Parisin Yaxın Şərqdə təxribat planı: Makron növbəti oyunbazlığı

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ölkəsinin PKK terror təşkilatının Suriya qolu olan YPG-yə dəstəyinin davam edəcəyini bildirib. 

“Cebheinfo.az”-ın məlumatına görə, Makron Fransanın “kürdlər kimi azadlıq döyüşçülərini” tərk etməyəcəyini bəyan edib.

“Yelisey” sarayında Fransa səfirləri qarşısında çıxış edən Emmanuel Makron Suriya məsələsinə toxunub.

O, Suriyada azad, suveren dövlətin qurulması istiqamətində keçid prosesini dəstəkləyəcəklərini deyib. 

Fransa Prezidenti bu dəstəyin uzunmüddətli perspektivdə də davam edəcəyini qeyd edərək Avropanın Suriyada qurulan müvəqqəti hökumətə baxışının “sadəlövh” olmamalı olduğunu bildirib.

Makron ölkəsinin “kürdlər kimi azadlıq döyüşçülərini” tərk etməyəcəyinə söz verib. Makron kürd yaraqlılarını terrorla mübarizədə Qərbin müttəfiqi adlandırıb və onları Suriyada tək qoymayacaqlarını bildirib.

Makron bu sözlərlə Fransanın terror təşkilatı YPG-yə dəstəyini davam etdirəcəyini vurğulayıb. 

Yaxın Şərqdəki digər məsələlərə də toxunan Makron deyib ki, İran Fransa, avropalılar, bütün regionda və onun hüdudlarından kənarda strateji təhlükəsizliyə əsas təhdid adlandırıb. 

Makron bu problemin Fransa, Avropa və region ölkələri daxil olmaqla bir çox ölkəni narahat etdiyini söyləyib.

Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro da Dəməşqdə verdiyi açıqlamada PKK terrorçularına dəstəyini ifadə edib.

O qeyd edib ki, Fransa ilə müttəfiq olan kürdlər üçün siyasi həll yolu tapılmalıdır.

“Suriyanın şimalında davamlı sabitlik təmin edilməlidir”, - deyə Barro əlavə edib. 

Əvvəlcə, terror təşkilatı PYD-nin qondarma lideri Mazlum Kobani ilə telefonla danışan Barro Suriyada terrorun və həddindən artıq şiddətin davam etməsinə icazə verilməməli olduğunu deyib. 

“Biz kürdlərlə birlikdə terrora qarşı mübarizə apardıq”, - deyə xarici işlər naziri bildirib.

Emmanuel Makron qeyd edilən açıqlaması ilə Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra regionda yaranmış yeni status-kvo ilə bağlı Fransanın siyasətini elan edib.

Suriyada hakimiyyət dəyişikliyi nəticəsində İranın və Rusiyanın bölgədən çəkilməsi geosiyasi qüvvələr nisbətinin dəyişməsinə səbəb olub. HƏMAS-ın, “Hizbullah”-ın məğlubiyyətindən dərhal sonra Suriyada Bəşər Əsəd rejiminə son qoyulması Yaxın Şərqdə Türkiyənin, ABŞ-nin və İsrailin mövqelərini gücləndirib. 

Post-Əsəd dövründə Suriyanın yeni rəhbərliyi ilə danışıqlara başlayan Avropa İttifaqı və ərəb dövlətləri də regionda yeni konyukturun formalaşmasında yer almaq istəyir. Almaniyanın və Fransanın xarici işlər nazirlərinin yanvarın 3-də Dəməşqə səfəri də qeyd edilən məqsədə xidmət edir. 

Suriyada baş verənlər regionda İranın maraqlarının himayəçisi kimi çıxış edən Fransanın da geosiyasi mövqelərini sarsıdıb. Yəni 2023-cü ilin oktyabr ayında Yaxın Şərqdə başlanan müharibə İsrail-ABŞ ittifaqının Fransanı regiondan sıxışdırması ilə nəticələnib.

Bu baxımdan, Makronun çıxışı rəsmi Parisin itirdiyi mövqeləri bərpa etmək cəhdi kimi şərh oluna bilər. İrana bağlı ordu birləşmələrinin, terror təşkilatlarının sıradan çıxarılması və Əsəd rejiminin devrilməsi Fransanın regiondakı əsas güc mərkəzlərini zəiflədib.

Suriyanın yeni hakimiyyəti isə Bəşər Əsəddən fərqli olaraq Fransa ilə sıx əməkdaşlıqda maraqlı görünmür. “Həyət Təhrir əş-Şam” müvəqqəti hökuməti daha çox Türkiyəyə arxalanır. Səudiyyə Ərəbistanı və Qətər isə yeni Suriyanın əsas müttəfiqləri sırasında yer alır. 

Suriyanın milli təhlükəsizlik naziri Anas Həsən Xəttabın Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatının agenti olması, həmçinin rəsmi Ankaranın Homsda və Dəməşqin şimalında iki hərbi baza inşa edəcəyi barədə məlumatlar mühüm bir qənaətə gəlməyə əsas verir. 

Əhməd əl-Şaraa (Əbu Məhəmməd əl-Culani ləqəbi ilə tanınır) hakimiyyəti perspektivdə Suriyanın təhlükəsizliyini Türkiyəyə həvalə edəcək. Əks təqdirdə, Suriyanın parçalanması planı işə salına bilər. 

Hətta Bəşər Əsəd dövründə Suriyanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən İran daxili qarşıdurma yaratmaq, “Həyət Təhrir əş-Şam”ı devirmək və Türkiyənin regionda artan təsirinin qarşısını almaq üçün müxtəlif təxribatçı qruplar vasitəsilə parçalanma planına dəstək verə bilər.
Sözügedən prosesdə Türkiyəyə qarşı çıxan əsas pozucu aktorlardan biri Fransadır. Makron hakimiyyətinin YPG və PYD terror təşkilatlarına dəstək verməsi Suriya ərazisində kürd dövlətinin bölünməsinə hesablanıb.

Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barronun Dəməşqə səfəri zamanı “Həyət Təhrir əş-Şam” hərəkatının lideri Əhməd əş-Şaraa ilə görüşündə milli azlıqların hüquqları məsələsini qaldırması əslində,  kürdlərə idarəetmə statusunun verilməsi planı ilə bağlıdır. 

Hətta Fransa Suriya ordusunun tərkibində kürdlərdən ibarət korpusun və ya diviziyanın yaradılmasını təklif edir. Göründüyü kimi, Fransa YPG və PYD-inin ləğvinin qarşısını almağa və terror təşkilatlarının başqa ad altında fəaliyyətini davam etdirməsinə çalışır. 

Prezident Makron isə daha açıq və sərt bəyanat verərək PKK-çılara dəstək vəd edir. Qeyd edək ki, Fransa əvvəllər də Türkiyəyə qarşı mübarizədə YPG-ni və PYD-ni silahlandırıb. 2017-ci ildən başlayaraq Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Suriyanın şimalında keçirdiyi antiterror əməliyyatları zamanı Fransa şirkətləri tərəfindən PKK-çılar üçün inşa edilmiş yeraltı tunel şəbəkələri aşkar edilmişdi.

Fransa YPG-yə və PYD-yə dəstəyini davam etdirmək cəhdi də Türkiyəyə qarşı terror aktlarını yenidən fəallaşdırmaq məqsədi daşıyır. Yəni Türkiyənin cənub sərhədlərində terrorçu qruplar saxlamaqla Fransa Suriyanın şimal-şərqində kürd dövlətinin yaradılmasına nail olmaq istəyir. 

Jan-Noel Barronun PYD terror təşkilatının rəhbəri Mazlum Kobani ilə görüşməsi də Fransanın Suriya ərazisində onun liderliyi altında kürd dövləti yaratmaq planlarından xəbər verir. Fransa hakimiyyəti Suriyadan sonra Türkiyə ərazisindəki kürdlərin müstəqillik mübarizəsində qalxacağını düşünür. 

Yəni Makron YPG-yə və PYD-yə dəstək vəd etməklə Türkiyənin parçalanması üçün terrorçulara hər cür yardım etməyə hazır olduğunu bildirir. 

Ancaq dünyanın digər regionlarında mövqelərini davamlı şəkildə itirən Fransanın Yaxın Şərqdə möhkəmlənə biləcəyi inandırı görünmür. Fil Dişi Sahili və Çadda baş verən son hadisələrin ardınca Fransa Afrika qitəsini tamamilə tərk etməyə yaxınlaşıb. 

Belə ki, Fransa artıq Afrikada geosiyasi və geoiqtisadi təsirlərini itirib. Fransanın müstəmləkəsi olan kiçik ada dövlətlərdə son illər azadlıq hərəkatları baş qaldırıb.

Bu halda, Fransanın Yaxın Şərqdə qüvvələr nisbətini yenidən dəyişəcəyi reallıqla mütənasib deyil. 

Müşfiq Abdulla   
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin