Narvada rusdillilərin qorunması və ya Kremlin ənənəvi oyunu

Rusiya NATO-ya qarşı hibrid strategiya sınaqdan keçirir: Narva mükəmməl hədəfdir

Estoniyanın Narva şəhəri ətrafındakı müxtəlif xəbərlər təsadüfi bir məlumat sızması deyil. Bu, 2014-cü ildən bəri Ukraynaya tanış olan klassik kəşfiyyat və Rusiya hibrid əməliyyatının hazırlıq mərhələsinə bənzəyir. Kreml ənənəvi olaraq tanklarla deyil, narrativlərlə işləyir: əvvəlcə informasiya reallığı yaradılır, sonra siyasi gərginlik yaranır və yalnız bundan sonra güc vasitələri tətbiq oluna bilər.

Narva bunun üçün demək olar ki, mükəmməl bir hədəfdir: bölgənin mürəkkəb tarixi kimliyi, Rusiya ilə həmsərhəd şəhər və 90 faizdən çoxu rusdilli olan 50 min insan. Moskvanın həmişə Avropaya qarşı potensial təsir nöqtələri kimi gördüyü ərazilər məhz bu cür ərazilərdir.

Bu günlərdə sosial media və mesajlaşma platformalarında "Narva Xalq Respublikası" ideyasının təbliği aparılır.

Eyni zamanda, yalançı dövlətçilik simvollarından istifadə olunur, "rusdillilərin sıxışdırılması" barədə mesajlar yayılır və radikal tezislərə ictimai reaksiyalar sınaqdan keçirilir... Bütün bunlar rus informasiya və psixoloji əməliyyatlarının standart alətlər dəstidir.

Ukrayna bu metodologiyaya yaxşı bələddir. Krım və Donbassdakı hadisələr məhz belə başladı: əvvəlcə informasiya buraxılması, sonra yerli kəşfiyyat şəbəkələrinin formalaşdırılması, "münaqişə" atmosferinin yaradılması və daha sonra siyasi və ya hərbi eskalasiya cəhdləri.

Əslində hazırda Estoniya sərhədində hərbi ssenarinin hazırlanmasına dair heç bir əlamət yoxdur. Lakin NATO sınaqdan keçirilir. Başqa sözlə, Rusiya "Narva Xalq Respublikası" haqqında uydurmalar yaratmaqla şəhərin müdafiəsini deyil, bütün sistemin müdafiəsini sınaqdan keçirir. Sual budur: təhlükəsizlik xidmətləri nə qədər tez reaksiya verəcək, cəmiyyət təbliğata hansı cavabı verəcək, siyasi institutlar böhran ssenarilərinə hazırdırmı və nəhayət, Alyansdan konsolidasiya olunmuş cavab olacaqmı?

Sadə dillə desək, NATO-nun 5-ci maddəsinin təkcə hərbi sahədə deyil, həm də hibrid ölçüdə işləyib-işləmədiyini yoxlamaq cəhdi var.

Estoniya hazırda bir çox ölkənin əvvəlki oxşar vəziyyətlərdə olduğundan xeyli sürətli və daha peşəkar şəkildə hərəkət edir. Sərhəd nəzarəti gücləndirilir, təsir informasiya şəbəkələri izlənilir və daxili təhlükəsizlik xidmətləri fəal şəkildə iştirak edir. Amma ən əsası, Rusiyanın həmişə istismar etməyə çalışdığı siyasi qarışıqlıq yoxdur.

Bu vəziyyətdə Ukrayna Rusiyanın idarə olunan böhranlar yaratmaq strategiyasından açıq şəkildə imtina etmədiyi qənaətinə gələ bilər. Sadəcə o indi bu strategiyanı təkcə postsovet məkanında deyil, NATO ölkələrinə qarşı tətbiq edir. Axı bu gün Narvadan danışarkən təkcə Estoniyadan danışmırıq. Söhbət Rusiyanın Qərblə hibrid qarşıdurmasının yeni mərhələsindən gedir.

Ukraynanın tərəfdaşlarına izah etməli olduğu başqa bir vacib məqam var: hibrid aqressiya haradasa "naməlum kiçik yaşıl adamlar" peyda olanda deyil, “Telegram” kanallarında "xalq respublikası" sözləri peyda olanda başlayır.

Və bu cür ssenarilərə qarşı ən yaxşı əks-tədbir yalnız ordu deyil. Dövlətin möhkəmliyi, güclü əks-kəşfiyyat, təbliğata qarşı ictimai immunitet və sürətli institusional reaksiya vacibdir. Ukrayna artıq bu mərhələni keçib. Avropa hazırda sürətlənmiş bir templə bu mərhələdən keçir.

Müəllif: Viktor Yaqun - Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti sədrinin sabiq müavini, ehtiyatda olan general-mayor.

Mənbə: UNİAN

Tərcümə AYNA.AZ-a məxsusdur.