Milli qürur və hüzn günü

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının tarixində həm ən faciəli, həm də ən şərəfli səhifələrdən biridir. 1990-cı il yanvarın 20-də sovet imperiyası öz ömrünün son mərhələsində Azərbaycan xalqının azadlıq və müstəqillik istəyini boğmaq məqsədilə dinc əhaliyə qarşı misli görünməmiş bir qırğın törətmişdir. Bu hadisə təkcə Bakıda deyil, bütövlükdə Azərbaycanın taleyində dərin iz buraxmış, xalqımızın milli oyanışını daha da gücləndirmişdir.

1980-ci illərin sonlarında SSRİ-də baş verən siyasi böhran, Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin kəskinləşməsi ölkədə geniş xalq hərəkatına səbəb olmuşdu. Minlərlə insan Bakının meydanlarına çıxaraq öz hüquqlarını, azadlıq və ədalət tələblərini sülh yolu ilə ifadə edirdi. Lakin sovet rəhbərliyi bu haqlı tələblərə zorakılıqla cavab verdi. 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə fövqəladə vəziyyət elan edilmədən sovet ordusunun ağır hərbi texnikası Bakıya yeridildi və dinc əhali gülləbaran edildi.

Qanlı gecə zamanı qadın, uşaq, yaşlı demədən günahsız insanlar qətlə yetirildi. Tanklar küçələrdə insanları əzdi, evlərə və avtomobillərə atəş açıldı. Rəsmi məlumatlara əsasən, yüz əllidən artıq insan şəhid oldu, yüzlərlə insan yaralandı, minlərlə ailə ağır faciə ilə üzləşdi. Bu hadisə beynəlxalq hüquq normalarına zidd olmaqla yanaşı, insanlığa qarşı törədilmiş ağır cinayət idi.

20 Yanvar faciəsinə ilk dəfə açıq və cəsarətli şəkildə siyasi qiymət verən Ulu Öndər Heydər Əliyev olmuşdur. O, 1990-cı il yanvarın 21-də Moskvada Azərbaycanın daimi nümayəndəliyində mətbuat nümayəndələri qarşısında çıxış edərək SSRİ rəhbərliyini kəskin tənqid etmiş, baş verənləri Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş qanlı cinayət kimi qiymətləndirmişdir. Bu çıxış böyük risklərə baxmayaraq, xalqın səsini dünyaya çatdırmış və 20 Yanvar həqiqətlərinin yayılmasında mühüm rol oynamışdır. Ulu Öndərin hakimiyyətə qayıdışından sonra, 1994-cü ildə 20 Yanvar faciəsinə dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət verilmişdir.

Bu gün də 20 Yanvar faciəsinə dövlət səviyyəsində xüsusi diqqət göstərilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 20 Yanvar hadisələrini xalqımızın qəhrəmanlıq və mübarizə tarixi kimi qiymətləndirir. Dövlət başçısı dəfələrlə qeyd etmişdir ki, bu faciə Azərbaycan xalqının iradəsini sındırmamış, əksinə, müstəqillik əzmini daha da gücləndirmişdir. Prezident İlham Əliyev 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinin daim uca tutulduğunu, onların ailələrinə göstərilən qayğının dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olduğunu vurğulamışdır.

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının milli azadlıq mübarizəsində dönüş nöqtəsi olmuşdur. Məhz bu hadisədən sonra xalq sovet rejiminin əsl mahiyyətini dərk etmiş və müstəqillik yolunda geri dönüşün olmadığını sübut etmişdir. 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyimizin bərpası 20 Yanvar şəhidlərinin canı və qanı bahasına əldə edilmiş tarixi nailiyyətdir.

Bu gün müstəqil, suveren və güclü Azərbaycan dövləti 20 Yanvar şəhidlərinin əziz xatirəsini daim ehtiramla yad edir. Onların fədakarlığı xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq, 20 Yanvar isə milli qürur və hüzn günü kimi tarixdə qalacaq. Şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyir, onların bizə miras qoyduğu müstəqilliyi qorumağı hər birimizin müqəddəs borcu hesab edirik.

Çingiz İbrahimov

YAP Göyçay rayon təşkilatının əməkdaşı