Icma.az
close
up
RU
Miqrasiya böhranı Avropa siyasətini necə dəyişir? ANALİZ

Miqrasiya böhranı Avropa siyasətini necə dəyişir? ANALİZ

Bakivaxti saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Avropa bu gün tarixi dönəmlərdən birini yaşayır. Qitənin küçələrindəki sakitlik arxasında böyük siyasi təlatümlər dolaşır. Miqrasiya böhranı artıq təkcə sosial problem kimi yox, siyasi sistemləri silkələyən gücə çevrilib. Bu, Avropanın özünə güzgüdə baxdığı yeni mərhələdir.

Sağ-populist partiyaların yüksəlişi həmin güzgünün ən kəskin xəttini göstərir. Hər seçki mövsümü bu partiyaların reytinqlərinə yeni rəng qatır. Fransa, Almaniya, Avstriya və İtaliya kimi ölkələrdə bu dalğa artıq siyasi gündəliyin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. İnsanlar dəyişən dünyanın ritmindən narahat olurlar. Bu narahatlıq bəzən qorxuya, bəzən hiddətə, bəzən də ümidə çevrilir. Sağ-populist qüvvələr bu emosiyaların hamısını öz xeyrinə yönəldə bilirlər. Onlar öz seçicilərinə “səsiniz etinasızlıqdan doğulan sükutu yaracaq” mesajı verirlər. Miqrasiya bu mesajın ən təsirli alətidir.

Miqrantların Avropaya axını cəmiyyətlərdə ikili hisslər yaradıb. Bir tərəfdən humanist dəyərlər çağırır, digər tərəfdən təhlükəsizlik və kimlik narahatlığı boy verir. Bu narahatlıq siyasi arenada dalğa-dalğa böyüyür. Sağ-populist liderlər “yurdun qorunması” fikrini cəmiyyətin dərin psixoloji qatından çıxarıb gündəmin mərkəzinə qoyurlar. Onların ritorikası sadədir, şəffafdır və emosionaldır. Bu da kütlənin nəzərində onları daha “səmimi” göstərir. Mərkəz partiyaları isə çox vaxt texniki dilin arxasında gizlənmiş kimi görünür. Bu ziddiyyət siyasi davranışın məzmununu dəyişir.

Avropada “milli kimlik təhlükədədir” narativi daha geniş auditoriya tapır. Hər sosial böhran bu narativi daha görünən edir. İnsanlar özlərini getdikcə daha çox qlobal dünyanın sərt axınında zəif hiss edirlər. Bu zəiflik siyasi radikallaşmanı artıran görünməz enerjiyə çevrilir. Sağ-populist partiyalar həmin enerjini yaxşı hiss edirlər. Onlar seçicilərin dilində danışmağı bacarırlar. Hər emosiyanı siyasi kapitala çevirirlər. Nəticədə Avropa siyasi xəritəsində sağa doğru güclü bir sürüşmə müşahidə olunur.

Miqrasiya siyasətinin sərtləşməsi artıq təkcə sağçıların arzusu deyil. Bu, mərkəz partiyalarının da “məcburi adaptasiya”sına çevrilməkdədir. Bir çox ölkələr sərhəd nəzarətlərini gücləndirmək barədə düşünür. Şengen rejimi uzun illərin “sərbəstlik simvolu” olsa da, indi o da sorğulanır. Avropa daxilində sərhədlərin yenidən görünür hala gəlməsi ehtimalı artır. Bu ehtimal İttifaqın təməl ideyasına kölgə salır.

Avropa İttifaqına skeptisizm güclənir. Milli parlamentlər Brüsselə qarşı daha sərt ton nümayiş etdirir. Bu isə İttifaqın koordinasiya qabiliyyətini zəiflədir. Miqrasiya kimi mürəkkəb məsələlərdə fikir ayrılıqları daha kəskin görünür. Hər dövlət öz milli maraqlarına görə hərəkət edir. Bu, Avropanı vahid siyasi xəttdən uzaqlaşdırır.

Eyni zamanda, siyasi parçalanma koalisiya hökumətlərinin qurulmasını çətinləşdirir. Parçalanmış parlamentlərdə kompromis tapmaq daha da mürəkkəbləşir. Bu isə Avropada idarəçilik mədəniyyətinə təzyiq göstərir. Cəmiyyətlər də bu qeyri-sabitliyi hər gün hiss edir. Medianın dili sərtləşir, sosial şəbəkələrdə qütbləşmə artır. İnsanlar “biz” və “onlar” bölünməsində ilişib qalırlar. Bu bölünmə sosial əhvalı dəyişdirir. Bəzən kiçik hadisə belə böyük siyasi reaksiyaya səbəb olur.

Miqrantlara qarşı münasibət sərtləşir. Cəmiyyətlərin bir hissəsi onları sosial yük kimi görür. Digər hissə isə onların insan hekayələrinə diqqət yetirir. Bu iki baxış arasındakı uçurum hər gün böyüyür. Sağ-populist ritorika bu uçurumu daha da dərinləşdirir. Bu, onların siyasi manevr imkanlarını genişləndirir.

Avropanın gələcəyi üç əsas ssenari arasında dolaşır. Birinci ssenari sağ-populist hegemoniyanın tam güclənməsidir. Bu halda Avropa daha qapalı, daha sərt, daha milli dövlət yönlü olacaq. İkinci ssenari mərkəz qüvvələrinin mövqelərini yeniləməsi və siyasəti sağa doğru yumşaq şəkildə başa yönəltməsidir. Bu, radikal sağın təsirini müəyyən qədər məhdudlaşdıra bilər. Üçüncü ssenari isə liberal dəyərlərin yeni müdafiə mərhələsinə keçididir. Brüssel bu ssenaridə daha aktiv rol oynayacaq. Üzv dövlətlər arasında yeni məsuliyyət bölgüsü yaranacaq. Miqrasiya sistemi yenidən qurula bilər.

Amma bütün ssenarilər bir sualın içindən keçir: Avropa öz dəyərləri ilə qorxuları arasında hansı seçimi edəcək?

Bu seçim tək siyasi yox, həm də mədəni bir sınaqdır. Avropa bu gün öz ruhunun sərhədlərini yenidən çəkir. Sağçı dalğa həmin sərhədlərin haradan keçəcəyini müəyyənləşdirən güclərdən biridir.

Hər xalq gələcəyin çətinliyini öz tarixi yaddaşı ilə ölçür. Avropanın yaddaşı çoxqatlı, mürəkkəb və ziddiyyətlidir. Bu yaddaş həm humanizmi, həm də qorxu dövrlərini özündə daşıyır. Sağ-populizm həmin yaddaşın ziddiyyətlərindən qidalanır. Miqrasiya isə bu ziddiyyətlərə hər gün yeni detallar əlavə edir.

Sonda belə demək olar: Avropa bu gün siyasi fırtınanın içindən keçir. Hər qərarın arxasında insan taleyinin, cəmiyyət psixologiyasının və siyasi strategiyanın qarışdığı böyük bir mənzərə dayanır. Bu mənzərə hələ tam şəkillənməyib. Lakin bir həqiqət var: Avropa artıq əvvəlki Avropa deyil və yaxın gələcəkdə daha da dəyişəcək.

Əli Hüseynov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:223
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 24 Noyabr 2025 15:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri