Icma.az
close
up
RU
Onlar çox çalışsalar da, az pensiya alacaqlar İqtisadçıdan AÇIQLAMA

Onlar çox çalışsalar da, az pensiya alacaqlar İqtisadçıdan AÇIQLAMA

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumat verir.

Pensiya almaq məsələsi həmişə müzakirələrə səbəb olur. Xüsusən rəsmi iş yeri olmadan çalışanlar, əmək haqlarını yarı-yarı prinsipi ilə alanlar yekunda pensiya məbləğlərindən narazı qalırlar. Eləcə də, pensiyaların valideyndən övlada ötürülməməsi də insanları gileyləndirən məsələlərə daxildir.

İqtisadçı Eldəniz Əmirov Lent.az-a açıqlamasında bildirib ki, maaşların tam rəsmiləşdirilməməsi pensiya məbləğinə ciddi təsir edir:

"Pensiya sistemi əsasən sığorta prinsiplərinə söykənir. Yəni vətəndaşın ödəyəcəyi sosial sığota haqları ilə alacağı pensiya arasında birbaşa əlaqə var. Pensiya vətəndaşın fərdi hesabında toplanır və kapitala çevrilir. Pensiya məbləği fərdi hesabda toplanan kapitala, sığorta stajına və mövcud qanunvericiliyə uyğun hesablanır. Prinsip etibarı ilə bu, düzgün model hesab olunur və müasir yanaşmalara uyğundur.

Problem pensiyanın hesablama mexanizmində yox, əmək bazarının strukturunda - kölgə məşğulluğu, maaşların tam rəsmiləşdirilməməsindədir. Bu isə öz növbəsində insanların pensiya kapitalının formalaşmasına mənfi təsir göstərir. Beləcə, vətəndaşlar nəticədə daha aşağı məbləğdə pensiya alırlar.

Bəs görəsən, pensiyaların indeksləşdirilməsi mexanizmi maaşlara da tətbiq oluna bilər? Bu realdır?

Pensiyaların indeksləşdirilməsi məsələsi hər il qaldırılır, çünki bu, sosial müdafiə baxımından vacibdir. Bu il pensiyalar 9,3 % indeksləşdirildi. 2025-ci ildə orta aylıq əmək haqqının artım dinamikası 9,3 %-ə bərabər olduğu üçün indeksləşdirmənin faiz göstəricisi də ona bərabər hesablandı. Bu, insanların iqtisadi baxımdan rifahları üçün çox önəmli addım idi.

9,3 faizlik artım dinamikasının maaşlara tətbiq olunması isə real mexanizm deyil. Ona görə ki, pensiyaların indeksiya faizi orta aylıq əmək haqlarının artımına görə müəyyənləşib. Yəni, orta aylıq əmək haqqı nə qədər artırsa, pensiyalara da o faiz əlavə olunur. Əmək haqlarının artırılması isə tamamilə fərqli mexanizmdir. Dövlət və özəl sektorlarda hesablanma qaydası fərqlidir. Maaşlara minimum əmək haqqının artırılması təsir edə bilər. Bu da 2027-ci ildən etibarən bir ildən az olmayan müddətdə artırılacaq".

Pensiyaya çıxmasına 1 ay qalmış dünyasını dəyişən adamın da kapitalını istifadə etmək olmur.

E.Əmirov vurğulayıb ki, ən çox müzakirələrə səbəb olan pensiya kapitalının valideyndən övlada ötürülməməsi məsələsidir:

“Bu mövzuda əsas müzakirələrdən biri insan hətta pensiyaya çıxmağa 1 ay qalmış belə, dünyasını dəyişdikdə kapitaldan onun varislərinin birbaşa istifadə edə bilməməsidir. Düzdür, həyat yoldaşı öz pensiyasından imtina edərək, vəfat etmiş ərin pensiyasından istifadə edə bilir. Amma hər iki şəxs həyatda yoxdursa, onların övladları bu kapitaldan istifadə edə bilmir. Eləcə də, həyat yoldaşının pensiyası dünyasını dəyişəninkindən çoxdursa, o zaman da həmin kapitaldan istifadə etmək olmur. Düşünürəm ki, ən müzakirəyə açıq olan məsələ heç olmasa toplanan kapitaldan istifadə etməklə bağlıdır”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 20 Fevral 2026 16:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see331

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see322

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see312

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see305

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see304

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see276

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see274

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see267

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see267

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see264

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see252

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see247

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see246

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see215

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see214

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see206

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see190

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see190

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see188
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri