Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Müəllimlərin sayının azalması təhsildə keyfiyyətə necə təsir edəcək? EKSPERT DANIŞDI

Müəllimlərin sayının azalması təhsildə keyfiyyətə necə təsir edəcək? EKSPERT DANIŞDI

Sia Az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

“Müəllimlərin sayının azalması təhsilin keyfiyyətinə birbaşa təsir edən əsas amillərdən biridir və bu prosesin necə həyata keçiriləcəyi təhsilin gələcəyi üçün həlledici olacaq. Əgər bu islahat düzgün planlaşdırılmazsa, müəllimlərin sayının azaldılması təhsil sistemində ciddi problemlərə səbəb ola bilər. Bu prosesin əsas məqsədi müəllimlərin dərs yükünü artıraraq onların maaşlarını yüksəltməkdirsə, bu yanaşma uzunmüddətli perspektivdə daha böyük fəsadlara gətirib çıxara bilər”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib.

Kamran Əsədov sözlərinə belə davam edib: “Müəllimlərin sayının azalması ilə dərs yükü artacaq və bu, pedaqoji fəaliyyətin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, müəllimin dərs saatlarının optimal olması onun tədris prosesində daha effektiv və yaradıcı fəaliyyət göstərməsinə imkan yaradır. Məsələn, Finlandiya və Estoniya kimi ölkələrdə müəllimlər həftədə orta hesabla 15-20 saat dərs deyir və qalan vaxtlarını dərs hazırlığına, metodiki işlərə və şagirdlərlə fərdi işləməyə sərf edirlər. Bu model müəllimin həm şagirdlərə fərdi yanaşmasını təmin edir, həm də onun pedaqoji bacarıqlarını daim inkişaf etdirməsinə şərait yaradır. Əgər Azərbaycanda müəllimlərin dərs yükü həftədə 30-35 saata qədər artırılarsa, onların metodiki işlərə, şagirdlərlə fərdi məşğul olmağa və öz üzərində işləməyə vaxtı qalmayacaq. Bu isə təhsilin keyfiyyətinə birbaşa mənfi təsir edəcək.

Şagirdlərin sayı ilə müəllimlərin sayı arasındakı balans pozulanda təhsilin keyfiyyəti aşağı düşür. Müəllimlərin sayının azaldılması siniflərdə şagird sayının artmasına səbəb olacaq və bu da müəllimlərin hər bir şagirdə fərdi yanaşmasını çətinləşdirəcək. Məsələn, hazırda bəzi məktəblərdə siniflərdə 30-35 şagird var ki, bu da dərsin effektivliyini azaldır. Əgər müəllimlərin sayı azaldılarsa və bu tendensiya davam edərsə, gələcəkdə siniflərdə 40-45 şagirdin olması reallığa çevriləcək. ABŞ və Avropa ölkələrinin təhsil sistemində aparılan araşdırmalar göstərir ki, siniflərdə şagird sayının azalması akademik göstəricilərə müsbət təsir edir. Harvard Universitetinin 2020-ci ildə apardığı araşdırmaya görə, sinifdə şagird sayı 25-dən az olduqda, onların akademik göstəriciləri daha yüksək olur. Yəni müəllimlər nə qədər az şagirdə dərs keçərsə, bir o qədər keyfiyyətli nəticələr əldə etmək mümkündür.

Müəllimlərin sayının azaldılması nəticəsində bəzi ixtisaslar üzrə ciddi kadr çatışmazlığı problemi yarana bilər. Hazırda Azərbaycanda riyaziyyat, fizika, informatika və texniki fənlər üzrə müəllim çatışmazlığı müşahidə edilir. 2022-ci ildə Dövlət İmtahan Mərkəzinin keçirdiyi müəllimlərin işə qəbulu imtahanlarında bəzi fənlər üzrə keçid balını toplayan namizədlərin sayı kifayət qədər az olub. Əgər müəllimlərin sayı azaldılarsa və yeni müəllimlərin işə cəlb edilməsi məhdudlaşdırılarsa, gələcəkdə bu fənlər üzrə ciddi müəllim çatışmazlığı yaranacaq. Bu isə təhsil sistemində ciddi boşluqların meydana çıxmasına və bəzi fənlərin keyfiyyətsiz tədrisinə səbəb olacaq.

Müəllimlərin sayının azaldılması onların peşəkar inkişafına da mənfi təsir göstərə bilər. Əgər müəllimlər daha çox dərs yükü ilə işləməyə məcbur olsalar, onların ixtisasartırma kurslarına, əlavə təlimlərə və yeni pedaqoji metodları öyrənməyə ayıracaq vaxtları olmayacaq. Finlandiya, Almaniya və Sinqapur kimi qabaqcıl təhsil sistemlərinə malik ölkələrdə müəllimlərin peşəkar inkişafı üçün onlara kifayət qədər vaxt ayrılır. Bu ölkələrdə müəllimlərə metodiki hazırlıq üçün əlavə saatlar verilir və onların tədris keyfiyyətinin daim yüksəldilməsi üçün resurslar təmin edilir. Azərbaycanda isə əgər müəllimlərin dərs yükü artırılarsa və onlara əlavə metodiki hazırlıq üçün vaxt ayrılmazsa, bu, onların pedaqoji bacarıqlarının zəifləməsinə və nəticədə təhsilin keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olacaq.

Maaşların artırılması üçün müəllimlərin sayını azaltmaq qısamüddətli həll kimi görünə bilər, lakin uzunmüddətli perspektivdə təhsil sisteminin inkişafına mane olacaq. Müəllimlərin maaşlarının artırılması yalnız onların dərs saatlarını artırmaqla yox, həm də təhsil sisteminə daha çox investisiya qoymaqla mümkün ola bilər. Məsələn, Estoniyada müəllim maaşlarının artırılması üçün dövlət büdcəsindən əlavə vəsait ayrıldı və bu, ölkədə müəllim peşəsini daha cəlbedici etdi. Nəticədə, Estoniyanın təhsil sistemi beynəlxalq reytinqlərdə yüksək yer tutmağa başladı. Azərbaycanda isə maaş artımını yalnız müəllimlərin dərs yükünü artırmaqla həll etməyə çalışmaq onların iş şəraitini çətinləşdirəcək və pedaqoji sahəyə marağın azalmasına səbəb olacaq.

Nəticə olaraq, müəllimlərin sayının azaldılması və dərs yükünün artırılması təhsilin keyfiyyətinə birbaşa təsir edəcək və bu təsir əsasən mənfi olacaq. Əgər bu proses düzgün planlaşdırılmasa, müəllimlərin psixoloji və fiziki tükənməsi, şagirdlərin akademik göstəricilərinin azalması və kadr çatışmazlığı kimi ciddi problemlər meydana çıxacaq. Əgər məqsəd təhsilin keyfiyyətini artırmaqdırsa, bu, yalnız müəllimlərin sayını azaltmaqla yox, onların iş şəraitini yaxşılaşdırmaq, tədris prosesini innovativ üsullarla təkmilləşdirmək və məktəblərdə təhsil infrastrukturunu gücləndirməklə mümkündür. Müəllimlərin sayı azaldılmadan da onların maaşlarını artırmaq və təhsilin keyfiyyətini yüksəltmək mümkündür. Əsas məsələ, qısamüddətli iqtisadi həllər deyil, uzunmüddətli və dayanıqlı təhsil strategiyasının qurulmasıdır”.

Ayşən Vəli

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:279
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 11 Fevral 2025 11:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri