Nə qida, nə də diqqət: Freyd 100 il əvvəl uşağın ən güclü ehtiyacını açıqlamışdı

Məşhur psixoanalitik Ziqmund Freydin 100 ildən çox əvvəl yazdığı bir müşahidə yenidən uşaq tərbiyəsi mütəxəssislərinin diqqətini cəlb edib. Söhbət onun 1930-cu ildə yazdığı "Mən uşaqlıqda atanın müdafiə ehtiyacından daha güclü ehtiyacı təsəvvür edə bilmirəm” fikrindən gedir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy” yazır.

Freyd vurğulayırdı ki, uşağın erkən yaş dövrünü ağır narahatlıq olmadan keçməsi üçün ona dərin emosional təhlükəsizlik və sabitlik təcrübəsi lazımdır. O, uşağın dünyanı təhlükə kimi deyil, idarə oluna bilən mühit kimi qavramasında atanın etibarlı varlığının mühüm rol oynadığını qeyd edirdi.

Emosional müdafiə arxitekturası

Uşaq etibarlı bir böyüyü hiss etdikdə onda bazis etibar formalaşır. Bu daxili təhlükəsizlik hissi ona araşdırmaq, risk etmək və məyusluqlarla üzləşmək imkanı verir. Müdafiə fiquru həm real qoruyucu rolunu, həm də daxili sakitlik mənbəyini yerinə yetirir.

Müdafiə psixoloji əsas kimi

Erkən uşaqlıq inkişafını araşdıran Freyd qeyd edirdi ki, bu müdafiə əlaqəsinin keyfiyyəti insanın gələcəkdə münasibətlərə və özünə inamına təsir göstərir. Özünü təhlükəsiz hiss edən uşaq emosional tənzimləməni daha yaxşı öyrənir. Beləliklə, dünya daha az təhlükəli görünür, çünki stress zamanı qayıdış üçün sabit bir dayaq nöqtəsi mövcuddur.

Freydin fikrincə, uşağa daimi və proqnozlaşdırıla bilən bir böyüyün varlığı lazımdır. O, hər çətinlikdən aktiv şəkildə qorunmağa deyil, ehtiyac olduqda müraciət edilə biləcək təhlükəsiz bir varlığa güvən hissinə ehtiyac duyur. Bu yanaşma həddindən artıq himayə ilə sağlam inkişafı dəstəkləyən sabit dəstək arasında fərq yaradır.

Maraqlıdır ki, Freyd bu ehtiyacı aclıq və fiziki rahatlıq kimi əsas həyat ehtiyacları ilə müqayisə edirdi. Onun fikrincə, bu müdafiənin çatışmazlığı sonradan müxtəlif psixoloji çətinliklərə səbəb ola bilərdi.

Qorunma ehtiyacının ödənilməməsinin nəticələri

Freyd hesab edirdi ki, uşaqlıqda adekvat müdafiə çatışmadıqda uzunmüddətli nəticələr ortaya çıxa bilər. Təhlükəsizlik mənbəyi olmayan uşaqda yüksək narahatlıq və gücsüzlük hissi formalaşa bilər. Daxili sabitliyin olmaması dünyanı daha xaotik və təhlükəli göstərə bilər.

Bu erkən çatışmazlıqlar böyüklük dövründə də özünü göstərir. Məsələn, sabit münasibətlər qurmaqda çətinliklər etibarın tam formalaşmaması ilə bağlı ola bilər. Bu boşluqlar çox vaxt yetkinlik dövründə narahatlıq, özünə inamsızlıq və müdafiə davranışları kimi ortaya çıxır.

Eyni zamanda, uşağın emosional tənzimləmə bacarıqları da bu müdafiə münasibətindən asılıdır. Böyüyün sakitləşdirici reaksiyası uşağa özünü sakitləşdirməyi öyrədir. Əks halda, emosional həssaslıq artaraq həyat boyu davam edə bilər.

Aydın