Icma.az
close
up
RU
O hamının sevdiyi, ancaq heç kimin ciddi qəbul etmədiyi it kimidi” Ulyam Folkner kimdir?

O hamının sevdiyi, ancaq heç kimin ciddi qəbul etmədiyi it kimidi” Ulyam Folkner kimdir?

Icma.az, Kulis.az saytına istinadən bildirir.

Bu gün dahi yazıçı Uilyam Folknerin anım gündür.

Kulis.az bu münasibətlə onun həyat və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.

Material Folknerin müsahibələri əsasında hazırlanıb.

Kitablarının yazılma müddəti

Sual: “Bir romanı nə qədər vaxta yazırsız?”

Folkner: “Mən öləndə”ni altı həftəyə, “Hay-küy və hiddət”i altı aya, “Avessalom! Avessalom!”u üç ilə yazmışam”.

Qeyd: Folkner “Avessalom! Avessalom!” romanını 10 aya (30 mart 1935-ci ildən 31 yanvar 1936-cı ilə qədər) yazıb. Roman haqqında ilk qeydləri isə 1926-cı ilə təsadüf edir.

Şeir və nəsr

“21 yaşımda elə bilirdim ki, çox yaxşı şeirlər yazıram. 22 yaşıma qədər şeir yazmağa davam elədim. 23 yaşımdan nəsrə üz tutdum, poeziya ilə üzülüşdüm. Ancaq mənim nəsrim elə poeziyadır.”

Müharibə

“Müharibənin yeganə müsbət cəhəti odur ki, müharibə vaxtı qadınların kişilərdən azad olması üçün şərait yaranır”.

XIX əsrin ən yaxşı romanları

Sual: “XIX əsrin ən yaxşı romanları hansılardır?”

Folkner: “Yəqin ki, rus romanlarıdır. Mən daha çox rus yazıçılarının adını xatırlayıram, nəinki başqalarını”.

Missisipi universiteti, 1947-ci il

Sual: “Müasir yazıçılardan beş nəfərin adını çəkə bilərsiz?”

Folkner: “1. Tomas Vulf. 2. Con Dos Passos. 3. Ernest Heminquey. 4. Uilla Kezer. 5. Con Steynbek.”

Qeyd: Bu sualdan sonra auditoriyadakı müəllim sualı verən tələbəyə deyir:

“Məncə siz mister Folknerin təvazökarlığından istifadə edirsiz”.

Müəllimin bu sözündən sonra Folkner siyahıda aşağıdakı düzəlişi edir:

1. Tomas Vulf - bu adam böyük cəsarət sahibi idi və elə yazırdı ki, sanki ölümünü hiss edirdi (Tomas Vulf 38 il yaşayıb - red.).

2. Uilyam Folkner; 3. Dos Passos.

4. Heminquey - o cəsarətli deyil, heç vaxt ayağını nazik buz qatına basmayıb. Heç vaxt oxucunu çətinə salmayıb.

5. Steynbek - bir vaxt ona böyük ümidlər bəsləyirdim. İndi əmin deyiləm”.

Folknerin Heminquey haqqında fikirləri kontekstdən çıxarılaraq bütün ölkəyə yayılmışdı. Bundan sonra yazıçı dəfələrlə fikirlərinin düzgün yozulmadığını, Heminqueyin düzgün qiymətini verməyə çalışdığını söyləmişdi.

1947-ci ilə qayıdış

1955-ci ildə Harvi Brayta müsahibə verən yazıçı 1947-ci ildə Missisipi Universitetində ona verilmiş suala qayıdır:

“Mənə elə gəlir ki, təzədən yazmaq mümkün olsaydı, mən “Pritça”nı daha yaxşı yazardım. Bütün yazıçılar kimi mən də sevimli əsərlərim haqında bu cür düşünürəm. Tamamlanmış əsər heç vaxt yazıçını qələmə sarılmağa vadar edən mükəmməllik arzusu ilə müqayisə oluna bilməz. Mən “Heminquey cəsarətli deyil” deyəndə bax bunu nəzərdə tutmuşdum... Mən o mükəmməllik arzusunu və məğlubiyyəti nəzərdə tutmuşdum ki, arzuları ilə yarışa çıxmaq istəyən ən yaxşı müasir yazıçılar bununla qarşılaşmışdılar. Məndən xahiş etmişdilər ki, ən yaxşılarından başlayaraq beş müasir yazıçının adını çəkim. Mən Vulfun, Heminqueyin, Dos Passosun, Kolduelin və öz adımı çəkdim. Vulfun adını birinci, öz adımı ikinci çəkdim. Heminqueyin adını axırda çəkdim. Dedim ki, biz hamımız uğursuz yazıçılarıq. Bizim heç birimizə mükəmməllik arzusu ilə rəqabət aparmaq nəsib olmadı və mən yazıçıları mümkünsüzə can atmaqla uğradığı məğlubiyyətin böyüklüyünə görə qiymətləndirdim. Mən əminəm ki, Vulf bizim hamımızdan çox mümkünsüzə can atırdı. Məncə Vulfdan sonra buna ən çox mən cəhd etdim. Heminqueyi isə ona görə axırıncı dedim ki, o nəyə qadir olduğunu yaxşı bilir. O bunu əla edir, heç vaxt mümkünsüzə can atmır... Mən bu yazıçıları mükəmməllik arzusuna can atmaqda uğradıqları məğlubiyyətin dərəcəsinə görə qiymətləndirdim.

Bunun onların yaradıcılığına, keyfiyyətinə dəxli yoxdu. Mən yalnız məğlubiyyətin əzəmətindən, insanın imkanları daxilində mümkünsüzü əldə etmək cəhdindən danışmışdım”.

“Mən insanlardan yazıram”

“Bəlkə də, kitablara hansısa simvol və obrazlar daxil olur, bilmirəm. Yaxşı dülgər nəsə düzəldəndə mıxı hara lazımdırsa, ora vurur. Ola bilər, sonda mıxların papağından gözəl naxış alınsın, ancaq dülgərin məqsədi o deyildi axı. Mən sadəcə yazıçıyam.

Vətəndaş müharibəsi haqqında yazıram. Çünki ömür boyu müharibə haqqında əhvalatlar eşitmişəm. Hər bir döyüşün baş verdiyi yeri bilirəm. Balaca oğlan olanda bir dəfə general Lonqstriti görmüşdüm. Mən ona yaxınlaşdım və soruşdum:

“General, Qettisberq yaxınlığındakı vuruşmada sizə nə olmuşdu?”

Qoca az qala başımı üzəcəkdi”.

Fransızların təsiri

“Mənə Flober və Balzak təsir edib; sonuncunun əyri-üyrü qələmi ilə hər şeyi ard-arda yazmaq manerası məni heyrətləndirir. Və əlbəttə Berqson. Mən özümü həm də Prusta çox yaxın hiss edirəm. “İtmiş zamanın axtarışında”nı oxuyandan sonra: “Bax bu, odur!” - dedim. Malronu tanıyıram, çünki onun incəsənətin psixologiyası haqqında son əsərlərini oxumuşam. Ancaq ki, nə Sartrı tanıyıram, nə də Kamyunu”.

Amerikada yazıçı

“Birləşmiş Ştatlarda yazıçı ölkə mədəniyyətinin tərkib hissəsi sayılmır. O hamının sevdiyi, ancaq heç kimin ciddi qəbul etmədiyi it kimidi”.

Ustadlarım

“Hər il “Don Kixot”u oxuyuram. Dörd-beş ildən bir “Mobi Dik”i, “Madam Bovari” və “Karamazov qardaşları”nı oxuyuram. Hər on-on beş ildən bir “Əhdi-ətiqə” müraciət edirəm. Məndə Şekspirin bütün əsərlərinin yer aldığı bircildlik var, hər yerə özümlə aparıram və demək olar ki, davamlı oxuyuram. Dikkensdən, Konraddan nəsə oxuyuram... Kimləri ustadım hesab edirəmsə, kimlərin mənə təsiri olubsa, onların adını çəkdim.

Naturaya yox

“Yer üzündə o qədər yazmalı əhvalat var ki... Mənə elə gəlir ki, personajları həyatdan götürüb yazmağa ehtiyac yoxdu”.

Sevimli şairlər

Sual: “Sevimli şairləriniz kimlərdi?”

Folkner: “İngilislərdi, birinci növbədə də Yelizaveta dövrü şairləri. Sonrakı dövr şairlər də xoşuma gəlir: böyük məmnuniyyətlə Poupu, həmçinin Miltonu oxuyuram. Ancaq mənim sevimli şairlərim Şekspir, Bomont və Fletçer, Marlo olaraq qalır. Marlonu Şekspirdən üstün tuturam. Kempion da məni cəlb edir, Tomas Kempion.

Az-maz fransız poeziyası ilə tanışam. Almanlardan, böyük almanlardan mən, əlbəttə, Höteni oxumuşam”.

"Saxta xatirələrin ara-sıra onu narahat etdiyi vaxtlar olurdu..." - Corc Oruell Leyla Əliyeva “Onlardan biri: Emil” adlı anım tədbirində iştirak etdi Pulitser mükafatı laureatı vəfat etdi
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 06 İyul 2026 12:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri