Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Müəllimlərlə bağlı qərar verilə bilər: Say azalır, bal artır, maaş isə...

Müəllimlərlə bağlı qərar verilə bilər: Say azalır, bal artır, maaş isə...

Cebheinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Son illər ölkədə müəllimlərin, daha doğrusu, bu ixtisasa yiyələnənlərin sayının çox olması müzakirə mövzularından birinə çevrilib.  

Qeyd edək ki, 2024-2025-ci tədris ili üzrə müəllimlərin işə qəbulu (MİQ) müsabiqəsində iştirak üçün 70 minə yaxın şəxs müraciət edib, 50 mindən çox namizəd isə test imtahanı mərhələsində iştirakçı olub.  Müsabiqənin nəticələrinə əsasən, 6 300-ə yaxın müəllim işlə təmin olunub və elan edilmiş vakant yerlərin 90%-i tutulub. Bu, onu göstərir ki, MİQ imtahanına müraciət edənlərin sayı kifayət qədərdir.   

Bu gün Milli Məclisdə elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev “Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi inkişaf strategiyası: 

Mövcud vəziyyət və perspektivlər” adlı konfransda çıxışı zamanı bildirib ki, Azərbaycan dili və ədəbiyyat ixtisasına gələn müəllimlərin sayında artım müşahidə olunur: 

“Son illər 411-dən çox abituriyent 500-dən yuxarı bal toplayaraq müəllimlik ixtisasını seçib. Bizim də prioritetimiz müəllimlik ixtisasının balını qaldırıb savadlı kadrların yetişməsinə imkan yaratmaqdır”. 

Bu gün müəllimlik ixtisasından məzun olanların sayı kifayət qədər olsa da, həm sertifikasiyadan, həm MİQ imtahanından keçə bilməyən müəllimlər var. Eyni zamanda, məktəblərin birləşdirilməsi də müəllimlərin işlə təminatına çətinlik yaradır. 

Bu baxımdan, ən uğurlu variant müəllim ixtisasına qəbul sayını azaltmaqdırmı və bu proses gənclərin texniki sahələrə daha çox yönəlməsinə imkan yaradarmı?

Məsələ ilə bağlı təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin Milli Məclisdə səsləndirdiyi “500-dən çox bal toplayan abituriyentlərin müəllimliyi seçməsi” faktı Azərbaycan təhsil sistemində uzun illər mövcud olmayan keyfiyyət dönüşünün ilk real indikatorudur: 

“Bu göstərici müəllimlik ixtisasının tədricən zəiflərin sığındığı sahədən güclülərin şüurlu seçiminə çevrildiyini göstərir. Bu, Elm və Təhsil Nazirliyinin son illər apardığı ardıcıl siyasətin nəticəsi kimi dəyərləndirilməlidir. Lakin eyni zamanda, məzun bolluğu, sertifikatlaşdırma və MİQ-də uğursuzluqlar, məktəblərin birləşdirilməsi fonunda iş yerlərinin azalması problemi bu uğuru struktur baxımdan kölgədə qoyur və “Jarada problem var?” sualını gündəmə gətirir.

Statistika vəziyyətin mahiyyətini açıq göstərir. Son illərdə pedaqoji ixtisaslardan hər il minlərlə məzun universitetləri bitirir. Eyni dövrdə Elm və Təhsil Nazirliyinin rəsmi açıqlamalarına görə, sertifikatlaşdırma prosesində təxminən 8 min müəllim peşə tələblərinə cavab vermədiyi üçün sistemdən kənarlaşdırılıb. 

MİQ imtahanlarında iştirak edənlərin isə əhəmiyyətli hissəsi keçid balını toplaya bilmir. Digər tərəfdən, ümumi təhsil məktəblərində şagird sayının azalması və optimallaşdırma siyasəti nəticəsində məktəblərin birləşdirilməsi müəllim tələbatını faktiki olaraq azaldır. 

Nəticədə ali məktəbdə müəllim hazırlığı ilə real əmək bazarı arasında ciddi uyğunsuzluq yaranır. Bir tərəfdə yüksək balla qəbul olunmuş gənclər, digər tərəfdə isə həmin gəncləri "udmaq" gücündə olmayan sistem mövcuddur.

Qanunvericilik müstəvisində problem açıq şəkildə görünür. “Təhsil haqqında” Qanunda müəllim hazırlığının keyfiyyət əsaslı təşkili, müəllim peşəsinin xüsusi məsuliyyət tələb edən fəaliyyət sahəsi olduğu qeyd edilir. Həmin qanuna görə, dövlət yalnız diplom verən deyil, həm də təhsilalanı əmək bazarına hazır formada çıxarmalıdır. 

Sertifikatlaşdırma və MİQ mexanizmləri məhz bu qanuni tələbin icrasıdır və onların mövcudluğu problemin süni deyil, real olduğunu sübut edir. Əgər ali məktəbi bitirənlərin böyük hissəsi bu mexanizmlərdən keçə bilmirsə, bu, qəbulun çoxluğundan daha çox hazırlığın keyfiyyəti ilə bağlı problemdir”.

Ekspertin sözlərinə görə, qəbul sayının azaldılması bu şəraitdə intuitiv olaraq məntiqli görünür və qısamüddətli dövrdə müəyyən müsbət təsir göstərə bilər: 

“Aşağı balla və zəif motivasiyalı abituriyentlərin pedaqoji ixtisaslara daxil olmasının qarşısı alına bilər, məzun bolluğu müəyyən qədər azalar, müəllim işsizliyi ilə bağlı sosial gərginlik zəifləyə bilər. Paralel olaraq, bir qrup gəncin texniki və peşə yönümlü sahələrə üz tutması ehtimalı da yüksələr. Bu, xüsusilə sənaye, texnologiya və tətbiqi bacarıqlar sahəsində kadr çatışmazlığı fonunda iqtisadi baxımdan müsbət effektdir.

Lakin qəbulun mexaniki şəkildə azaldılması strateji həll deyil və dünya təcrübəsi bunu açıq şəkildə sübut edir. Finlandiyada müəllimliyə qəbul çox selektivdir, lakin əsas süzgəc universitet daxilində və praktik mərhələdə tətbiq olunur. Estoniyada pedaqoji ixtisaslara qəbul nisbətən açıqdır, amma müəllim kimi sistemdə qalmaq son dərəcə çətindir. 

Sinqapurda isə müəllim hazırlığı birbaşa əmək bazarı proqnozları ilə tənzimlənir və artıq kadr hazırlığına sistemli şəkildə yol verilmir. Bu ölkələrdə ortaq yanaşma ondan ibarətdir ki, qəbul tək həlledici mexanizm deyil, əsas məsələ planlama, tələbkarlıq və mərhələli filtrasiya mexanizmləridir.

Azərbaycan reallığında dəyişməli olan əsas məsələ qəbulun sayından çox, qəbulun planlanmasıdır. Hansı fənn üzrə neçə müəllimə ehtiyac olduğu, hansı regionlarda real kadr çatışmazlığının davam etdiyi, hansı sahələrdə artıq doymuşluq yarandığı dəqiq hesablanmadan qəbulun azaldılması problemi sadəcə ötürə bilər. 

Bu zaman müəllimlikdən imtina edən gənc avtomatik olaraq texniki sahəyə yönəlməyəcək, əgər dövlət tərəfindən stimullaşdırma mexanizmi qurulmayıbsa, o, yenə də asan diplom verən başqa bir sahəni seçəcək”.

Ekspertin fikrincə, müsbət məqam ondan ibarətdir ki, Elm və Təhsil Nazirliyi artıq bu məsələyə yalnız kəmiyyət prizmasından yanaşmır: “Müəllimlik ixtisaslarında keçid ballarının yüksəldilməsi, sertifikatlaşdırma, MİQ, diferensial əməkhaqqı sistemi, tamştat modelinə keçid müəllim peşəsini ciddi filtrasiyadan keçirən kompleks mexanizm formalaşdırıb. Nazirlik faktiki olaraq müəllimliyi “bitirən işləyəcək” modelindən “layiq olan qalacaq” modelinə keçirir. Bu yanaşma strateji baxımdan doğru və cəsarətlidir. 

Müqayisəli təhlil göstərir ki, ən effektiv yol qəbulun kəskin azaldılması deyil, qəbulun əmək bazarı ilə sinxronlaşdırılması, universitetdaxili tələblərin sərtləşdirilməsi və diplomdan sonrakı mərhələdə real süzgəcin qorunmasıdır. Bu yanaşma bir tərəfdən müəllimlikdə süni yığılmanın qarşısını alır, digər tərəfdən gənclərin texniki və praktiki sahələrə yönəlməsini təsadüfi yox, şüurlu seçimə çevirir.

Hesab edirəm ki, qəbul sayının azaldılması alət ola bilər, amma əsas strategiya olmamalıdır. Əsas strategiya müəllimlik ixtisaslarına yalnız güclülərin qəbul olması, zəiflərin isə sistemdə qalmasına imkan verilməməsidir. 

Bu istiqamətdə Elm və Təhsil Nazirliyinin apardığı siyasət müsbət, ardıcıl və uzunmüddətli perspektivdə öz nəticəsini verəcək yanaşmadır. Müəllim bolluğundan müəllim keyfiyyətinə keçid mərhələsi ağrılıdır, amma bu mərhələni keçmədən güclü məktəb, güclü təhsil və güclü dövlət qurmaq mümkün deyil”.

Nigar Abdullayeva
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Müəllimlər qərar Kamran Əsədov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:105
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 08 Dekabr 2025 14:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see434

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see327

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see325

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see304

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see298

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see284

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see282

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see272

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see253

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see237

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see232

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see215

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see214

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see205

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see199

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see195

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see191

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see191

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see186

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri