Müstəqilliyin tarixi zirvəsi

Tarix bəzən elə məqamlar təqdim edir ki, həmin anlar bir xalqın taleyində həm keçmişin izlərini, həm də gələcəyin istiqamətini formalaşdırır. Azərbaycan xalqı üçün 28 May məhz belə müqəddəs və taleyüklü tarixlərdən biridir. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin elan olunması ilə xalqımız əsrlər boyu arzuladığı müstəqil dövlətçilik idealını gerçəkləşdirdi. Bu hadisə Azərbaycan tarixində olduğu kimi, bütövlükdə Şərq və müsəlman dünyasının siyasi tarixində də yeni bir dövrün başlanğıcı oldu. Çünki Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqdə ilk demokratik və parlamentli respublika kimi tarixə düşərək dünya dövlətçilik tarixində mühüm yer qazandı. XX əsrin əvvəlləri dünya tarixində mürəkkəb siyasi proseslərlə yadda qalan bir dövr idi. Böyük imperiyalar parçalanır, xalqlar isə milli azadlıq uğrunda mübarizəyə qalxırdılar. Azərbaycan xalqı da bu tarixi proseslərdən kənarda qalmadı. Uzun illər müxtəlif imperiyaların tərkibində yaşayan xalqımız öz milli kimliyini, dilini və mənəvi dəyərlərini qoruyaraq müstəqil dövlət qurmaq iradəsini itirmədi. Nəhayət, 1918-ci ildə xalqın azadlıq arzusu gerçəyə çevrildi və Azərbaycan öz müstəqilliyini bütün dünyaya bəyan etdi. Bu, sadəcə siyasi qərar deyildi. Bu, xalqın milli ruhunun, azad düşüncəsinin və gələcəyinə sahib çıxmaq iradəsinin təcəssümü idi.Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucuları olduqca çətin və mürəkkəb şəraitdə fəaliyyət göstərirdilər. Yeni yaranmış dövlət həm daxili siyasi gərginliklərlə, həm iqtisadi problemlərlə, həm də xarici təhdidlərlə qarşı-qarşıya idi. Lakin bütün çətinliklərə baxmayaraq, Cümhuriyyət rəhbərləri qısa müddət ərzində müasir dövlətin əsaslarını formalaşdırmağa nail oldular. Dövlət bayrağı qəbul edildi, parlament yaradıldı, milli ordu quruldu, dövlət idarəçilik sistemi təşkil olundu. Görülən bütün bu işlər Azərbaycanın müstəqil və suveren dövlət kimi möhkəmlənməsinə xidmət edirdi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri demokratik prinsiplərə verdiyi böyük önəm idi. Həmin dövrdə dünyanın bir çox inkişaf etmiş ölkələrində qadınlara seçki hüququ verilmədiyi halda, Azərbaycan qadınlara səsvermə hüququ tanıdı. Bu qərar dövlətin nə qədər müasir, qabaqcıl və humanist düşüncəyə sahib olduğunu açıq şəkildə göstərirdi. Eyni zamanda dinindən, milliyyətindən və sosial mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bütün vətəndaşların hüquq bərabərliyinin təmin olunması Cümhuriyyətin demokratik mahiyyətini ortaya qoyurdu. Cümhuriyyət dövründə təhsil və maarifçilik sahəsinə də xüsusi diqqət yetirilirdi. Yeni məktəblərin açılması, milli kadrların hazırlanması və gənclərin xaricdə təhsil almasına şərait yaradılması Azərbaycanın gələcəyinə hesablanmış mühüm addımlar idi. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması isə ölkənin elm və təhsil tarixində mühüm hadisəyə çevrildi. Çünki güclü dövlətin əsas dayaqlarından biri savadlı, düşüncəli və vətənpərvər gənclərdir. Təəssüf ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti uzunömürlü olmadı və cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi. 1920-ci ildə bolşevik işğalı nəticəsində Cümhuriyyət süqut etdi. Lakin xalqın qəlbində yaşayan azadlıq və müstəqillik arzusu heç vaxt sönmədi. Onilliklər keçsə də, milli dövlətçilik ideyası xalqın yaddaşında yaşamağa davam etdi. Nəhayət, 1991-ci ildə Azərbaycan yenidən dövlət müstəqilliyini bərpa etdi və bununla da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin idealları müasir dövrdə davam etdirildi. Bu gün müasir Azərbaycan Respublikası regionun ən güclü və nüfuzlu dövlətlərindən biri kimi inkişaf edir. Ölkəmizin siyasi sabitliyi, iqtisadi nailiyyətləri, beynəlxalq nüfuzu və güclü ordusu müstəqilliyimizin nə qədər böyük və qiymətli sərvət olduğunu göstərir. Azərbaycanın qazandığı uğurların təməlində isə 1918-ci ildə qoyulan dövlətçilik ənənələri dayanır. Bu ənənələr xalqın milli birliyini, dövlətə bağlılığını və vətən sevgisini daha da gücləndirir. 28 May keçmişi xatırlamaqla yanaşı, gələcəyə baxış, milli birlik və həmrəylik günüdür. Müstəqillik hər bir xalqın ən böyük sərvətidir. Onu qorumaq, inkişaf etdirmək və gələcək nəsillərə ötürmək hər bir vətəndaşın müqəddəs borcudur. Xüsusilə gənc nəsil Azərbaycan tarixini dərindən öyrənməli, milli-mənəvi dəyərlərə sahib çıxmalı və dövlətimizin inkişafı naminə çalışmalıdır. Bu gün 28 May Azərbaycan xalqının qürur, şərəf və dövlətçilik bayramıdır. Bu tarix bir daha sübut edir ki, azadlıq uğrunda mübarizə aparan xalqlar gec-tez öz məqsədlərinə çatırlar. Azərbaycan xalqı da öz birliyi, əzmi və vətən sevgisi ilə müstəqil dövlət qurmağa nail oldu və bu müstəqilliyi qoruyaraq daha güclü gələcəyə doğru inamla addımlayır. 28 May — xalqın azadlıq ruhunun, milli iradəsinin və dövlətçilik düşüncəsinin əbədi simvoludur.

Fərid Mustafayev

YAP Yasamal rayon təşkilatının fəalı