şəkildə qurulmur. Bir çox layihələr yalnız çəkiliş mərhələsində qalır, ekran həyatı isə qısa və təsirsiz olur.

Kino sənayesinin iqtisadi modeli də dayanıqlı deyil. Mövcud vəziyyətdə istehsal daha çox dövlət dəstəyi və layihə əsaslı maliyyələşmə ilə həyata keçirilir. Lakin bu model uzunmüddətli perspektivdə sənayenin özünü maliyyələşdirməsi üçün kifayət etmir. Dünya kino bazarında “Netflix”, “Peacock” kimi platformaların formalaşdırdığı sabit gəlir mexanizmi olduğu halda, yerli bazarda tamaşaçıların filmə ödənişli marağı zəifdir. Bu isə kino sənayesinin iqtisadi dayanıqlılığını sual altına alır.

Bütün bunlar göstərir ki, problem təkcə istehsalın artıb-azalması ilə ölçülmür. Kino bir sistemdir və bu sistemin bütün halqaları eyni vaxtda işləməlidir: ssenari, rejissor, prodüser, marketinq və tamaşaçı mədəniyyəti.

Nəticə isə aydındır: kino var, istehsal var, hətta maliyyə dəstəyi də mövcuddur. Lakin bu resurslar, hələ ki, davamlı kino uğuruna çevrilə bilmir. Bu isə onu göstərir ki, əsas məsələ kəmiyyət yox, keyfiyyətdir.

Azərbaycan kinosunun inkişafı üçün, ilk növbədə, ssenari yaradıcılığı gücləndirilməlidir. Bunun üçün mütəmadi ssenari müsabiqələri və peşəkar ssenari inkişaf laboratoriyalarının yaradılması vacibdir. Eyni zamanda kino istehsalının yalnız dövlət dəstəyindən asılılığını azaltmaq üçün milli prodüserlik sistemi formalaşdırılmalı, müstəqil prodüserlər üçün iqtisadi stimullar tətbiq edilməlidir.

Digər mühüm məsələ janr müxtəlifliyidir. Kino yalnız festivalyönümlü yox, həm də tamaşaçı marağına uyğun — komediya, detektiv və tarixi janrlarda inkişaf etməlidir.

Nəhayət, filmlərin yayımı və tanıdılması üçün rəqəmsal platformalar və marketinq sistemi gücləndirilməlidir. Çünki kino yalnız çəkilməklə yox, izlənilməklə də dəyər qazanır.

İlhamə NURƏHMƏDOVA,
III kurs tələbəsi

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:110
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 13 May 2026 11:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see294

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see280

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see272

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see239

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see227

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see224

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see223

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see222

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see222

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see211

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see209

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see203

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see180

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see180

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see176

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri