Icma.az
close
up
RU
Müstəqil dövlətçiliyin hüquqi təməli və milli suverenliyin rəmzi

Müstəqil dövlətçiliyin hüquqi təməli və milli suverenliyin rəmzi

Icma.az, Ses qazeti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

12 noyabr Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində mühüm əhəmiyyətə malik əlamətdar gündür. Bu tarix müstəqil Azərbaycan Respublikasının Əsas Qanununun – Konstitusiyanın qəbul edildiyi, dövlətçiliyimizin hüquqi əsaslarının möhkəmləndirildiyi gündür.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hazırlanmış və 1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq referendumu ilə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası ölkəmizin müstəqil dövlət quruculuğu yolunda mühüm tarixi mərhələ olmuşdur. Konstitusiya müasir dünyanın demokratik və hüquqi dəyərlərini, xalqımızın çoxəsrlik dövlətçilik ənənələrini, milli və ümumbəşəri prinsipləri özündə birləşdirərək hüquqi, demokratik və dünyəvi dövlət quruculuğunun möhkəm təməlini yaratmışdır.
Azərbaycanın konstitusiya quruluşunun tarixi mürəkkəb və zəngin inkişaf yolu keçmişdir. 1918–1920-ci illərdə mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövlətin Əsas Qanununu qəbul edə bilməsə də, sonrakı dövrlərdə ölkəmizdə bir neçə konstitusiya qəbul edilmişdir. Xüsusilə, 1978-ci il aprelin 21-də qəbul edilmiş Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit olunması milli dövlətçilik tariximizdə mühüm hadisə olmuşdur.
1991-ci ildə dövlət müstəqilliyinin bərpasından sonra yeni Konstitusiyanın qəbul edilməsi zərurəti yaranmışdı. Lakin ölkədə hökm sürən siyasi qeyri-sabitlik və böhran bu prosesin həyata keçirilməsinə mane olurdu. Yalnız 1993-cü ildə Heydər Əliyevin xalqın tələbi ilə yenidən hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə ictimai-siyasi sabitlik bərpa edildi, dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi və müasir dövlət quruculuğu istiqamətində əsaslı addımlar atıldı.
Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə hazırlanmış Konstitusiya layihəsi 1995-ci il noyabrın 12-də referendum yolu ilə qəbul edildi. Referendumda iştirak edən seçicilərin 91,9 faizi Konstitusiyanın lehinə səs verdi və sənəd həmin il noyabrın 27-də qüvvəyə mindi. Bu tarixi hadisə müstəqil Azərbaycanın hüquqi dövlət quruculuğunda yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.
Konstitusiyanın əsas prinsiplərindən biri insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının qorunmasıdır. Əsas Qanunumuzda insanların bərabərliyi, söz və fikir azadlığı, vicdan azadlığı, mülkiyyət hüququ, təhsil, əmək və sosial təminat hüquqları, eləcə də digər fundamental hüquqlar təsbit edilmişdir. Konstitusiya dövlət hakimiyyətinin qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyətlərinə bölünməsini müəyyənləşdirmiş, hakimiyyət orqanlarının fəaliyyətinin hüquqi çərçivəsini formalaşdırmışdır.
Konstitusiyanın qəbulundan sonra ölkəmizdə hüquqi dövlət quruculuğunun mühüm institutları formalaşdırılmış, 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi fəaliyyətə başlamışdır. Bu təsisat Konstitusiyanın aliliyinin təmin olunmasında, qanunların və digər normativ hüquqi aktların Əsas Qanuna uyğunluğunun yoxlanılmasında mühüm rol oynayır.
Zamanın tələblərinə və cəmiyyətdə baş verən dəyişikliklərə uyğun olaraq, Konstitusiyaya 2002, 2009 və 2016-cı illərdə referendumlar vasitəsilə əlavə və dəyişikliklər edilmişdir. Həmin dəyişikliklər dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsinə, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsinin gücləndirilməsinə və sosial dövlət prinsiplərinin inkişafına xidmət etmişdir.
Azərbaycanın müasir tarixində əldə edilmiş mühüm nailiyyətlər Konstitusiyanın əhəmiyyətini daha da artırmışdır. 2020-ci ildə Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin sarsılmaz siyasi iradəsi və bənzərsiz sərkərdəlik məharəti sayəsində Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi Zəfər və 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş antiterror tədbirləri nəticəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam bərpa edilmişdir. Bununla da Azərbaycan Konstitusiyasının hüquqi qüvvəsi ölkəmizin bütün ərazisində təmin olunmuşdur.
Məhz bu tarixi reallıqları, Konstitusiyanın qəbul edilməsinin 30-cu və Vətən müharibəsində Qələbənin 5-ci ildönümünü nəzərə alan Prezident İlham Əliyev 2024-cü il 28 dekabr tarixli Sərəncamı ilə 2025-ci ili ölkəmizdə “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan etmişdir. Bu təşəbbüs dövlət müstəqilliyimizin, milli suverenliyimizin və konstitusion dəyərlərimizin əhəmiyyətini bir daha ön plana çıxarmışdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 30 illiyi münasibətilə yubiley medalının təsis edilməsi də Əsas Qanunumuzun dövlətçilik tariximizdəki müstəsna roluna verilən yüksək qiymətin ifadəsidir.
Bu gün Azərbaycan Respublikası Konstitusiyanın müəyyən etdiyi prinsiplərə əsaslanaraq müstəqil dövlətçilik ənənələrini inkişaf etdirir, insan hüquq və azadlıqlarının qorunmasını, qanunun aliliyini və dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsini əsas prioritetlər kimi müəyyənləşdirir.
Beləliklə, 12 Noyabr – Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Günü xalqımızın dövlətçilik iradəsinin, müstəqilliyimizin, milli birliyimizin və hüquqi dövlət quruculuğu əzminin təcəssümüdür. Bu əlamətdar gün hər bir vətəndaşa Konstitusiyamızın mahiyyətini, hüquq və vəzifələrini dərindən dərk etməyi, dövlətimizin müstəqilliyinin və suverenliyinin qorunmasına töhfə verməyi xatırladır.
Ana Qanunumuz müstəqilliyimizin hüquqi təminatı, dövlətçiliyimizin möhkəm dayağı, gələcək nəsillər üçün etibarlı inkişaf yolumuzdur!

Əli Hüseynli
Milli Məclisin deputatı

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:114
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 06 Noyabr 2026 12:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri