Mövsümi xəstəliklər: yayın sonunda soyuqdəymə və allergiyalar ARAŞDIRMA

Yayın sonu — isti günlərin tədricən sərinləşdiyi, təbiətin payıza hazırlaşdığı bir keçid dövrüdür. Bu dəyişiklik insan orqanizminə də təsirsiz ötüşmür. Havanın kəskin temperatur fərqləri, kondisioner və soyuq içkilərin həddindən artıq istifadəsi, həmçinin tozcuq və bitki çiçəklənmələri nəticəsində bir çox insan soyuqdəymə və allergiya ilə üz-üzə qalır. Bu səbəbdən yayın sonu mövsümi xəstəliklərin artdığı ən həssas dövrlərdən sayılır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Mövsümi xəstəliklər: yayın sonunda soyuqdəymə və allergiyalar

Niyə yayın sonunda xəstəliklər artır?
Havanın dəyişməsi – isti günlərdən sonra sərin axşamların başlaması orqanizmi zəiflədir. Soyuq içkilər və kondisioner – yay boyu çox istifadə edildiyi üçün boğaz və tənəffüs yollarında problemlərə səbəb olur. Gecə–gündüz istilik fərqi – bədən temperaturu uyğunlaşa bilmədikdə immun sistem zəifləyir.

Soyuqdəymə riskləri

Burun axması, boğaz ağrısı, öskürək, halsızlıq tez-tez müşahidə olunur. Kondisioner altında yatan və ya çox soyuq su içənlər daha tez yoluxur. Uşaqlar və yaşlılar xüsusilə həssas olur.

Yay sonu allergiyaları

Ambrozia otu və digər tozcuqlar – avqust–sentyabrda çiçəkləyir, çox güclü allergik təsir göstərir. Gözlərdə qızartı, burun axması, asqırma, nəfəs darlığı allergiyanın əsas əlamətləridir. Xüsusilə astma və xroniki bronx problemi olanlar üçün risklidir.

Qarşısını alma yolları
Kondisioneri həddindən artıq istifadə etməmək. Axşamlar nazik geyimlə yox, bir qədər qalın geyimlə çölə çıxmaq. C vitamini ilə zəngin qidalar (limon, portağal, giləmeyvə) qəbul etmək. Allergiyası olanlar üçün – pəncərəni bağlı saxlamaq, tozcuq çox olduğu saatlarda (səhər tezdən və axşam) çöldə uzun qalmamaq. Həkim məsləhəti ilə allergiya dərmanları və burun spreylərindən istifadə etmək.

Yayın sonu həm istinin, həm də payız sərinliyinin qarışdığı keçid dövrüdür. Bu dövrdə diqqətsizlik immun sistemini zəiflədir, həm soyuqdəymə, həm də allergiya riskini artırır. Sadə qorunma tədbirləri ilə həm özünü, həm də yaxınlarını bu mövsümi xəstəliklərdən qoruya bilərsən.

Soyuqdəymənin yaranma səbəbləri
Kəskin istilik fərqi: Gündüz isti, axşam isə sərin hava orqanizmin uyğunlaşmasını çətinləşdirir.
Kondisioner və ventilyatorun təsiri: Həddindən artıq istifadə boğazda quruluq və iltihaba səbəb olur.

Soyuq içkilər və dondurma: İmmun sistem zəiflədikdə boğaz infeksiyaları yaradır.
İmmunitetin zəifləməsi: Yayda qeyri-düzgün qidalanma və vitamin çatışmazlığı soyuqdəyməni sürətləndirir.

Əlamətləri
Burun tutulması və axması
Boğaz ağrısı, öskürək
Baş ağrısı və halsızlıq
Yüngül qızdırma

Allergiyaların artma səbəbləri

Yayın sonunda xüsusilə ambrozia otu və digər bitkilər çiçəklənməyə başlayır. Onların havaya buraxdığı tozcuqlar çox güclü allergen hesab olunur.

Əlamətləri
Tez-tez asqırma və burun axması
Gözlərin qızarması, qaşınma və sulanma
Nəfəs darlığı və boğazda quruluq
Astması olanlarda vəziyyətin kəskinləşməsi

Yayın sonu sadəcə fəsil dəyişməsini deyil, həm də sağlamlıq üçün müəyyən riskləri özündə daşıyır. Soyuqdəymə və allergiya hər kəsin qarşılaşa biləcəyi problemlərdir. Lakin sadə profilaktik tədbirlər, sağlam həyat tərzi və diqqətli davranışla bu mövsümi xəstəliklərdən qorunmaq mümkündür. Əsas məsələ vaxtında tədbir görmək və sağlamlığı laqeyd yanaşmamaqdır.

Soyuqdəymədən qorunmaq üçün təbii üsullar

Bitki çayları – Zəncəfil, limon, bal və nanə çayı immuniteti gücləndirir, boğazı yumşaldır.
Sarımsaq – Təbii antibiotik təsir göstərir, orqanizmi infeksiyalardan qoruyur.
Bal – Boğaz ağrısını azaldır, mikroblara qarşı təsirlidir (1 çay qaşığı bal + isti su).
C vitamini mənbələri – Limon, portağal, naringi, qarağat və kivi immun sistemi gücləndirir.
Buxar vannası – Burun tutulmasını açmaq üçün qaynar suya duz və ya evkalipt yağı əlavə edib buxarını nəfəs almaq olar.

Allergiyadan qorunmaq üçün təbii üsullar
Duzlu su ilə burun yuyulması – Tozcuqları təmizləyir, nəfəs almağım yüngülləşdirir.
Çobanyastığı dəmləməsi – Antiallergik təsirə malikdir, həm çay kimi içilə, həm də gözləri yumaq üçün istifadə oluna bilər.
Qara zirə yağı – İmmuniteti gücləndirir və allergik reaksiyaların qarşısını alır (1 çay qaşığı gündəlik).
Yaşıl çay – Orqanizmdə allergiyanı artıran histaminin təsirini azaldır.
Balıq yağı və omega-3 – Orqanizmdə iltihabı azaldır, tənəffüs yollarına müsbət təsir edir.

Ümumi təbii qorunma yolları

Gündəlik 7–8 saat yuxu almaq
Çoxlu su içmək (orqanizmi təmizləyir, tozcuqları xaric edir)
Açıq havada gəzmək, amma tozcuğun az olduğu vaxtlarda
Mövsümi meyvə-tərəvəzdən bol istifadə etmək
Stressi azaltmaq – stress immuniteti zəiflədir

Beləliklə, yayın sonu mövsümi xəstəliklərdən qorunmaq üçün aptek dərmanlarına tələsmədən də təbii üsullarla immuniteti möhkəmləndirmək mümkündür .

Ayşən Vəli