Münasibət problemlərini ChatGPT yə soruşmaq hansı riski yaradır? Mütəxəssis açıqladı

Münasibətlər üzrə terapevt, psixoloq Dr. Sevilay Abudaram son dövrlər cütlüklərin aralarındakı problemləri həll etmək üçün süni intellekt tətbiqlərinə üz tutması tendensiyasını şərh edib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, partnyorla birbaşa ünsiyyət qurmaq əvəzinə alqoritmə müraciət etmək münasibətdə "üçbucaqlanma" adlandırılan müdafiə mexanizminə çevrilir.

Rəqəmsal üçbucaqlanma və narahatlıqdan qaçış

Münasibətlərdə yaşanan qeyri-müəyyənlik, çarəsizlik və narahatlıq kimi hisslər insanları sürətli həll yolları axtarmağa sövq edir. Sevilay Abudaramın fikrincə, partnyoru ilə üzləşməyin doğura biləcəyi çətin emosiyalardan qaçmaq istəyən şəxslər süni intellekti tampon vasitə kimi istifadə edir. Bu vəziyyətin əsas təzahürləri belə ümumiləşdirilir:

Müdafiə sahəsi yaratma: Şəxs süni intellektlə "ittifaq” quraraq partnyoruna qarşı haqlı olduğunu sübut etməyə çalışır. Bu yanaşma münasibəti həll məkanından çıxarıb mübarizə meydanına çevirir.

Qeyri-müəyyənlikdən qaçış: Yoldaşı ilə mübahisə edən şəxslərin partnyorunun nə hiss etdiyini və ya özünün haqlı olub-olmadığını alqoritmdən soruşması yanlış başetmə üsulu kimi qiymətləndirilir.

Münasibətdə süni intellektdən istifadənin iki əsas riski

Sevilay Abudaram süni intellektə yönəlmənin arxasında duran prosesləri iki əsas başlıq altında izah edir:

1. Müasir "zehin oxuma”: İnsanlar yoldaşı ilə danışmaq əvəzinə ChatGPT kimi alətlərə baş verənləri izah edərək partnyorunun nə düşündüyünü anlamağa çalışır. Bu isə real ünsiyyətdən uzaq, ehtimallara əsaslanan münasibət modelinə gətirib çıxarır.

2. Münasibətsəl tənbəllik: Problemləri robotlara soruşmaq emosional təmas əvəzinə məntiqi məlumat analizinə sığınmaq kimi xarakterizə olunur. Sevilay Abudaram vurğulayır ki, alqoritmin verdiyi cavablar nə konkret şəxsə, nə də onun partnyoruna xasdır.

Emosional təmasın əhəmiyyəti

Münasibət idarəçiliyini bir alqoritmə həvalə etməyin bağları fərqinə varmadan sona doğru sürükləyə biləcəyi bildirilir. Sistem baxımından problemi robota soruşmağın "münasibətsəl tənbəllik” olduğunu deyən Abudaram münasibətlərin ehtiyacının məlumat analizi deyil, emosional təmas olduğunu xüsusi vurğulayır.

Aydın