Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Milyonlarla insana təsir edən, amma heç kimin danışmadığı virus: HTLV 1 nədir?

Milyonlarla insana təsir edən, amma heç kimin danışmadığı virus: HTLV 1 nədir?

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

HİV ilə eyni ailəyə mənsub olan "Human T-lymphotropic virus type 1” (HTLV-1) adlı retrovirus, dünyada milyonlarla insana yoluxub, lakin nadir hallarda gündəmə gətirilir. Elm dünyası indi bu virusu daha yaxından tanımağa və nəzarət altına almağa çalışır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, HTLV-1 ilk dəfə 1980-ci ildə müəyyən edilib. Qan yolu, cinsi əlaqə və ana südü vasitəsilə ötürülür. HİV kimi, bədənə daxil olduqda ömürlük qalır. Ən təhlükəli xüsusiyyətlərindən biri, insan hüceyrələrinə yerləşərək immun sistemindən gizlənməsidir. Bu səbəbdən, virus bədəndə olsa belə, orqanizm onu illərlə hiss etməyə bilər.

Dünyada milyonlarla daşıyıcı var

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) 2012-ci il məlumatına görə, dünyada 5–10 milyon arası insan HTLV-1 daşıyıcısıdır. Lakin bir çox ölkədə virus üçün müntəzəm müayinə aparılmadığından real sayın daha yüksək olması ehtimal edilir. Virus qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox yayılıb, amma bu fərqin səbəbi hələ dəqiq bilinmir.

Virus əsasən Yaponiyanın cənub-qərbində, Saharaaltı Afrikada, Karib hövzəsində, Cənubi Amerikada, Yaxın Şərqin bəzi bölgələrində və Avstraliyadakı yerli icmalar arasında geniş yayılıb. Maraqlı məqam odur ki, bu virus yalnız təxminən 50 il əvvəl kəşf edilsə də, alimlər onun insanlarla ən azı 20 min illik tarixə malik olduğunu düşünür.

Əlamətləri nələrdir?

HTLV-1 daşıyan insanların çoxunda illərlə heç bir simptom görünmür. Lakin bəzi hallarda ciddi xəstəliklər inkişaf edə bilər. Ən tanınmış fəsadlardan biri sinir sistemini zədələyən və irəliləyən HAM/TSP (HTLV-1 ilə əlaqəli mielopatiya/tropik spastik paraparezi) xəstəliyidir. Bu problem əzələ zəifliyinə, spazmlara və yerimə çətinliklərinə səbəb olur. Nadir hallarda göz, ağciyər və dəri ilə bağlı problemlər də yarana bilir. HAM/TSP adətən ölümcül deyil, amma zamanla ağırlaşır. Erkən diaqnozla müəyyən müddət həyat keyfiyyəti qoruna bilər.

HTLV-1-in ən ciddi nəticələrindən biri isə yetkin T-hüceyrəli leykoz/limfoma (ATL) adlı nadir qan xərçəngidir. İnsanlarda xərçəngə səbəb olduğu təsdiqlənmiş yeganə retrovirus olan HTLV-1, bu xüsusiyyəti ilə elm aləmində fərqlənir. ATL hər daşıyıcıda inkişaf etmir; risk 2–5% arasında dəyişir. Amma xüsusilə aqressiv formalarında diaqnozdan sonra sağ qalma müddəti bir ildən az ola bilər.

Müalicəsi varmı?

Uzun illər təsirli müalicəsi olmayan HTLV-1 üçün nəhayət ümid doğuran bir irəliləyiş əldə olunub. Avstraliyadakı "Walter and Eliza Hall” Tibb Araşdırma İnstitutu və "Peter Doherty” Yoluxucu Xəstəliklər və İmmunitet İnstitutu, 10 illik araşdırma nəticəsində ilk dəfə olaraq virusu canlı orqanizmdə zəiflətməyi bacarıb.

Tədqiqat zamanı xüsusi hazırlanmış siçan modeli üzərində, həm dünyada geniş yayılmış, həm də yalnız Avstraliya yerli icmalarında görülən virus tipləri öyrənilib. Sınaqlarda HİV müalicəsində istifadə edilən tenofovir və doluteqravir dərmanları tətbiq olunub. Nəticələr ümidverici olub: bu preparatlar HTLV-1 virusunu basqılaya bilib.

Araşdırmanın müəlliflərindən doktor Dörflinger deyib: "Bu dərmanların təhlükəsiz olduğunu onsuz da bilirik. Artıq HTLV-1 üçün də istifadəsinin mümkün olduğunu göstərdik".

Professor Damian Pursell isə bildirib: "Bu virusun yayılmasını dayandırmaq və səbəb olduğu xəstəlikləri aradan qaldırmaq üçün real bir imkanımız ola bilər".

Növbəti mərhələ insan üzərində sınaqlardır. Əgər proses plan üzrə getsə, yaxın illərdə HTLV-1 üçün ilk xüsusi dərman müalicələrinin istifadəyə verilməsi mümkün ola bilər.

Bu araşdırma elmi dünyanın nüfuzlu jurnallarından "Cell”də dərc olunub.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:229
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 15:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see396

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see317

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see296

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see295

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see292

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see287

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see270

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see269

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see265

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see257

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see251

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see250

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see239

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see233

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see207

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see205

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see184

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri