Neçə dəqiqəyə günəş yanığı yaranır?

Araşdırmalara əsasən, dəri günəşin təsirindən cəmi 15 dəqiqə sonra zədələnməyə başlaya bilər. 

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, açıq rəngli dəriyə sahib insanlar tünd dərili şəxslərlə müqayisədə daha tez günəş yanıqları ala bilirlər.

Bununla belə, heç bir dəri tipi üçün qoruyucu vasitələr olmadan günəş altında qalmaq tam təhlükəsiz hesab edilmir. Günəş yanıqları gələcəkdə dəri zədələnməsi və dəri xərçəngi riskini artırır. Dərinin zədələnmə sürətinə təsir edən əsas amillərdən biri ultrabənövşəyi şüalanma indeksidir. Bu göstərici Yer səthinə çatan UVB şüalarının intensivliyini əks etdirir. İndeks nə qədər yüksək olarsa, dəri bir o qədər qısa müddətdə daha çox şüalanmaya məruz qalır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, ultrabənövşəyi şüalanma indeksi 0-2 arasında olduqda risk aşağı hesab edilir və insanların əksəriyyəti yüngül günəş qorunmasına ehtiyac duyur. İndeks 3-7 arasında olduqda risk orta və yüksək səviyyədə qiymətləndirilir. Belə hallarda günəşdən qoruyucu kremdən istifadə etmək, qoruyucu geyim geyinmək və kölgədə qalmaq tövsiyə olunur. Göstərici 8 və daha yuxarı olduqda isə risk çox yüksək hesab edilir və əlavə qoruyucu tədbirlərin görülməsi vacib sayılır.

Mütəxəssislər əlavə edirlər ki, həftədə bir neçə dəfə 10-15 dəqiqə günəş altında olmaq orqanizmdə D vitamini sintezini dəstəkləyə, yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra və əhval-ruhiyyəni yüksəldə bilər. Tünd dəriyə malik insanlarda eyni faydanı əldə etmək üçün təxminən 30 dəqiqə günəş şüalarına məruz qalmaq lazım gələ bilər.

Günəşin dəriyə zərər verməsinin ilkin əlamətləri bir neçə saat və ya bir neçə gün sonra ortaya çıxa bilər. Bu əlamətlərə güclü günəş yanıqları zamanı qabarcıqların əmələ gəlməsi, dərinin quruması və soyulması, yüngül şişkinlik, dərinin çəhrayı və ya qırmızı rəng alması, eləcə də dərinin tündləşməsi və yeni çillərin yaranması daxildir.

Həkimlər xəbərdarlıq edirlər ki, qorunmadan günəş altında uzun müddət qalmaq kollagen və elastin liflərinin parçalanmasına səbəb olur. Bu zülallar dərinin elastikliyini və hamar görünüşünü qoruyur. Nəticədə dəridə vaxtından əvvəl qocalma əlamətləri, qırışlar, sallanmalar, piqment ləkələri, qeyri-bərabər dəri tonu və görünən qan damarları yarana bilər.

Mütəxəssislər dərini ultrabənövşəyi şüalardan qorumaq üçün hər gün müəyyən qaydalara əməl etməyi tövsiyə edirlər. Günəşdən qoruyucu krem çölə çıxmazdan ən azı 15 dəqiqə əvvəl çəkilməli, saat 10:00-dan 16:00-dək birbaşa günəş şüalarından uzaq durulmalı, geniş kənarlı papaqlardan istifadə edilməli, yüngül və uzunqollu geyimlər seçilməli, UVA və UVB şüalarını bloklayan gün eynəkləri taxılmalıdır.

Həkimlər UVA və UVB şüalarına qarşı qoruma təmin edən, SPF 30 və ya daha yüksək göstəriciyə malik günəş kremlərinə üstünlük verməyi məsləhət görürlər. Bu kremlər hər iki-dörd saatdan bir yenidən çəkilməli, üzgüçülük və ya güclü tərləmə hallarında isə daha tez-tez istifadə olunmalıdır.