Icma.az
close
up
RU
Müəllimlərə mane olan əlavə tapşırıqlar: Dərs deyək, yoxsa sənəd hazırlayaq?

Müəllimlərə mane olan əlavə tapşırıqlar: Dərs deyək, yoxsa sənəd hazırlayaq?

Oxu.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Azərbaycanda müəllimlərin dərsə ayırmalı olduqları vaxtdan daha çoxunu yazı-pozu işlərinə həsr etdikləri, üstəlik, böyük bir hissəsinin öz hüquq və vəzifələrini tam bilmədiyi iddia edilir.

Oxu.Az xəbər verir ki, sosial şəbəkədə açılan müvafiq müzakirələrdə qeyd olunub ki, məktəbdə müəllimlərdən yalnız dərs icmalı və dərs proqramı kimi sənədlər tələb edilə bilər, digər - məsələn, tədbirlərin, iclasların və açıq dərslərin sənədlərinin hazırlanması yalnız məktəb rəhbərliyi - direktor, dərs hissə müdiri, təşkilatçı müavinin səlahiyyətindədir.

"Müəllimlərdən əlavə sənədlərin tələb olunması qanunsuzdur. Məktəb rəhbərlərinin özlərinin etməli olduqları işləri müəllimlərin üzərinə atması isə hüquqaziddir. Müəllimlərin əmək müqaviləsində və hüquq sənədlərində belə əlavə vəzifələr nəzərdə tutulmayıb", - deyə istifadəçilərdən biri vurğulayıb.

Məsələ ilə bağlı Oxu.Az-a açıqlama verən təhsil eksperti Elçin Əfəndi əvvəlki dövrlərlə müqayisədə bu gün müəllimlərin yazı-pozu işlərinə daha çox zaman ayırmalı olduqlarını təsdiqləyib.

O qeyd edib ki, bu tələblərin yerinə yetirilməsinə ayrılan zaman müəllimi həm fiziki, həm də mənəvi baxımdan yorur:

"Tədris prosesində bəzən təhsilalanlara ayrılan zamandan məhz bəzi əlavə tələblərin yerinə yetirilməsi üçün istifadə olunur. Bu isə təhsilalanların haqqını əllərindən almış olur.

Əvvəllər təhsilverənlər, yəni müəllimlər yalnız sinif jurnalına qeydlərini aparıb, qalan zamanı dərsə həsr edirdilərsə, indi əksər hallarda bəzi təhsil müəssisə rəhbərləri tərəfindən verilən tapşırığı və ya qoyulan öhdəliyi yerinə yetirməyə çalışırlar".

"Təhsil haqqında qanunvericiliyə əsasən, təhsilverənlərin öz hüquqları və öhdəlikləri var. Əlbəttə, həmin öhdəliklərdən savayı tələblərin olması yolverilməzdir.

Bu gün müəssisə rəhbərinin, müavinlərinin, uşaq birliyi rəhbərinin və s. aparacağı qeydləri təhsilverənlər aparmamalıdırlar. Təhsilverənlər yalnız görülən işlərlə bağlı hesabat üçün qeydlərini aparmalıdırlar.

Son dövrlər elektron jurnalların işlənməsi, summativ qiymətləndirmələrin təyini, aparılması, qiymətləndirilməsi və s. təhsilverənlərin üzərindədir. Bütün bunlarla paralel öz öhdəliklərindən kənar nələrinsə tələb olunmasına təhsilverənlər etirazlarını bildirə bilərlər.

Bu gün 160 000 nəfərdən çox təhsilverən 4 400-dən çox tam və ümumi orta təhsil müəssisəsində çalışır və onların da əksəriyyəti öz vəzifə və öhdəlikləri, funksiyaları barədə tam məlumata sahib deyil. Əlbəttə, bunları bilsələr, onlardan tələb olunanların doğru və ya yanlış olmaları barədə öz fikirlərini bildirər və özlərinə aid olmayan tapşırıqları yerinə yetirməzlər", - deyə E.Əfəndi qeyd edib.

E.Əfəndi onu da vurğulayıb ki, zamanında müəllimlərə qarşı olan təzyiqlər, bilərəkdən müəllim nüfuzunun aşağı salınması ilə bağlı aparılan təbliğat təhsil müəssislərində müəllimləri bir növ asılı vəziyyətə salıb.

"Müəllimlər bir çox məsələlərdə ehtiyatla davranmalı olduqları üçün bir çoxları fürsət bilib, bu məqamdan istifadə edir və öz öhdəliklərində olan məsələləri də müəllimlərin üzərinə dövr edirlər. Bu da əlbəttə ki, nə insani baxımdan, nə də peşə etikası baxımından doğru deyil. Hər kəs öz vəzifə funksiyaları və vəzifə öhdəlikləri çərçivəsində iş görməlidir. Müəllimlər də bu funksiya və öhdəlikləri yaxşı bilməli və onlardan tələb olunan kənar tapşırıqları icra etməməlidirlər", - ekspert əlavə edib.

Müəllim Rumiyyə Camalova isə Oxu.Az-a açıqlamasında müəllimlərin dərs keçməkdən daha çox, əlavə işlərə zaman ayırmalı olduqlarını bu cür izah edib:

"Müəllimlərin iş yükü, doğrudan da, çox ağırlaşıb. Hazırda müəllimlər həm kağız, həm də elektron jurnal işləyirlər. Elektron jurnal işləmək üçün orta məktəblərdə, demək olar ki, şərait yoxdur. Ona görə də müəllimlər kağız jurnalı məktəbdə yazdıqları halda, elektron jurnalı evdə yazmaq məcburiyyətində qalırlar.

Eyni zamanda, müəllim inkişaf göstəricisi hesab olunan sertifikatlarla bağlı daim təlimlərdə olmalıdır. Bu səbəbdən dərsdən sonra təlimlərə də qatılmalıdır.

Elektron jurnaldan başqa, gündəlik formativ qiymətləndirmə aparmalıdır. Bu bir tələbdir - həm qiymətləndirmə konsepsiyasında, həm də təhsil siyasətimizdə əsas məsələdir.

Gündəlik qiymətləndirmə prosesinin aparılması da müəllim üçün ikiqat problemdir. Çünki müəllim sinifdə olan bütün uşaqların hər biri haqqında məlumatı həmin o formativ qiymətləndirmə jurnalında yazmalıdır. İndi təsəvvür edin ki, bir sinifdə 25-30 şagird varsa, bu nə qədər zaman alır. Üstəlik, təsəvvür edin ki, bu, bir sinfə aid deyil. Tutaq ki, müəllim 9a, 9b, 9c siniflərinə dərs deyirsə və hər sinifdə 30 nəfər varsa, onların hamısının formativ qiymətləndirməsini aparmalıdır. Bu isə o deməkdir ki, müəllim həmin bu 90 nəfər haqqında formativ qiymətləndirmədə nəsə yazmalıdır. Müəllimlərin hər dəfə bu jurnalları doldurmaq məcburiyyəti əlavə yükün artırmasıdır".

O qeyd edib ki, bütün bunlarla yanaşı, müəllim həm də kiçik summativ qiymətləndirmə (KSQ) aparmalıdır. Bu zaman da bütün şagirdlərin data-analizləri, təhlilləri aparılmalı və təhlilin nəticəsi yenə də həm müəllimin gündəliyində, həm elektron şəkildə "Excel" proqramında, həm də qrafik diaqramlarda göstərilməlidir.

"Ən çox zaman itkisi tələb edən işlərdən biri də gündəlik cari planlama aparmaq tələbidir. Müəllim hər dərsə girməzdən əvvəl bu cari planlamanı yazmalıdır. Bu həm illik, həm də gündəlik planlamadır və ona direktor müavini imza atmalıdır. Bütün bu sadaladıqlarım arasında cari və perspektiv planlaşma mütləqdir, qalanları isə əlavə yükdür. Gündəlik görməli olduğumuz işlərin üstünə bəzən görməli olmadığımız işlər də gəlir, əlavə də nələrisə yazmalı oluruq. Bütün bu kimi proseslər isə olduqca yorucudur və əlbəttə ki, müəllimin məhsuldarlığını azaldır, dərsə fokuslanmasına mane olur", - deyə R.Camalova vurğulayıb.

Əzizə İsmayılova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:121
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 02 İyun 2025 17:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri