Icma.az
close
up
RU
Nə üçün dərin yuxu yaddaş üçün faydalıdır? ARAŞDIRMA AZƏRTAC

Nə üçün dərin yuxu yaddaş üçün faydalıdır? ARAŞDIRMA AZƏRTAC

Azertag saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 24 dekabr, AZƏRTAC

Tədqiqatçılar uzun müddətdir dərin yuxu zamanı beyində baş verən yavaş və sinxron elektrik dalğalarının yaddaşın formalaşmasına mühüm töhfə verdiyini bilirdilər. Lakin, bu dalğaların beynin funksional mexanizmlərinə təsirinin dəqiq səbəbi indiyə qədər tam aydın deyildi. Bu yaxınlarda “Nature Communications” jurnalında yayımlanan bir araşdırma, yavaş dalğaların yaddaşın formalaşması prosesindəki rolunu daha dərindən izah edir.

AZƏRTAC “Science Daily” elmi xəbər portalına istinadla xəbər verir ki, dərin yuxu zamanı beynin hipokampusunda saxlanılan qısamüddətli xatirələr beyin qabığına köçürülərək uzunmüddətli yaddaşa çevrilir. Bu prosesin əsasını “yavaş dalğalar” təşkil edir. Yavaş dalğalar böyük yarımkürədə elektrik gərginliyinin saniyədə bir dəfə sinxron şəkildə yüksəlməsi və enməsi ilə yaranan proseslərdir. Bu proses elektroensefaloqrafiya (EEQ) vasitəsilə ölçülə bilər.

Berlin Neyrofiziologiya İnstitutunun direktoru və tədqiqatın rəhbəri, professor Yorq Geyqer qeyd edir ki, yavaş dalğalı yuxunun süni şəkildə artırılması yaddaşı nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdırır. Lakin bu prosesin beynin daxilində necə baş verdiyi yalnız yeni tədqiqatlar vasitəsilə aydınlaşdırılıb. Araşdırma zamanı Hamburq Universitetinin Tibb Mərkəzi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində 45 xəstədən əldə edilmiş bütöv insan beyin toxumalarından istifadə olunub. Tədqiqatçılar bu toxumalarda dərin yuxunun yavaş dalğalarını simulyasiya edərək, sinir hüceyrələri arasındakı əlaqələri ölçüblər. Məlum olub ki, yavaş dalğalar zamanı sinaptik əlaqələr, yəni neyronlar arasındakı elektrik siqnallarının ötürülməsi, maksimum səviyyəyə çatır və bu proses yaddaşın formalaşması üçün mühüm rol oynayır.

Tədqiqatın ilk müəllifi, Frants Xaver Mittermayer vurğulayır: “Sinapslar gərginlik dalğasının aşağıdan yuxarıya qalxdığı anlarda ən yüksək qəbuledicilik qabiliyyətinə malikdir. Bu qısa zaman çərçivəsində beyin qabığı yaddaşı formalaşdırmaq üçün ən yüksək hazırlıq vəziyyətində olur”.

Bu tapıntılar yaddaşın yaxşılaşdırılması üçün yeni texnologiyaların və müalicə metodlarının işlənib hazırlanmasına imkan yaradır. Hazırda tədqiqatçılar yuxu zamanı yavaş dalğaları artırmaq üçün transkranial elektrostimulyasiya və akustik siqnallardan istifadə metodlarını inkişaf etdirirlər. Professor Geyqer bildirir ki, əldə edilən nəticələr bu cür yanaşmaların optimallaşdırılmasına və daha məqsədyönlü tətbiqinə şərait yaradır.

Bu araşdırma yalnız yaddaşın bioloji mexanizmini dərk etmək üçün deyil, həm də yüngül kognitiv pozğunluqları olan yaşlı insanlarda yaddaşın bərpası üçün potensial müalicə vasitələrinin inkişafı üçün əhəmiyyətlidir. Tədqiqatın genişmiqyaslı əməkdaşlıq şəraitində həyata keçirilməsi onun klinik tətbiqetmə potensialını artırır. Yavaş dalğaların yaddaşın formalaşmasında oynadığı əsas rol bir daha təsdiqlənir və bu bilik gələcəkdə yaddaş pozğunluqları ilə bağlı müalicələrin səmərəliliyini artırmaq üçün mühüm platforma təmin edir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 24 Dekabr 2024 08:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see387

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see365

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see352

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see314

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see293

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see275

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see264

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see262

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see259

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see254

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see238

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see238

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see237

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see231

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see226

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see206

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see206

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see203

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri