Icma.az
close
up
RU
Nevroloq: Yuxu problemləri genetik faktorlardan təsirlənə bilər

Nevroloq: Yuxu problemləri genetik faktorlardan təsirlənə bilər

Azertag saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Bakı, 16 mart, AZƏRTAC

Müasir həyat ritmi, stres, texnologiyadan həddindən artıq istifadə və qeyri-sağlam həyat tərzi yuxu problemlərini cəmiyyətin ən geniş yayılmış sağlamlıq şikayətlərindən birinə çevirib. Bir çox insan gecə yuxuya getməkdə çətinlik çəkir, səhər isə yorğun oyanır. Halbuki keyfiyyətli yuxu yalnız istirahət deyil, həm də beynin və bədənin normal fəaliyyəti üçün həyati əhəmiyyət daşıyan bir prosesdir. Yuxu rejiminin pozulması isə immun sisteminin zəifləməsindən tutmuş, ürək-damar xəstəliklərinə və psixoloji problemlərə qədər bir çox ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Tibbi Bərpa İnstitutunun nevroloqu Aygün İsayeva bildirib.

O deyib ki, yuxusuzluq uzun müddət davam edərsə, bir çox fiziki və psixoloji sağlamlıq problemlərinə səbəb olur. Bu, yalnız gündəlik həyata deyil, ümumi rifaha da mənfi təsir edə bilər:”Yuxusuzluq immun sistemini zəiflədir, bu da bədəni xəstəliklərə daha həssas edir. Davamlı yuxusuzluq, yüksək qan təzyiqi, ürək xəstəlikləri və digər ürək-damar problemləri riskini artırır. Yuxusuzluq, aclıq və iştahanı tənzimləyən hormonları pozur, bu da çəki artımına səbəb ola bilər. Yuxusuzluq, həmçinin stres və narahatlıq səviyyələrini artırır, bu da emosional narahatlıq yaradır. Depressiya əlamətlərinin güclənməsinə və əhval-ruhiyyənin düşməsi ilə nəticələnir. Yuxusuzluq beyin funksiyalarını zəiflədir, konsentrasiya, yaddaş və qərar qəbuletmə qabiliyyətinə mənfi təsir edir”.

Nevroloq yuxu pozuntusunun müalicəsi barədə məlumat verib: “Müalicə üsulları pozuntunun növünə və səbəbinə bağlı olaraq dəyişir. Yuxu pozuntuları müxtəlif səbəblərdən qaynaqlana bilər və buna görə də müalicə yanaşmaları fərqli olur. Müalicə, adətən, üç əsas yanaşmanı əhatə edir. Davranışsal müalicə (Koqnitiv Davranış Terapiyası - CBT-i) yuxu pozuntuları üçün çox effektiv bir müalicə üsuludur. Koqnitiv davranış terapiyası (CBT-i) yuxusuzluğu və digər yuxu problemlərini müalicə etmək üçün xüsusi olaraq hazırlanan psixoterapiya üsuludur. CBT-i yuxu ilə bağlı mənfi düşüncələri və davranışları dəyişdirməyə kömək edir. Bu terapiya yuxu təlimini, stres idarəetmə texnikalarını və rahatlama metodlarını öyrədir. CBT-i xüsusilə uzun müddət yuxusuzluğu olan şəxslər üçün çox təsirli ola bilər. Medikamentoz müalicəyə (Dərman müalicəsi) gəldikdə isə bəzi hallarda, dərmanlar yuxu pozuntularının müalicəsində istifadə edilə bilər. Bununla belə, dərmanlar yalnız qısa müddətli müalicə üçün və ya digər müalicə üsullarının nəticə vermədiyi hallarda tövsiyə edilir. Yuxu pozuntularını müalicə etmək üçün həyat tərzində bəzi dəyişikliklər də çox faydalı ola bilər. Yuxu rejiminin tənzimlənməsi üçün hər gün eyni vaxtda yatmaq və eyni vaxtda oyanmaq, bədən saatının tənzimlənməsinə kömək edir. Gün ərzində fiziki fəaliyyət və idman etmək yuxuya keçidi asanlaşdırır, lakin yuxudan əvvəl ağır məşqlər etməmək vacibdir. Yuxudan əvvəl ağır yeməklərdən, kofein və alkollu içkilərdən uzaq durmaq faydalıdır”.

Aygün İsayeva yuxu problemlərinin müəyyən dərəcədə genetik faktorlardan da təsirlənə biləcəyinə diqqət çəkib: “Araşdırmalar göstərir ki, bəzi yuxu pozuntuları, məsələn, yuxusuzluq, yuxu apnesi, və narahat ayaq sindromu kimi vəziyyətlər ailəvi olaraq daha çox görünür, genetik meyillilik bu pozuntuların yaranmasında rol oynayır. Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, yuxusuzluq problemi olan insanlarda ailə üzvləri arasında da bənzər problemlər ola bilər. Bunun səbəbi, genetik olaraq bədənin yuxu-oyanma dövrünü (sirkadiyan ritmini) idarə edən mexanizmlərdəki dəyişikliklərdir. Yuxu zamanı nəfəsin qısa müddət dayandığı vəziyyət genetik olaraq ailələrdə görülür. Bu, bəzən nəfəs yollarının strukturunun genetikdar olması ilə əlaqədar ola bilər”.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:125
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 16 Mart 2026 11:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri