Icma.az
close
up
RU
Nizami Cəfərov: Bu sözlərdən imtina edə bilmərik Açıqlama

Nizami Cəfərov: Bu sözlərdən imtina edə bilmərik Açıqlama

Kulis.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

"Biz gərək dilimizdə, xüsusən də, danışıqda təsadüfən işlədilən rus sözlərini - məsələn, “vopşe”, “tak çto”, “znaçit” kimi - lüğətə daxil edək".

Akademik Nizami Cəfərovun bir neçə gün əvvəl verdiyi müsahibəsində səsləndirdiyi bu fikirlər müzakirələrə səbəb olub. Bəzi adamlar akademikə haq vesələr də, bəziləri bu sözlərin lüğətimizə daxil edilməsinin dilimizi aşındıracağını düşünür.

Məsələ ilə bağlı Kulis.az-a açıqlama verən akademikin dediyinə görə, söhbət bu sözlərin lüğətimizə daxil edilməsindən getmir:

“Vopşe”, “znaçit”, “tak çto” kimi sözlərin dilimizə daxil olmasından söhbət getmir. Bu sözlər də daxil olmaqla onlarla söz bizim yazılı dilimizə yox, şifahi dilimizə daxil olub. Onillərdir ki, bu sözlər dilimizdə işlənir; təkcə Bakı, Gəncə kimi mərkəzi şəhərlərimizdə yox, hətta kəndlərimizdə də. Cəmiyyətin ən müxtəlif təbəqələrindən olan insanlar bu sözləri işlədir. Bu sözlər istər-istəməz bizim danışıq dilimizin faktıdır. Mən də Süni İntellektlə bağlı söhbətlərimdə demişəm ki, bu sözlərdən imtina etmək olmaz".

Nizami Cəfərov danışıq dilimizdə işlənən rus sözlərinin lüğətinin hazırlanmalı olduğunu qeyd edib:

"Bu sözlərin də olduğu ayrıca lüğət hazırlamaq lazımdır. Bu, Orfoqrafiya, Orfoepiya, Terminologiya lüğəti yox, danışıq dilimizdə işlənən rus sözlərinin lüğəti olmalıdır. Bu lüğət bizim ümumi leksikonumuza da daxildir. Burda söhbət Azərbaycanın, azərbaycanlıların lüğət tərkibindən gedir. Hesablamarımıza görə, bu rəqəm yarım milyondan çoxdur. O sözlər də ora daxil edilməlidir. Nəhəng elektron lüğət hazırlanmalıdır. Burda söhbət ondan getmir ki, “vopşe”, “znaçit”, “tak çto” kimi sözlər Orfoqrafiya lüğətimizə daxil edilsin. Bu sözlər bizim danışıq dilimizin üzvi tərkib hissəsidir. Gələcəkdə bu sözlər dilimizdən çıxacaq, qalacaq, bu, ayrı söhbətin mövzusudur, ancaq hazırda biz bu sözlərdən bir əsrdən çoxdur ki, istifadə edirik. Bu sözlərdən imtina edə bilmərik. Bu sözlər vaxtilə bizim yazı dilimizdə də olub. “Naçalnik, “uçasqovı” kimi sözlər hətta bizim şairlərimizin dilində işlənib. Qasım bəy Zakir, Mirzə Fətəli Axundov, Cəlil Məmmədquluzadə bu sözləri işlədib mətnlərində. Sonradan yazılı dildən çıxsa da, şifahi dildə qalıb. Söhbət bu faktın qeydiyyata alınmasından gedir. Bir universal lüğət tərtib olunmalıdır: o lüğətdə bizim danışıq dilimizdə, loru dilində işlədilən sözlərə yer verilməlidir. Həmçinin də “vopşe”, “znaçit”, “tak çto”, “remont” kimi sözlərə. Adətən, bu lüğətlər çap olunmur. Elektron varianta hazırlanır və elmi tədqiqatlar zamanı istifadə olunur. Bu, həmçinin bizim beynimizin tutumunu göstərir".

Ermənilər Aygün Kazımovanın bu mahnısını oğurladılar Əbəs yerə göz vurmurdu çadra altdan o qız mənə - Yeseninin "İran nəğmələri" Türkiyə tarixi boyunbağını Peruya qaytardı
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:247
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 19 May 2025 14:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see336

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see336

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see327

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see326

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see309

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see306

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see291

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see291

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see288

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see287

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see280

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see276

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see265

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see263

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see263

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see253

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see251

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see247

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see233

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see225
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri