Icma.az
close
up
RU
Nə üçün dərin yuxu yaddaş üçün faydalıdır? ARAŞDIRMA AZƏRTAC

Nə üçün dərin yuxu yaddaş üçün faydalıdır? ARAŞDIRMA AZƏRTAC

Azertag saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 24 dekabr, AZƏRTAC

Tədqiqatçılar uzun müddətdir dərin yuxu zamanı beyində baş verən yavaş və sinxron elektrik dalğalarının yaddaşın formalaşmasına mühüm töhfə verdiyini bilirdilər. Lakin, bu dalğaların beynin funksional mexanizmlərinə təsirinin dəqiq səbəbi indiyə qədər tam aydın deyildi. Bu yaxınlarda “Nature Communications” jurnalında yayımlanan bir araşdırma, yavaş dalğaların yaddaşın formalaşması prosesindəki rolunu daha dərindən izah edir.

AZƏRTAC “Science Daily” elmi xəbər portalına istinadla xəbər verir ki, dərin yuxu zamanı beynin hipokampusunda saxlanılan qısamüddətli xatirələr beyin qabığına köçürülərək uzunmüddətli yaddaşa çevrilir. Bu prosesin əsasını “yavaş dalğalar” təşkil edir. Yavaş dalğalar böyük yarımkürədə elektrik gərginliyinin saniyədə bir dəfə sinxron şəkildə yüksəlməsi və enməsi ilə yaranan proseslərdir. Bu proses elektroensefaloqrafiya (EEQ) vasitəsilə ölçülə bilər.

Berlin Neyrofiziologiya İnstitutunun direktoru və tədqiqatın rəhbəri, professor Yorq Geyqer qeyd edir ki, yavaş dalğalı yuxunun süni şəkildə artırılması yaddaşı nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdırır. Lakin bu prosesin beynin daxilində necə baş verdiyi yalnız yeni tədqiqatlar vasitəsilə aydınlaşdırılıb. Araşdırma zamanı Hamburq Universitetinin Tibb Mərkəzi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində 45 xəstədən əldə edilmiş bütöv insan beyin toxumalarından istifadə olunub. Tədqiqatçılar bu toxumalarda dərin yuxunun yavaş dalğalarını simulyasiya edərək, sinir hüceyrələri arasındakı əlaqələri ölçüblər. Məlum olub ki, yavaş dalğalar zamanı sinaptik əlaqələr, yəni neyronlar arasındakı elektrik siqnallarının ötürülməsi, maksimum səviyyəyə çatır və bu proses yaddaşın formalaşması üçün mühüm rol oynayır.

Tədqiqatın ilk müəllifi, Frants Xaver Mittermayer vurğulayır: “Sinapslar gərginlik dalğasının aşağıdan yuxarıya qalxdığı anlarda ən yüksək qəbuledicilik qabiliyyətinə malikdir. Bu qısa zaman çərçivəsində beyin qabığı yaddaşı formalaşdırmaq üçün ən yüksək hazırlıq vəziyyətində olur”.

Bu tapıntılar yaddaşın yaxşılaşdırılması üçün yeni texnologiyaların və müalicə metodlarının işlənib hazırlanmasına imkan yaradır. Hazırda tədqiqatçılar yuxu zamanı yavaş dalğaları artırmaq üçün transkranial elektrostimulyasiya və akustik siqnallardan istifadə metodlarını inkişaf etdirirlər. Professor Geyqer bildirir ki, əldə edilən nəticələr bu cür yanaşmaların optimallaşdırılmasına və daha məqsədyönlü tətbiqinə şərait yaradır.

Bu araşdırma yalnız yaddaşın bioloji mexanizmini dərk etmək üçün deyil, həm də yüngül kognitiv pozğunluqları olan yaşlı insanlarda yaddaşın bərpası üçün potensial müalicə vasitələrinin inkişafı üçün əhəmiyyətlidir. Tədqiqatın genişmiqyaslı əməkdaşlıq şəraitində həyata keçirilməsi onun klinik tətbiqetmə potensialını artırır. Yavaş dalğaların yaddaşın formalaşmasında oynadığı əsas rol bir daha təsdiqlənir və bu bilik gələcəkdə yaddaş pozğunluqları ilə bağlı müalicələrin səmərəliliyini artırmaq üçün mühüm platforma təmin edir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:223
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 24 Dekabr 2024 08:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri