Icma.az
close
up
RU
Nəhəng gəmilərin ürəyi : Təyyarədaşıyanın nüvə reaktoru necə işləyir?

Nəhəng gəmilərin ürəyi : Təyyarədaşıyanın nüvə reaktoru necə işləyir?

Qaynarinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Nüvə təyyarədaşıyan gəmiləri illərlə yanacaq doldurmadan dənizlərdə üzməyə qadirdir. 

Qaynarinfo "Wionews"a istinadən xəbər verir ki, onların muxtariyyətinin sirri hərəkət, elektrik enerjisi və bütün gəmi sistemlərinin işləməsini təmin edən kompakt reaktordadır.

Nüvə təyyarədaşıyan gəminin əsasını uran-235 atomlarının nüvə bölünməsi təşkil edir. Reaktorun nüvəsinin içərisində idarə olunan zəncirvari reaksiya baş verir və bu zaman çoxlu miqdarda istilik enerjisi ayrılır. Bu istilik partlayış üçün deyil, yüksək təzyiq altında suyun qızdırılması üçün istifadə olunur.

Reaktor ikiqat dövrəli sistem prinsipi ilə işləyir. Birinci möhürlənmiş dövrədə su son dərəcə yüksək təzyiq altında dövran edir ki, bu da onun 300 dərəcədən yuxarı temperaturda belə qaynamasının qarşısını alır. O, nüvədən istiliyi çıxarır və radioaktiv elementlərin xaricə buraxılmadan daha da irəli ötürür.

Buxar generatorlarında birincil dövrədən gələn istilik ikinci dövrəyə ötürülür, burada su artıq qaynayır və yüksək təzyiqli buxara çevrilir. Təyyarə gəmisinin pərvanə vallarını hərəkətə gətirən əsas turbinləri fırladan da məhz bu buxardır. Bunun sayəsində 100.000 tonluq gəmilər 30 uzeldən (təxminən 56 km/saat) çox sürətə çata bilir.

Buxarın bir hissəsi hərəkətə deyil, elektrik enerjisi istehsalına yönəldilir. Turbogeneratorlar işıqlandırma və radardan tutmuş ən son "Gerald R. Ford" sinifli təyyarə gəmilərində istifadə olunan mürəkkəb elektromaqnit təyyarə buraxılış katapultlarına (EMALS) qədər bütün gəmi sistemlərini enerji ilə təmin edir.

Nüvə təyyarə gəmilərinin əsas üstünlüklərindən biri onların davamlılığıdır. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin məlumatına görə, müasir reaktorlar, xüsusən də A1B tipli reaktorlar, yanacaq doldurmadan 25 ilə qədər işləyə bilər və bu da belə gəmiləri yanacaq logistikasından faktiki olaraq müstəqil edir.

Reaktorun təhlükəsizliyi hafnium da daxil olmaqla neytron udma materiallarından hazırlanmış idarəetmə çubuqları ilə təmin edilir. Lazım gələrsə, onlar dərhal nüvəyə yerləşdirilir, zəncirvari reaksiyanı dayandırır və reaktorun gücünün tez bir zamanda azaldılmasına və ya tamamilə bağlanmasına imkan verir.

Nüvə reaktorunu təyyarə gəmisinin ürəyinə - dünyanın istənilən yerində aylarla döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirə bilən əsl "üzən şəhərə" çevirən məhz bu idarəetmə, güc və muxtariyyət kombinasiyasıdır.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:128
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 Yanvar 2026 20:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri