Ölkəni başına götürən lombard xaosu: “Əsl reketlikdir”

Azərbaycanda lombard sahəsini ilə bağlı çoxsaylı şikayətlər var. 

Belə ki, banklardan kredit ala bilməyən vətəndaşlar adətən əllərində olan qızıl-zinyət əşyalarını lombardlara girov qoyaraq nağd pul götürürlər. İlk baxışdan 6-8 faizlə təklif edilən lombard kreditləri illik 50-60 faizə başa gəlir. Kredit faizləri aylıq normada yüksək görünmür. Lakin nə qədər insan 1 ay ərzində pulunu geri götürə bilir?  Üstəlik, lombard sahiblərinin bəzən girovları və hətta girovun qaytarılması üçün ödənilən vəsaiti götürüb yoxa çıxırlar. Hazırda belə qalmallı işlərdən biri də “lombard Xəyal”ın işidir. Bu işdə də yüzlərlə  zərərçəkən var. 
İqtisadçı-ekspert Razi Abbasbəyli “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında deyib ki, lombard fəaliyyəti ilə bağlı qanunlarda olan boşluqlar vətəndaşları çətin vəziyyətə salır:

“Məsələn, gecikməyə görə bağlanan müqavilələr heç bir hüquqi əhəmiyyət daşımır. Lombardların fəaliyyəti nə "Bank olmayan kredit təşkilatları haqqında" nə də "Banklar haqqında" qanunla tənzimlənir. 

Nəticədə 10 manat nizamnamə kapitalı olan MMC yaradılır və lombard vətəndaşlardan girov qəbul etmək qarşılığında kredit fəaliyyəti həyata keçirir. Nə Maliyyə Nazirliyi, nə Mərkəzi Bank, nə də İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Vergi Xidməti lombardların fəaliyyətinə nəzarət edə bilir. Qanunların olmaması bu sahədə adətən hüquqsuz bir vəziyyətə düşən istehlakçılar üçün çətin vəziyyət yaradır”. 

Ekspert bildirib ki, Mülki Məcəllənin 302.7-ci maddəsinə əsasən lombard girov predmeti olan əşyanı yalnız açıq hərracda sata bilər:

“Bu isə o deməkdir ki, əşyanı girov qoyan, yəni borc alan özü də açıq hərracdan əldə edə bilər. Amma adətən lombardlar borc 2 ay ödənilmədikdə girov sahibindən xəbərsiz girovu satışa çıxarır. Halbuki Mülki Məcəllənin 302.5-ci maddəsinə görə, lombardın girov qoyulmuş əşyadan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək ixtiyarı yoxdur. Həmin məcəllənin 302.6-cı maddəsinə uyğun olaraq lombard girov qoyulmuş əşyanın itirilməsi və zədələnməsi üçün məsuliyyət daşıyır”. 

Ekspert qeyd edib ki, lombardların qanunsuz əməlləri bununla bitmir: 

“Məsələn, Mülki Məcəllənin 302.4-cü maddəsinə əsasən lombard girov götürdüyü əşyanı onun girova qəbul olunduğu anda əşyanın bazar qiymətinin tam məbləğində girov qoyanın xeyrinə sığorta etdirməlidir. Lombardlar bunu edirmi? Düşünürəm ki, xeyr”. 

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, hazırda bütün ölkə boyu kredit zənciri kimi fəaliyyət göstərən lombardların fəaliyyəti demək olar ki, qanunsuzdur: 

“Mühim məqam ondan ibarətdir ki, hazırda qüvvədə olan Mülki Məcəllənin 302.1-ci maddəsinə əsasən lombardların fəaliyyətinin lisenziyalaşdırılması tələbi var. Amma bu lisenziyanı hansı qurum verməlidir? Bu bəlli deyil. 

Beləliklə, ölkəni başına götürən xaotik lombard krediti xaosu əsl reketlikdir. Bu sahədə böyük bir şəbəkə mövcuddur. Azərbaycan Milli Məclisində isə "Lombardlar haqqında" qanun layihəsi artıq rəflərdə illərdir ki, toz basmış bir halda küncə atılıb”. 

Həsən Məmmədov 
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin