Icma.az
close
up
RU
Nə üçün dərin yuxu yaddaş üçün faydalıdır? ARAŞDIRMA AZƏRTAC

Nə üçün dərin yuxu yaddaş üçün faydalıdır? ARAŞDIRMA AZƏRTAC

Azertag saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 24 dekabr, AZƏRTAC

Tədqiqatçılar uzun müddətdir dərin yuxu zamanı beyində baş verən yavaş və sinxron elektrik dalğalarının yaddaşın formalaşmasına mühüm töhfə verdiyini bilirdilər. Lakin, bu dalğaların beynin funksional mexanizmlərinə təsirinin dəqiq səbəbi indiyə qədər tam aydın deyildi. Bu yaxınlarda “Nature Communications” jurnalında yayımlanan bir araşdırma, yavaş dalğaların yaddaşın formalaşması prosesindəki rolunu daha dərindən izah edir.

AZƏRTAC “Science Daily” elmi xəbər portalına istinadla xəbər verir ki, dərin yuxu zamanı beynin hipokampusunda saxlanılan qısamüddətli xatirələr beyin qabığına köçürülərək uzunmüddətli yaddaşa çevrilir. Bu prosesin əsasını “yavaş dalğalar” təşkil edir. Yavaş dalğalar böyük yarımkürədə elektrik gərginliyinin saniyədə bir dəfə sinxron şəkildə yüksəlməsi və enməsi ilə yaranan proseslərdir. Bu proses elektroensefaloqrafiya (EEQ) vasitəsilə ölçülə bilər.

Berlin Neyrofiziologiya İnstitutunun direktoru və tədqiqatın rəhbəri, professor Yorq Geyqer qeyd edir ki, yavaş dalğalı yuxunun süni şəkildə artırılması yaddaşı nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdırır. Lakin bu prosesin beynin daxilində necə baş verdiyi yalnız yeni tədqiqatlar vasitəsilə aydınlaşdırılıb. Araşdırma zamanı Hamburq Universitetinin Tibb Mərkəzi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində 45 xəstədən əldə edilmiş bütöv insan beyin toxumalarından istifadə olunub. Tədqiqatçılar bu toxumalarda dərin yuxunun yavaş dalğalarını simulyasiya edərək, sinir hüceyrələri arasındakı əlaqələri ölçüblər. Məlum olub ki, yavaş dalğalar zamanı sinaptik əlaqələr, yəni neyronlar arasındakı elektrik siqnallarının ötürülməsi, maksimum səviyyəyə çatır və bu proses yaddaşın formalaşması üçün mühüm rol oynayır.

Tədqiqatın ilk müəllifi, Frants Xaver Mittermayer vurğulayır: “Sinapslar gərginlik dalğasının aşağıdan yuxarıya qalxdığı anlarda ən yüksək qəbuledicilik qabiliyyətinə malikdir. Bu qısa zaman çərçivəsində beyin qabığı yaddaşı formalaşdırmaq üçün ən yüksək hazırlıq vəziyyətində olur”.

Bu tapıntılar yaddaşın yaxşılaşdırılması üçün yeni texnologiyaların və müalicə metodlarının işlənib hazırlanmasına imkan yaradır. Hazırda tədqiqatçılar yuxu zamanı yavaş dalğaları artırmaq üçün transkranial elektrostimulyasiya və akustik siqnallardan istifadə metodlarını inkişaf etdirirlər. Professor Geyqer bildirir ki, əldə edilən nəticələr bu cür yanaşmaların optimallaşdırılmasına və daha məqsədyönlü tətbiqinə şərait yaradır.

Bu araşdırma yalnız yaddaşın bioloji mexanizmini dərk etmək üçün deyil, həm də yüngül kognitiv pozğunluqları olan yaşlı insanlarda yaddaşın bərpası üçün potensial müalicə vasitələrinin inkişafı üçün əhəmiyyətlidir. Tədqiqatın genişmiqyaslı əməkdaşlıq şəraitində həyata keçirilməsi onun klinik tətbiqetmə potensialını artırır. Yavaş dalğaların yaddaşın formalaşmasında oynadığı əsas rol bir daha təsdiqlənir və bu bilik gələcəkdə yaddaş pozğunluqları ilə bağlı müalicələrin səmərəliliyini artırmaq üçün mühüm platforma təmin edir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:238
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 24 Dekabr 2024 08:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see343

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see340

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see332

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see331

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see314

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see311

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see297

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see297

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see296

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see293

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see285

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see279

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see267

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see265

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see259

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see257

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see251

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see237

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see232
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri