Minsk qrupu artıq tarixdir: Regionda yeni dövr başlayır ŞƏRH

“1 dekabr həm tarixi qərar, həm də Minsk qrupunun sonu oldu”

Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) Minsk qrupunun nəhayət ləğv edilməsi ATƏT-in tarixinin ən qaranlıq fəsillərindən birinə son qoyur və Azərbaycan Prezidentinin liderliyinin nəticəsidir. Azərbaycan diplomatik səyləri hərbi və təhlükəsizlik istiqamətində peşəkar fəaliyyətlə məharətlə birləşdirərək ölkənin maraqlarını qorumağı bacarıb. Minsk prosesinin haqlı şəkildə diplomatik müstəvidə tamamilə sıradan çıxarılması Azərbaycanın müasir tarixi üçün əsas dönüş nöqtəsi olmaqla yanaşı, Bakının beynəlxalq siyasətdəki mövqeyini də daha da möhkəmləndirir. Prezident İlham Əliyevin təsirli liderliyi ticarət marşrutlarının qorunması və regional təhlükəsizliyin təmin olunması baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə 2025-ci il avqustun 8-də Prezident İlham Əliyev və ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında Ağ Evdə keçirilən tarixi görüş fonunda ATƏT-in Minsk qrupunun rəsmi şəkildə bağlanması və ona aid bütün bürokratik strukturların ləğv edilməsi gözlənilən idi. Həmin görüşdə ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişi istiqamətində Birgə Bəyannamə imzalandı. Bu hadisə illərlə Azərbaycan barədə yanlış təsəvvürlər yaradan, müxtəlif beynəlxalq platformalarda Fransanın Azərbaycana qarşı qarayaxma kampaniyalarını dəstəkləyən səmərəsiz Rusiya, Fransa və ABŞ diplomatlarından ibarət Minsk qrupunun səssiz şəkildə fəaliyyətini dayandırmasının başlanğıcı oldu. 

Siyasi şərhçi Asif Nərimanlı Sherg.az-a deyib ki, ATƏT-in Minsk qrupu və onunla əlaqəli strukturların bağlanması prosesinin məhz 1 dekabrda başa çatması diqqət çəkir. Ekspertə görə, Ermənistan SSR Ali Sovetinin “Ermənistan SSR və Dağlıq Qarabağın birləşməsi haqqında” qərarı 1 dekabr 1989-cu il tarixində qəbul edilib: "Sonra baş verənlər məlumdur: Qarabağ və ətraf rayonlar işğal edildi, münaqişənin həlli məqsədilə yaradılan Minsk qrupu isə Azərbaycan torpaqlarında işğala əsaslanan status-kvonu saxlamaq missiyasını həyata keçirirdi. 2020-ci ildə ərazi bütövlüyümüz, 2023-cü ildə suverenliyimiz bərpa edilsə də, Minsk qrupunun de-yure mövcudluğu Qarabağ məsələsinin beynəlxalq müstəvidə açıq qalması demək idi. Ermənistanda revanşistlər, diaspor və regionda maraqlı tərəflər həmsədrlik institutunun qalmasında iki perspektiv görürdülər. Birincisi, ermənilərin Qarabağa “qayıtmaq” adı ilə yenidən köçürülməsi, ikincisi, regionda şərtlərin dəyişə biləcəyi gələcəkdə münaqişəni yenidən aktuallaşdırmaq idi. Minsk qrupunun de-yure ləğv edilməsi Qarabağ məsələsinin beynəlxalq müstəvidə tamamilə bağlanması və gələcək təxribat imkanlarının da sıradan çıxması deməkdir. Və 1989-cu ilin 1 dekabr tarixində başlanan prosesin 36 il sonra 1 dekabrda məğlub edilməsi həm də simvolikdir".